وسىدان 4 جىل بۇرىن, ياعني 2013 جىلدىڭ 23 قاڭتار كٷنٸ ٶتكەن ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن مەجٸلٸسٸندە ەلباسى بٸرىڭعاي زەينەتاقى قورىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس جاساعان بولاتىن. ٶز ۇسىنىسىن ەلباسى «ۇلتتىق بانك باسقاراتىن مۇنداي قور ازاماتتاردىڭ جيناق اقشاسىن تيٸمدٸ ەرٸ قاۋٸپسٸز باسقارۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», - دەپ تٷسٸندٸرگەن-دٸ. بٸردەن قولداۋ تاپپاعان بۇل ۇسىنىستى سىناعاندار حالىقتىڭ جيناعان 20 ميللياردتان استام قارجىسى قولدى بوپ كەتۋٸ مٷمكٸن ەكەندٸگٸن دە ايتقان, سول كەزدەرٸ. تٸپتٸ 2013 جىلى ۇلتتىق بانك تٶراعاسى بولعان گريگريي مارچەنكونىڭ ٶزٸ: - مەملەكەت باسشىسى زەينەتاقى جيناقتاۋشى قورلاردى بٸرٸكتٸرۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەرگەنٸن بٸلەسٸزدەر. پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى بەرٸبٸر ورىندالادى. تٷپتەپ كەلگەندە, بۇل ارادا بەلەندەي ەشتەڭە ٶزگەرە قويمايدى. ادامداردىڭ ەسەپشوتتارى دا, وندا جينالعان اقشاسى دا ٶزدەرٸندە قالادى, - دەپ تٷسٸنٸك بەرگەنٸ ەسٸمٸزدە.
سودان بەرٸ 4 جىلدان استام ۋاقىت ٶتتٸ. بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى ٶز جۇمىسىن اتقارىپ كەلەدٸ. جىل ساناپ, قور ٶز جۇمىسىن جاقسارتقانى بولماسا, سالىمشىلاردىڭ اقشاسى جوعالىپتى نەمەسە, باسقا دا قىلمىس ورىن العانى جٶنٸندە حابار تاراعان جوق. قور سالىمشىلارى ٷشٸن بارلىق جاعدايدى جاسالۋدا. سالىمشىلار ٶز شوتىندا قانشا اقشا بارىن ۇدايى قاداعالاي الادى. وسى كٷنٸ زەينەتاقى قورىنىڭ تابىستىلىعى جىل ساناپ ۇلعايىپ كەلەدٸ. بٸر عانا مىسال, 2017 جىلدىڭ 9 ايى ٸشٸندە سالىمشىلاردىڭ زەينەتاقى شوتتارىنا ٷلەستٸرٸلگەن تازا ينۆەستيتسييالىق تابىس 462 ملرد تەڭگەدەن اسقان. 2017 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان 30 قىركٷيەگٸنە دەيٸنگٸ كەزەڭدە بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ تابىستىلىعى 6,68 پايىزدى قۇراعان.
قور تەك حالىق اقشاسىن جيناپ قانا قويماي, سالىمشىلارىنىڭ ٶز جيناقتارى تۋرالى اقپاراتتى تەز الۋ ٷشٸن دە بارىنشا جاعداي جاساپ كەلەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا زەينەتاقى قورىنىڭ ارنايى سايتىنا تٸركەلٸگەن ازامات ٶزٸنٸڭ قورى جايىنداعى اقپاراتتى الا الادى. ول ٷشٸن ەر ازامات قور سايتىنا تٸركەلٸپ, ارنايى لوگين مەن قۇپييا سٶز الادى دا ٶزٸنٸڭ جيناعى جايىنداعى اقپاراتتى بٸلٸپ وتىرادى. بارىنشا اشىقتىقتى قولداعانىمەن قور زەينەتاقى جارناسىنىڭ قۇپييالىلىعىن قاتاڭ ساقتايدى. ەر سالىمشى تۋرالى جەكە اقپارات «قر زەينەتكەرلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ» تۋرالى زاڭىمەن قورعالعان.
