جيىندا تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى, گازداندىرۋ, سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە كەرٸز جٷيەلەرٸن جاڭعىرتۋ, جولدار مەن تۇرعىن ٷيلەردٸ جٶندەۋ, ۇزاق مەرزٸمدٸ دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا قالا تۇرعىندارىنا جايلى جاعداي جاساۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
بايقوڭىر قالاسىن دامىتۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالعان جيىنعا وبلىس ەكٸمٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك ينسپەكتورى نۇرلان تٸلەشەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ, وبلىستىق جەنە اۋداندىق مەسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى, بايقوڭىر قالاسى, تٶرەتام مەن اقاي ەلدٸمەكەندەرٸنٸڭ قوعامدىق بٸرلەستٸكتەرٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ مەن كەسٸپكەرلەرٸ, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ جەنە قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ باسشىلارى, «روسكوسموس» جەنە «تسەنكي» مەملەكەتتٸك كورپوراتسييالارى بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ باسشىلارى قاتىستى.
قارماقشى اۋدانىنا ٸسساپارى بارىسىندا ايماق باسشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ بايقوڭىر قالاسىنىڭ بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك نىساندارىن, اتاپ ايتقاندا, قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتقان كٶپقاباتتى ٷيلەر, گازداندىرىلعان ەلەۋمەتتٸك نىساندار, قازاقستان ازاماتتارى ٷشٸن مەديتسينالىق ۇيىمدار مەن دەمالىس ورنىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
«مەملەكەت باسشىلارىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا عارىش ايلاعىن جەنە بايقوڭىر قالاسىنىڭ دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىلۋدا. سونىڭ بٸرٸ «بەيتەرەك» بٸرلەسكەن زىمىران كەشەنٸن قۇرۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە. بايقوڭىرعا ٷشٸنشٸ ەلدٸڭ ينۆەستيتسيياسىن تارتۋ ماقساتىندا قازاقستان, رەسەي جەنە بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸ «سويۋز» عارىش ورتالىعىن جاڭعىرتۋ ارقىلى №1 الاڭدا عارىش زىمىران كەشەنٸن قۇرۋ مەسەلەسٸن شەشۋ ٷشٸن بٸرلەسكەن جۇمىس توبىن قۇردى», - دەدٸ كەزدەسۋدٸ اشقان ايماق باسشىسى.
«بايقوڭىردى دامىتۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن شەشۋ ٷشٸن بەكٸتٸلگەن ۇزاق مەرزٸمدٸ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى, گازداندىرۋ, سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە كەرٸز جٷيەلەرٸن جاڭعىرتۋ, جولدار مەن تۇرعىن ٷيلەردٸ جٶندەۋ, تۇرعىندار ٷشٸن جايلى جاعداي جاساۋ جوبالارىن جٷزەگە اسىرىلۋدا. بٷگٸن بٸز جوسپارلارىمىز قالاي جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن, ٷكٸمەتارالىق كوميسسييانىڭ الداعى كەزدەسۋٸندە قانداي مەسەلەلەردٸ قاراستىراتىنىمىزدى تالقىلاۋ ٷشٸن جينالدىق », - دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
بايقوڭىردا ۇزاق مەرزٸمدٸ باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن, دەگەنمەن, قالا بيۋدجەتٸ بارلىق مەسەلەلەردٸ جٷيەلٸ تٷردە شەشۋ ٷشٸن جەتكٸلٸكسٸز ەكەنٸن ايماق باسشىسى اتاپ ٶتتٸ. رەسەي فەدەراتسيياسىنا قاراستى دەگەن قالانىڭ زاڭنامالىق ەرەكشە مەرتەبەسٸ ەلەۋمەتتٸك جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەيدٸ.
«بايقوڭىر قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق بٸرلٸگٸ بولماعاندىقتان, قالانىڭ دامۋ شىعىندارى وبلىستىق بيۋدجەتتٸڭ نەگٸزگٸ شىعىندارىنا كٸرمەيدٸ. بۇل مەسەلەنٸڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن ايرىقشا جاعدايلاردا بٸز تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن دامىتۋعا, سونداي-اق, قالانىڭ سۋ جەنە كەرٸز جەلٸلەرٸن جاڭعىرتۋ مەن قايتا قۇرۋدىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمەسٸن ەزٸرلەۋگە قارجى بٶلدٸك. قالانى دامىتۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراجات تا بٸر رەت بٶلٸنەدٸ», - دەدٸ ايماق باسشىسى.
سونىمەن قاتار, بايقوڭىردىڭ ٷزدٸكسٸز دامۋى ٷشٸن تۇراقتى قارجىلاندىرۋ قاجەت. سول سەبەپتٸ, قالانى اباتتاندىرۋدى قارجىلاندىرۋدىڭ نەگٸزگٸ كٶزدەرٸن انىقتاۋ قاجەتتٸگٸن وبلىس باسشىسى اتاپ ٶتتٸ.
