بٷگٸن نۇر-سۇلتان قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ تٶراعاسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن جيىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسى ٶتتٸ, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
«بٸر شاڭىراق استىندا – بيٸك ماقساتتارعا» كٷن تەرتٸبٸمەن ٶتكەن وتىرىستا نۇرسۇلتان نازارباەۆ اسسامبلەيانىڭ الداعى ۋاقىتتاعى نەگٸزگٸ ماقسات-مٸندەتٸن ايقىنداپ, بولاشاق باعدارىن تٷزٸپ بەردٸ. بٷگٸن ونلاين رەجيمدە ۇيىمنىڭ كەڭەسٸ ٶتتٸ. بۇل جيىن اسسامبلەيانىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالدى.
«اسسامبلەيانىڭ قانداي قيىن ۋاقىتتا قۇرىلعانىن بەرٸمٸز بٸلەمٸز. بۇرىنعى كسرو-نىڭ ىدىراۋى, تەۋەلسٸز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنىڭ قالىپتاسۋى, تاريحي شيەلەنٸستٸ, ەرتەڭگٸ ٶمٸرگە دەگەن سەنٸمسٸزدٸك زامانىندا قۇرىلدى. بٸراق, بٸز دەل سول كەزدە ٶزٸمٸز ٷشٸن بٸر نەرسەنٸ قابىلدادىق. ۇلتارالىق تاتۋلىق بٸزدٸڭ باستى بايلىعىمىز بولۋى كەرەك», - دەدٸ كەڭەس وتىرىسىن اشقان ەلباسى.
ەلباسىنىڭ ايتۋىنشا, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ «تۋعان جەر» جوباسى اياسىندا 12 مىڭ مەتسەنات ٶزدەرٸنٸڭ كٸشٸ وتاندارىنا 270 ملرد تەڭگەنٸڭ ينۆەستيتسيياسىن سالدى. ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە 4,7 مىڭ ەلەۋمەتتٸك-مەدەني نىسان جاڭارتىلعان.
ونىمەن قوسا, قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ەل ازاماتتارى قيىن سەتتەردە دە ۇيىمشىلدىق تانىتىپ, بٸر-بٸرٸنە قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلە جاتقاندىعىنا دا ەرەكشە توقتالىپ ٶتتٸ.
«مەسەلەن, ارىستاعى, تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىنداعى وقيعالار كەزٸندە ەلدٸ مەكەندەر قيراپ, كٶپتەگەن ادام باسپاناسىز قالدى. سول كەزدە ەدەتتەگٸدەي بٷكٸل قازاقستان جۇمىلدى جەنە جاڭا ەلدٸ مەكەن مەن جاڭا قالا سالدى. بۇعان دەيٸن دە الماتى وبلىسىنداعى سۋ تاسقىنىنان, شىعىس قازاقستانداعى جەر سٸلكٸنٸسٸنەن سوڭ وسىلاي بولعان ەدٸ. كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى ٸندەتٸ جاعدايىندا اسسامبلەيا از قامتىلعان وتباسىلارعا, دەرٸگەرلەرگە, مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنا كٶمەك كٶرسەتتٸ. وسىلايشا, بارلىق قازاقستاندىق ٶز پروبلەماسىمەن جالعىز قالىپ قويمايتىندىعىن بٸلەدٸ. ەگەر پروبلەما تۋىنداسى بٸزدٸڭ بارلىعىمىز كٶمەككە كەلەمٸز. بٸزدٸڭ ەر ازاماتىمىز ٷشٸن مىقتى, جاۋاپكەرشٸلٸگٸ زور مەملەكەت بار جەنە اسسامبلەيادا بۇل مەسەلەدە سوڭعى ورىندا ەمەس. جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ بەرٸ توپتاسا كەلە بٸزدٸڭ بٸرەگەيلٸگٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸن قۇرايدى. بٸرەگەيلٸگٸمٸز - ۇلتتىق كودىمىز», – دەدٸ ەلباسى.