بٷگٸندە ەلٸمٸز بويىنشا قوردىڭ 231 بٶلمٸشەسٸ جۇمىس جاساپ تۇر. ەر سالىمشى ٶز قورى تۋرالى اقپاراتتى قالاسىنداعى بٶلٸمشەدەن نەمەسە, www.enpf.kz سايتىنان بٸلە الادى. بۇل وپەراتسييا ٷشٸن ارنايى لوگين مەن قۇپييا سٶز ييا بوماسا, ەلەكتروندى تسيفرلى قولتاڭبا بولۋى كەرەك. تەك سوندا عانا سالىمشىنىڭ ٷيدەن شىقپاي-اق ٶزٸنٸڭ زەينەتاقى قورىنداعى سالىمى جايىندا اقپارات بٸلٸپ وتىرۋعا مٷمكٸندٸگٸ بولادى. سونداي-اق بۇل قىزمەتتٸ www.egov.kz ەلەكتروندى ٷكٸمەت پورتالىنان دا پايدالانۋعا بولادى.
بجزق-دا قورى بار ازاماتتار قونىسىن اۋدارماقشى بولعان جاعدايدا ٶزٸنٸڭ ەلدەن كەتەتٸنٸن راستايتىن قۇجاتتارىن رەسٸمدەپ, قورىنداعى قاراجاتىن الۋعا مٷمكٸندٸگٸ بار. ول ٷردٸسكە قاجەتتٸ قۇجاتتاردىڭ بارلىعى قور سايتىندا تۇر.
وقىرماندار اراسىندا زەينەتاقى جارنالارىن كٸم جەنە قاشان الا الادى? - دەگەن زاڭدى سۇراق بولۋى مٷمكٸن. قور ماماندارى بۇل سۇراققا دا ٶز جاۋاپتارىن بەرٸپ قويعان. ەڭ الدىمەن بۇنداي مٷمكٸندٸكتٸ ەل اۋماعىنان شەتكە كەتكەلٸ جاتىرعان ازاماتتار پايدالانا الادى. سونداي-اق ەلۋ جاسقا تولعان جەنە مٷمكٸندٸگٸ شەتكەۋلٸ ازاماتتار ٶزٸنٸڭ قاراجاتىن الا الادى. ول ٷشٸن قر-نىڭ زاڭناماسىنا سەيكەس قۇجاتتاردى ۇسىنعان ازاماتقا بجزق بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە ەرٸكتٸ زەينەتاقى جارنالارىن ەسەپكە الۋ ەرەجەسٸنە سەيكەس زەينەتاقى جارنالارىن تٶلەۋدٸ جٷزەگە اسىرادى. ٶزٸنٸڭ جيناعىنان اقشا الام دەگەن ازامات قاجەتتٸ قۇجاتتاردىڭ ماڭىزدى تٸزبەسٸن بجزق-عا ۇسىنۋ تەسٸلٸنە قاراي, سونداي-اق تٶلەم ۆاليۋتاسىنىڭ تٷرٸنە قاراي ٶتٸنٸش بلانكٸلەرٸ, ولاردى تولتىرۋ ٷلگٸلەرٸ مەن سەنٸمحات ٷلگٸلەرٸن www.enpf.kz مەكەن جايى بويىنشا بجزق ۆەب-سايتىنان كٶرە الادى. بۇدان بٶلەك, بجزق كەڭسەسٸنە ٶزٸ كەلگەندە الۋشىنىڭ جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قۇجاتتىڭ كٶشٸرمەسٸ مەن سالىستىرىپ تەكسەرۋ ٷشٸن تٷپنۇسقاسى جەنە الۋشىنىڭ بانكتٸك شوتى تۋرالى مەلٸمەتتەر قاجەت بولادى. سەنٸم بٸلدٸرٸلگەن تۇلعا نەمەسە قامقورشى ارقىلى الۋدى كٶزدەگەن سالىمشى بٸرٸنشٸدەن قورىنداعى قاراجاتتى الام دەگەن ازاماتتىڭ جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قۇجاتتىڭ نوتاريات كۋەلاندىرعان كٶشٸرمەسٸن, ەكٸنشٸدەن نوتاريات كۋەلاندىرعان سەنٸمحات نەمەسە ونىڭ نوتاريات كۋەلاندىرعان كٶشٸرمەسٸ مەن زاڭدى ٶكٸلدٸڭ كۋەلٸگٸ جەنە زاڭدى ٶكٸلدٸ تاعايىنداۋ تۋرالى انىقتامانى الىپ كەلەتٸن بولسا, ٷشٸنشٸدەن سەنٸم بٸلدٸرٸلگەن تۇلعانىڭ زاڭدى ٶكٸلدٸڭ جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قۇجاتتىڭ كٶشٸرمەسٸن جەنە سالىستىرىپ, تەكسەرۋ ٷشٸن تٷپنۇسقاسى ۇسىنۋى كەرەك. سونداي-اق