قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەتتٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسىندا 2019–2023 جىلدارعا قازاقستاننىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى جەنە 2019–2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت بولجامىن ناقتىلاۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz پورتالىنا سٸلتەمە جاساپ.
نەگٸزٸ ماكروكٶرسەتكٸشتەر مەن بيۋدجەتتٸك پارامەترلەردٸڭ بولجامدارى تۋرالى پرەمەر-مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى – قارجى مينيسترٸ ە. سمايىلوۆ جەنە ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ ر. دەلەنوۆ باياندادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا, 2019 جىلعا ارنالعان ماكروكٶرسەتكٸشتەردٸڭ بولجامىن ناقتىلاۋدىڭ نەگٸزگٸ فاكتورلارى — 2018 جىلعا جالپى ٸشكٸ ٶنٸم دەرەگٸنٸڭ جارييالانۋى, تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ مەن قىزمەت كٶرسەتۋ سەكتورىنىڭ ٶسۋ قارقىنىنىڭ ٶزگەرٸسٸ.
«2018 جىلى جٸٶ كٶلەمٸ 58,8 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. بۇل 2019 جىلدى باعالاۋ ٷشٸن جاقسى بازا بولىپ سانالادى. 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا مۇناي ٶندٸرۋ 1,4 ملن تونناعا نەمەسە 1,5%-عا تٶمەندەيدٸ. بۇل تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸنٸڭ تٶمەنٸرەك ٶسۋ قارقىنىن قالىپتاستىرادى. الايدا قىزمەت كٶرسەتۋ سەكتورى بويىنشا نەعۇرلىم جوعارى ٶسٸم كٷتٸلٸپ وتىر. قىزمەت كٶرسەتۋ سەكتورى ٶسٸمٸنٸڭ نەگٸزٸ – ٸشكٸ سۇرانىستىڭ ۇلعايۋى», — دەپ مەلٸمدەدٸ ر. دەلەنوۆ.
سىرتقى جەنە ٸشكٸ فاكتورلاردى ەسكەرە وتىرىپ, بولجام اياسىندا 2019 جىلعا ارنالعان بازالىق پارامەترلەر بۇرىن ماقۇلدانعان دەڭگەيدە ساقتالدى:
- مۇناي باعاسى — بٸر باررەلٸنە $55;
- تەڭگە باعامى — بٸر اقش دوللارى ٷشٸن 370 تەڭگە;
- جىلدىق ينفلياتسييانىڭ نىسانالى دەلٸزٸ — 4-6%.
تٷزەتٸلگەن ماكروەكونوميكالىق بولجام نەگٸزٸندە پرەزيدەنتتٸڭ جاڭا ەلەۋمەتتٸك باستامالارىن ٸسكە اسىرۋدى, سونىمەن قاتار قازاقستان حالقىنا ارنالعان جولداۋدى جەنە «نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ XVIII سەزٸندە بەرٸلگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋدى قارجىلىق قامسىزداندىرۋ ٷشٸن 2019 جىلعا ارنالعان بيۋدجەت پارامەترلەرٸنٸڭ بولجامى ناقتىلاندى.
پرەمەر-مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى – قارجى مينيسترٸ ە. سمايىلوۆ ناقتىلانعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ جوباسى ەزٸرلەنگەنٸن ايتتى.
«الدا تۇرعان باستى ماقساتتاردىڭ بٸرٸ – بٸرٸنشٸدەن, ول وسى ناقتىلانعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ جوباسىن پارلامەنتكە ەنگٸزۋ جەنە ونىڭ قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتۋ. ەكٸنشٸدەن, ناقتىلانعان بيۋدجەتتە كٶزدەلگەن تٶلەمدەردٸڭ ۋاقىتىندا الۋشىلارعا جەتۋٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن, بارلىق بيۋدجەتتٸك پروتسەدۋرالاردى تەز ارادا ٶتكٸزۋ. ٷشٸنشٸدەن, بيۋدجەت كٸرٸستەرٸنٸڭ تولىق ورىندالۋىن قاداعالاۋ جەنە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ اتقارىلۋىنا ونلاين-مونيتورينگتٸ جالعاستىرۋ», — دەدٸ ە. سمايىلوۆ.
ناقتىلانعان بيۋدجەت جوباسى قاراجاتتاردىڭ 3 باعىت بويىنشا بٶلٸنۋٸن قاراستىرادى.
بٸرٸنشٸسٸ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ XVIII سەزٸندە اتاعان «ەلەۋمەتتٸك قامقورلىق» ەلەۋمەتتٸك شارالارىن (جالپى سوماسى 444,3 ملرد تگ) ٸسكە اسىرۋ.
«اتالعان قاراجاتتار اياسىندا ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا ەلەۋمەتتٸك قولداۋدى كٷشەيتۋ كٶزدەلگەن, ونىڭ ٸشٸندە تٶمەن جالاقى الاتىن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك اقىسىن, مٷگەدەكتٸگٸ بويىنشا جەردەماقىلاردى ۇلعايتۋ, اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك تاعايىنداۋ پارامەترلەرٸن ٶزگەرتۋ, از قامتىلعان كٶپبالالى وتباسىلارعا جالدامالى تۇرعىن ٷي سالۋ جەنە قتقجب ارقىلى جەڭٸلدٸكتٸ نەسيەلەندٸرۋدٸ ەنگٸزۋ, سونداي-اق ٶڭٸرلٸك ينفراقۇرىلىم مەن "اۋىل – ەل بەسٸگٸ" ارنايى جوباسىن دامىتۋ», — دەدٸ ە. سمايىلوۆ.
ەكٸنشٸسٸ. «جاستار جىلىن» ٶتكٸزۋ اياسىندا ٸس-شارالاردى ٸسكە اسىرۋ — 24,6 ملرد تگ.
ٷشٸنشٸسٸ. پرەزيدەنتتٸڭ 2017 جەنە 2018 جىلدارداعى جولداۋلاردا ايتىلعان تاپسىرمالارىن ورىنداۋ — 286 ملرد تگ.
قارجى مينيسترٸ اتالعان قاراجاتتار اياسىندا تٷركٸستان وبلىسىن جەنە استانا قالاسىن دامىتۋدىڭ كەشەندٸ جوسپارلارىن ٸسكە اسىرۋ, استانادا عىلىمي-ونكولوگييالىق ورتالىق, «سارىارقا» گاز قۇبىرىن سالۋ, سونداي-اق, ەلٸمٸزدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ٸس-شارالاردى ٸسكە اسىرۋ كٶزدەلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.