بٷگٸن قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا «نۇرلى جەر» تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جەنە «7–20–25» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ بارىسى قارالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz پورتالىنا سٸلتەمە جاساپ.
قر ييدم دەرەكتەرٸ بويىنشا, 2018 جىلى تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا بارلىق قارجى كٶزدەرٸنەن 1,2 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسييا سالىندى. بۇل 2017 جىلدىڭ دەڭگەيٸنەن 8,1%-عا جوعارى. مەملەكەتتٸڭ 1 تەڭگەسٸنە جەكە ينۆەستيتسييانىڭ 6 تەڭگەسٸ تارتىلدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ XVٸٸٸ سەزٸندە بەرگەن تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىنا ارەندالىق جەنە نەسيەلٸك تۇرعىن ٷي سالۋ قارقىنى تۋرالى يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ ر. سكليار باياندادى.
«12,5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, بۇل 2017 جىلدىڭ دەڭگەيٸنەن 12,1%-عا جوعارى. بارلىعى 113,7 مىڭ كٶپ پەتەرلٸ جەنە جەكە ٷيلەر سالىندى. تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنداعى قازاقستاندىق قامتۋ ٷلەسٸ 9%-عا ارتتى», — دەدٸ ر. سكليار.
بيىل 13,1 ملن شارشى مەتر جاڭا تۇرعىن ٷي نەمەسە 118 مىڭ پەتەر سالۋ جوسپارلانعان.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتٸك ينۆەستيتسييالار ەسەبٸنەن 1,5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ, بۇل 27 مىڭنان استام باسپاناعا مۇقتاج ادامداردى قامتاماسىز ەتەدٸ.
2019 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ (قاڭتار–اقپان ايلارى) بارلىق قارجى كٶزدەرٸ ەسەبٸنەن 1,7 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٷي نەمەسە 15 مىڭ باسپانا پايدالانۋعا بەرٸلدٸ (كوممەرتسييالىق تۇرعىن ٷيلەر مەن جەكە تۇرعىن ٷيلەردٸ قوسا العاندا).
جاپپاي تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتقان اۋداندارعا ينجەنەرلٸك جەلٸلەردٸ سالۋ ٷشٸن بيىل 81,7 ملرد تەڭگە بٶلۋ قاراستىرىلىپ وتىر.
سونىمەن قاتار, ول ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز ارەندالىق تۇرعىن ٷي سالۋ تۋرالى اقپارات بەردٸ.
«ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷيلەردٸڭ قۇرىلىسى ٷشٸن ٶڭٸرلەرگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 32,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. شامامەن 4,5 مىڭ پەتەردٸڭ قۇرىلىسى جوسپارلانۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ "نۇر وتان" پارتيياسىنىڭ XVٸٸٸ سەزٸندە بەرگەن تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن 2019 جىلعا بيۋدجەتتٸ ناقتىلاۋ اياسىندا كٶپ بالالى وتباسىلار ٷشٸن جالدامالى تۇرعىن ٷيدٸڭ قۇرىلىسىنا جەنە ساتىپ الۋعا ٶڭٸرلەرگە 50 ملرد تەڭگە بٶلۋ قاراستىرىلعان. جالپى اتالعان ٸس-شاراعا 7 جىل ٸشٸندە 350 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. بۇل جىل سايىن 6 مىڭ كٶپ بالالى وتباسىنى پەتەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ياعني, 7 جىلدا 40 مىڭنان استام پەتەر بەرٸلەدٸ», — دەدٸ ر. سكليار.
بۇل ٷشٸن بٷگٸندە 25 ملرد تەڭگەنٸڭ قۇرىلىس جوبالار تٸزٸمٸ جاسالعان. دايىن پەتەرلەردٸ ساتىپ الۋ ٷشٸن 25 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. بۇل كٶپ بالالى وتباسىلاردىڭ تۇرعىن ٷي مەسەلەلەرٸن شەشۋدٸ تەزدەتۋگە ىقپال ەتەدٸ.
2019 جىلعا استانا, الماتى جەنە شىمكەنت قالالارىندا جۇمىس ٸستەيتٸن جاستار ٷشٸن 1 مىڭ جالدامالى پەتەر قۇرىلىسىنا 7,2 ملرد. تەڭگە قاراستىرىلدى. 3 جىلدا 3 مىڭ پەتەردٸڭ قۇرىلىسىنا 21,6 ملرد تەڭگە قاراستىرىلىپ وتىر.
كرەديتتٸك تۇرعىن ٷي باعىتى بويىنشا بيىل ەكٸمدٸكتەر 11 719 پەتەردٸڭ قۇرىلىسىنا 108,8 ملرد تەڭگە تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق بانكٸ ارقىلى كٶپ بالالى وتباسىلار, مٷگەدەك بالالارى بار نەمەسە مٷگەدەك بالا تەربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار جەنە تولىق ەمەس وتباسىلارعا 20 جىلعا دەيٸن العاشقى جارناسى 10% بولاتىن جىلدىق ستاۆكاسى 2% جەڭٸلدەتٸلگەن كرەديتتەۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
العاشقى جارناعا تۇرعىن ٷي سەرتيفيكاتىن پايدالانۋعا مٷمكٸندٸك بار.
اتالعان مەحانيزمدٸ 3 جىل ٸشٸندە ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن جىل سايىن 50 ملرد تەڭگەدەن 150 ملرد تەڭگە قاجەت بولادى.
«ەگەر "7-20-25" باعدارلاماسى كٶبٸنە تٶلەم قابٸلەتٸ بار حالىقتى قامتيتىن بولسا, بۇل ورايدا ەلەۋمەتتٸك سالا مەن بيۋدجەتتٸك ۇيىم جۇمىسشىلارى ٷشٸن تۇرعىنٷيقۇرىلىسجيناق بانكٸنٸڭ ٶنٸمٸ باسىمدىراق. سالىمشىلار سانى 1,3 ميلليونعا جەتتٸ, جيناق كٶلەمٸ 624 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى», — دەپ تٷيٸندەدٸ ر. سكليار.
مەسەلەنٸ قاراۋ بارىسىندا «باسپانا» يپوتەكالىق ۇيىمى» اق باسقارما تٶراعاسى ق. التىنبەكوۆ سٶز سٶيلەدٸ, ول «7-20-25» باعدارلاماسى بويىنشا 120 ملرد تەڭگە سوماسىنا 10,5 ٶتٸنٸم بەرٸلگەنٸن, ونىڭ ٸشٸندە بانكتەر 72 ملرد تەڭگە سوماسىنا 6,2 مىڭ ٶتٸنٸمدٸ ماقۇلداعانىن ايتتى. ول سونىمەن قاتار باعدارلاما شارتتارىنىڭ ٶزگەرگەنٸن جەتكٸزدٸ, بۇل حالىقتى قامتۋدى ارتتىرۋعا, ونىڭ ٸشٸندە تابىسى تٶمەن وتباسىلاردى دا قامتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ٶڭٸرلەردە تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن دامىتۋ تۋرالى پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ب. باقاۋوۆ جەنە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ا. كٶلگٸنوۆ باياندادى.
ٶز كەزەگٸندە, پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى ج. قاسىمبەك باسپاناعا مۇقتاج جانداردى تۇرعىن ٷيمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاجەتتٸ قاراجات بيۋدجەتتە تولىق قاراستىرىلعانىن ايتتى. بٸر اي ٸشٸندە العاشقى پەتەرلەر بەرٸلە باستايدى. وسىعان وراي, ج. قاسىمبەك جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردى اتالعان مەسەلەنٸ ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى.