الۋشىنىڭ بانكتٸك شوتى تۋرالى مەلٸمەتتەر بولعانى دۇرىس. قور ماماندارى جيناعىن الام دەگەندەر بۇل ٸستٸ پوشتا ارقىلىدا تىڭدىرۋعا بولاتىنىن ايتادى. دەگەنمەن الىنار سومماعا سالىق سالىناتىنىن دا ۇمىتپاعان جٶن. سالىق جەنە بيۋدجەتكە تٶلەنەتٸن باسقا دا مٸندەتتٸ تٶلەمدەر تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسٸنٸڭ 158, 160 جەنە 170 - بابىنا سەيكەس بجزق-دان تٶلەنەتiن زەينەتاقى تٶلەمدەرi تٶلەم كٶزٸنەن جەكە تابىس سالىعى سالىناتىن تابىسقا جاتادى. زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن الۋشىدان سالىق كودەكسٸندە قاراستىرىلعان تٷزەتۋلەر مەن سالىق شەگەرٸمدەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, 10 پايىز مٶلشەرٸندە جەكە تابىس سالىعى سالىنادى.
كٶرٸپ وتىرعانىمىزداي, زەينەتاقى قورى سالىمشىلار ٷشٸن بارىنشا ىڭعايلى جاعداي جاساپ, ەر ازامات قورىنىڭ ساقتالۋىنا كەپٸلدٸك بەرە الادى. بٸراق, ەر ٸستٸڭ بٸر سىنشىسى بولاتىنداي مۇندا دا بٸراز سۇراق ازاماتتاردى تولعاندىرۋى مٷمكٸن. سول مەسەلەلەردٸڭ باسىن اشىپ الماق بوپ, بٸرنەشە ساۋالىمىزدى «بجزق» اق باتىس قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ق. يحسانوۆقا جولداعانبىز.
- ەلٸمٸزدە ەيەلدەر زەينەت جاسىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى كەلەر جىلدان باستاپ زەينەتكە شىعۋ قالاي جٷزەگە اسىرىلا باستايدى?
- 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەلٸمٸزدە ەيەلدەردٸڭ زەينەتكەرلٸك جاسى 2027 جىلعا دەيٸن 63 جاسقا تولعانشا جىل سايىن 6 ايعا ۇزارتىلاتىن بولادى. سەيكەسٸنشە, ەيەلدەرگە جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن جەنە قوردىڭ زەينەتاقى جيناقتارى ەسەبٸنەن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن تاعايىنداۋ: 2018 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 58,5 جاسقا تولعاندا, 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 59 جاسقا تولعاندا, 2020 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 59,5 جاسقا تولعاندا,2021 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 60 جاسقا تولعاندا, 2022 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 60,5 جاسقا تولعاندا, 2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 61 جاسقا تولعاندا, 2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 61,5 جاسقا تولعاندا, 2025 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 62 جاسقا تولعاندا, 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ - 62,5 جاسقا تولعاندا, 2027 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 63 جاسقا تولعاندا جٷرگٸزٸلەدٸ.