ەلباسى وتىرىس بارىسىندا كەيبٸر كٷشتەردٸڭ ەتنيكالىق مەسەلەلەردٸ جەكە ماقساتتارىنا پايدالانعىسى كەلەتٸنٸن, ۇلتارالىق تاتۋلىق بٸزدٸڭ باستى بايلىعىمىز بولۋى كەرەكتٸگٸنە توقتالدى. سونىمەن قاتار, قازاقستانداعى ۇلتتار مەن ۇلىستار مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ ەلدٸ ۇيىستىراتىن رٶلٸن قولداعانىنىن اتاپ ٶتتٸ. 1991 جىلى ەلٸمٸزدە قازاق تٸلٸن حالىقتىڭ نەبەرٸ 37 پايىزى عانا مەڭگەرگەن. قازٸرگٸ تاڭدا ەلدٸڭ ٷشتەن ەكٸسٸ ەركٸن سٶيلەيدٸ. ال 20 جىل بۇرىن جوعارى وقۋ ورىندارىندا مەملەكەتتٸك تٸلدە وقيتىن ستۋدەنتتەردٸڭ ٷلەسٸ 27 پايىز عانا بولسا, قازٸر 83 پروتسەنتتەن اسقان.
«بٷگٸندە قازاقستاندا قازاق تٸلٸن تەگٸن ٷيرەتەتٸن 90 ورتالىق بار. ولاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە سۇراق كٶپ. سوندىقتان مەدەنيەت جەنە سپورت, بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ٷيرەنۋ جٷيەسٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋى كەرەك. بٸز ەر بالا مەكتەپتەن كەيٸن مەملەكەتتٸك تٸلدە وقىپ, جازىپ جەنە سٶيلەي الاتىنداي جاعداي جاساۋىمىز كەرەك. بۇل ولارعا مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸڭ, ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىندا جۇمىس ٸستەۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ادام كٶپ تٸل بٸلگەن سايىن مەدەنيەتٸ ارتادى. ٶزگە بارلىق ۇلتتار مەن ەتنوستاردىڭ ٶكٸلدەرٸنە بٸلٸم الۋ مٷمكٸندٸگٸ بەرٸلگەن جەنە ولار ونى قولدانىپ تا جٷر. بۇرىنىراقتا مەملەكەتتٸك تٸلدە سٶيلەيتٸن قازاق ەمەس ادامدى تابۋ پروبلەما بولاتىن. قازٸر بۇل مٷلدەم سيرەك كەزدەسەتٸن جايت ەمەس. ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق ەتنوستاردىڭ اراسىندا مەملەكەتتٸك تٸلدٸ جاقسى بٸلەتٸندەر سانى ارتىپ كەلە جاتىر», - دەدٸ تۇڭعىش پرەزيدەنت.
وتىرىس بارىسىندا ەلباسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى بولىپ تاعايىندالعان «قازاقستان ۇيعىرلارى رەسپۋبليكالىق مەدەني ورتالىعى» الماتى فيليالىنىڭ تٶراعاسى زاكيرجان پٸرمۇحامەدۇلى كۋزيەۆ پەن قحا مٷشەسٸ, «Kazakh TV» تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى ماييا تٶلەگەنقىزى بەكباەۆانى تانىستىردى.
كەڭەس جۇمىسىنا قر پرەزيدەنتٸ ق.ك.توقاەۆ, ورتالىق مەملەكەتتٸك اتقارۋشى ورگانداردىڭ باسشىلارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىپارلامەنتٸنٸڭ دەپۋتاتتارى, نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت قالالارى مەن وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸ – قحا تٶراعالارى, ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەر مەن اسسامبلەيا قۇرىلىمدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, بٸلٸم جەنە عىلىم ۇيىمدارىنىڭ, ينستيتۋتتاردىڭ جەتەكشٸلەرٸ, باق, ٷەۇ جەنە قوعام قايراتكەرلەرٸ قاتىسۋدا. ٸس-شارادا سونداي-اق, جامبىل وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ب.ساپارباەۆ جەنە ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەر, ازاماتتىق قوعام مەن جاستار ٶكٸلدەرٸ سٶز سٶيلەدٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, نۇر-سۇلتان قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ تٶراعاسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن «بٸر شاڭىراق استىندا – بيٸك ماقساتتارعا» كٷن تەرتٸبٸمەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسى ٶتتٸ. ەلٸمٸزدەگٸ پاندەميياعا بايلانىستى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ونلاين جيىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ٶزٸ قاتىسىپ, كٶپشٸلٸكپەن ويىن بٶلٸستٸ.