وسىعان وراي, وبلىستىق ەكونوميكا جەنە بيۋدجەتتٸك جوسپارلاۋ باسقارماسىنا قارجى, ۇلتتىق ەكونوميكا, قورعانىس جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸكتەرٸمەن بايقوڭىر قالاسىنىڭ دامۋىن قارجىلاندىرۋ ٷشٸن بٶلەك بيۋدجەتتٸك باعدارلاما قۇرۋ جەنە قر-نىڭ بيۋدجەتٸنە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق سالادا عارىش ايلاعىن جالعا الۋ ٷشٸن جىل سايىن رەسەي فەدەراتسيياسىنان تٶلەنەتٸن قاراجاتتىڭ بٶلٸگٸن بايقوڭىر قالاسىنىڭ, تٶرەتام مەن اقاي ەلدٸ مەكەندەرٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى ٷشٸن بٶلٸپ بەرۋ مەسەلەسٸ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزۋ تاپسىرىلدى.
«تٶرەتام مەن اقايدىڭ دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى بٸز بايقوڭىر قالاسىن دامىتامىز, سەبەبٸ, كەلەشەكتە بۇل ەلدٸ مەكەندەر قالانىڭ شاعىن اۋداندارىنا اينالادى», - دەدٸ ايماق باسشىسى.
ەسكە سالايىق, اعىمداعى جىلدىڭ شٸلدە ايىنداعى ٸسساپار بارىسىندا قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى اسقار مامين د.و. روگوزينمەن رەسەيلٸك جەنە قازاقستاندىق تاراپتاردىڭ قالانى دامىتۋدى قارجىلاندىرۋ مەسەلەسٸن ناقتىلاۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى مەسەلەنٸ كٶتەرگەن بولاتىن.
«بايقوڭىر» عارىش ايلاعىندا بٸرلەسكەن عارىشتىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ تۋرالى اەروعارىش كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى عالىمجان دانباەۆ سٶز سٶيلەدٸ. سونداي-اق, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ باسشىلارى بايقوڭىر قالاسىن اباتتاندىرۋ, ونىڭ تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋ جەنە بۇقارالىق كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى باياندادى.
ەسكە سالايىق, بٸرلەسكەن «بەيتەرەك» قازاقستان-رەسەي جوباسى 2022 جىلى جٷزەگە اسىرىلادى, قازٸرگٸ تاڭدا قارقىندى جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. سونداي-اق, بايقوڭىر كەشەنٸندە مەديتسينا تۋرالى كەلٸسٸمگە ٶزگەرتۋلەر ەنگٸزۋ, جەر ۋچاسكەلەرٸن بيزنەس-جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن جالعا بەرۋ جەنە تٶرەتام جەنە اقاي ەلدٸمەكەندەرٸن دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا حاتتامالارعا قول قويىلدى. ايتا كەتەيٸك, قالا ەكٸمشٸلٸگٸ «روسكوسموس» كورپوراتسيياسىنىڭ قولداۋىمەن قالا اۋماعىن اباتتاندىرۋ, جولداردى جٶندەۋ, تۇرعىن ٷيلەردٸ گازداندىرۋ جۇمىستارىن باستادى. ٶز كەزەگٸندە وبلىس ەكٸمدٸگٸ ٷكٸمەتتٸڭ قولداۋىمەن 5 كٶپ پەتەرلٸ ٷيدٸڭ قۇرىلىسىن باستادى, سۋ قۇبىرى مەن كەرٸز جٷيەسٸن كوممۋنالدىق مەنشٸككە قابىلداپ, ولاردى جەتٸلدٸرۋگە بايلانىستى تەحنيكا-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمەلەرٸن دايىنداپ, قازاقستاندىق مەكتەپتەر مەن ەمحانالاردى كٶگٸلدٸر وتىنمەن جابدىقتادى. سونداي-اق, وسىعان دەيٸن بايقوڭىرداعى 5 مەكتەپ بٸتٸرۋشٸلەرٸ ۇبت-نى تاپسىرۋدا قيىندىقتار ورىن الماۋى ٷشٸن قازاقستاندىق بٸلٸم بەرۋ ستاندارتىنا كٶشكەن بولاتىن.
كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىس ەكٸمٸ قارماقشى اۋدانىنىڭ ەكٸمدٸگٸنە وبلىستىق ەكونوميكا جەنە بيۋدجەتتٸك جوسپارلاۋ باسقارماسىمەن بٸرلەسٸپ, تٶرەتام جەنە اقاي ەلدٸمەكەندەرٸن, ناقتىراق ايتساق, ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىم مەن تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىن دامىتۋعا, جولداردى جٶندەۋگە, ەلەكترمەن جابدىقتاۋعا, گازداندىرۋعا ت.ب. دامىتۋ شارالارىنا ارنالعان جول كارتاسىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى. سونداي-اق بۇقارالىق كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ مەن جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدى قولداۋ جٶنٸندەگٸ شارالاردى قاراستىرۋ جٷكتەلدٸ.