بٷگٸندە قازاقستاندا زەينەتكەرلەردٸڭ 70 پايىزعا جۋىعى ەيەلدەر. ال جەكە زەينەتاقى شوتتارىنىڭ 45 پايىزى ەيەلدەرگە تيەسٸلٸ. بٸراق, ەيەلدەردٸڭ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ورتاشا مٶلشەرٸ ەر ازاماتتارعا قاراعاندا 25 پايىزعا تٶمەن. ونىڭ ٷستٸنە ۋاقىت ٶتكەن سايىن جاسىنا بايلانىستى, ەڭبەك ٶتٸلٸ بويىنشا تٶلەنەتٸن ورتاق زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ مٶلشەرٸ دە ازايا تٷسەدٸ. ال ونى تولىق كٶلەمدە الۋ ٷشٸن زەينەتكەردٸڭ 1998 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيٸنگٸ ەڭبەك ٶتٸلٸ ەرلەر ٷشٸن 25 جىل, ەيەلدەر ٷشٸن 20 جىلدان كەم بولماۋى كەرەك. ال 2018 جىلدان باستاپ زەينەتكە شىعاتىن ەيەلدەردٸڭ ەڭبەك ٶتٸلٸ تولىق بولمايدى. سەيكەسٸنشە, ولاردىڭ الاتىن ورتاق زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ مٶلشەرٸ بارعان سايىن ازايا تٷسەدٸ. مٸنە, وسى جاعدايلارعا جول بەرمەۋ ٷشٸن ەيەلدەردٸڭ زەينەتكە شىعۋ جاسى ۇلعايتىلادى. بۇل شارا ەيەلدەردٸ جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸنە بەلسەندٸ تٷردە تارتۋعا جەنە ٶزدەرٸنٸڭ زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ كٶلەمٸن ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
- ەلٸمٸزدە سالىق تٶلەمەيتٸن, نە زەينەتاقى قورىندا جيناعى جوق, تٸپتٸ رەسمي جۇمىس ٶتٸلٸ دە جوق ازاماتتار بار ەكەنٸ بەلگٸلٸ. سول توپتاعى ازاماتتارعا بولاشاقتا زەينەتاقى قالاي تٶلەنەتٸن بولادى? جالپى, تٶلەنە مە?
- قر «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى» زاڭىنا سەيكەس زەينەتكەرلٸك جاسقا تولعان, بٸراق 1998 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيٸن ەڭبەك ٶتٸلٸ جەنە 1998 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان كەيٸن ەنگٸزٸلگەن جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ ٶتٸلٸ بولماعان ازاماتتارعا تەك مەملەكەتتٸك بازالىق زەينەتاقى تٶلەمٸ تاعايىندالادى. مەملەكەتتiك بازالىق زەينەتاقى تٶلەمi جاسىنا بايلانىستى نەمەسە بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنان تٶلەنەتٸن زەينەتاقى تٶلەمدەرiن, سونداي-اق مٷگەدەكتiگi بويىنشا مەملەكەتتiك ەلەۋمەتتiك جەردەماقى الۋىنا قاراماستان بەرٸلەدٸ. سونىمەن قاتار, مەملەكەتتiك بازالىق زەينەتاقى تٶلەمi ٶمiر بويىنا تاعايىندالادى جەنە قايتىس بولعان نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەگiنەن تىس جەرلەرگە تۇراقتى تۇرۋعا كەتكەن ايىن قوسا العاندا جٷزەگە اسىرىلادى. مەملەكەتتiك بازالىق زەينەتاقى تٶلەمi بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبiنەن تٶلەنەدٸ. مەملەكەتتiك بازالىق زەينەتاقى تٶلەمiنiڭ مٶلشەرi ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرiس دەڭگەيiنە كەزەڭ-كەزەڭiمەن جاقىنداتىلا وتىرىپ, تيiستi قارجى جىلىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭمەن بەلگiلەنەدi. 2017 جىلى مەملەكەتتٸك بازالىق زەينەتاقىنىڭ مٶلشەرٸ – 14 466 تەڭگەنٸ قۇرادى. 2018 جىلعا تاعايىندالعان مەملەكەتتٸك بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ - 15 274 تەڭگە. ەسكە سالا كەتەلٸك, 2018 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ مەملەكەتتٸك بازالىق زەينەتاقى تٶلەمٸن تاعايىنداۋ تەرتٸبٸ ٶزگەرەدٸ. ەندٸ بازالىق زەينەتاقىنى تاعايىنداۋدا 1998 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيٸنگٸ ەڭبەك ٶتٸلٸ, سونداي-اق زەينەتاقى جارنالارىن تٶلەۋمەن راستالاتىن, 1998 جىلعى 1 قاڭتاردان كەيٸنگٸ ەڭبەك ٶتٸلٸ ەسكەرٸلەتٸن بولادى. بۇل رەتتە زەينەتكەردٸڭ 1998 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيٸنگٸ ەڭبەك ٶتٸلٸ جەنە جيناقتاۋشى زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ ٶتٸلٸ مٷلدەم جوق نەمەسە 10 جىلعا دەيٸن بولسا, وندا بازالىق زەينەتاقى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 54 پايىزىن قۇرايدى. 10 جىلدان اسقان ەربٸر جىل ٷشٸن ونىڭ كٶلەمٸ 2 پايىزعا ۇلعايتىلىپ وتىرادى. ياعني, قاتىسۋ مەرزٸمٸ 20 جىل بولعاندا, بازالىق زەينەتاقى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 70%-ىن, 30 جىل بولعاندا 90%-ىن قۇرايدى. ال 33 جىل جەنە ودان كٶپ بولعاندا بازالىق زەينەتاقىنىڭ مٶلشەرٸ ەڭ تٶمەن كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ مٶلشەرٸنە تەڭ بولادى جەنە ودان اسىرىلمايدى.
- ەگەر سول ازاماتتارعا زەينەتاقى جيناق قورىنان تٶلەنەر بولسا, ول بولاشاقتا قوردىڭ كٷيرەۋٸنە الىپ كەلمەي مە?
- قر «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى» زاڭىنا سەيكەس بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنان تٶلەنەتٸن زەينەتاقى تٶلەمدەرi جەكە زەينەتاقى شوتتارىندا زەينەتاقى جيناقتارى بار الۋشىلارعا عانا جٷرگٸزٸلەدٸ. ياعني, مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى, مٸندەتتٸ كەسٸپتٸك زەينەتاقى جارنالارى ەسەبٸنەن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن زەينەتكەرلٸك جاسقا تولعان ازاماتتار, مٷگەدەكتiگi مەرزiمسiز بولىپ بەلگiلەنگەن بiرiنشi جەنە ەكiنشi توپتارداعى مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدار الا الادى. سونىمەن قاتار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەگٸنەن تىس جەرلەرگە تۇراقتى تۇرۋعا كەتكەن, كەتۋ فاكتiسiن راستايتىن قۇجاتتاردى ۇسىنعان شەتەلدiكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامداردىڭ دا مiندەتتi زەينەتاقى جارنالارى, مٸندەتتٸ كەسٸپتٸك زەينەتاقى جارنالارى ەسەبiنەن زەينەتاقى تٶلەمدەرiن الۋعا قۇقىعى بار.
- بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىن تٶلەۋدەن بوساتىلعاندار قاتارىنا كٸمدەر جاتادى?
- بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىن تٶلەۋدەن زەينەتكەرلٸك جاسقا تولعان ازاماتتار, مٷگەدەكتٸگٸ مەرزٸمسٸز بولىپ بەلگٸلەنگەن بٸرٸنشٸ جەنە ەكٸنشٸ توپتارداعى مٷگەدەكتٸگٸ بار جەكە تۇلعالار, ەسكەري قىزمەتشiلەر (مەرزiمدi قىزمەتتەگٸ ەسكەري قىزمەتشiلەردەن باسقا), ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن مەملەكەتتٸك فەلدەگەرلٸك قىزمەتتٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ, سونداي-اق ارناۋلى اتاقتارعا, سىنىپتىق شەندەرگە يە بولۋ جەنە نىساندى كيiم كيiپ جٷرۋ قۇقىقتارى 2012 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ كٷشٸن جويعان ادامدار جەنە ەڭبەك سٸڭٸرگەن جىلدارى ٷشٸن زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن الۋشىلار بوساتىلادى.
ييا, جاڭارتىلعان زەينەتاقى جٷيسەٸنٸڭ جۇمىسى جىل ساناپ داقسارىپ كەلە جاتقانداي. بارىنشا اشىق, ٶزٸنٸڭ قورىن قاداعالاپ وتىرامىن دەگەندەر ٷشٸن ىڭعايلى, تۇعىلىقتى مەكەن-جايىن اۋىستىرام دەگەندەر ٷشٸن جىلدام الۋعا مٷمكٸندٸك تە بەرەتٸن قورىمىزدىڭ جۇمىسى ەلٸ دە جاقسارا تٷسەدٸ دەگەن سەنٸمدەمٸز. باستىسى سالىمشىلاردىڭ سەنٸمٸنەن شىعا بٸلۋ. بٸر كەزدەگٸدەي توپىرلاعان زەينەتاقى قورلارىنىڭ ٸشٸنەن جاقسىسىن تاڭداپ جٷرگەننەن گٶرٸ, بٸر قورعا سالىپ, سول جەردەن جيناعىڭدى باقىلاپ وتىرعان تيٸمدٸرەك. باستىسى باستالعان جۇمىس اياقسىز قالماي, قور ٸسٸ حالىق كٶڭٸلٸنەن شىقسا بولعانى.
تٷگەلباي بيسەن
