باتىس قازاقستان وبلىسىندا اۋىل تۇرعىندارى قازتالوۆ اۋدانىن ەكٸگە بٶلٸپ, جالپاقتال اۋدانىن وبلىس كارتاسىنا قايتارۋدى تالاپ ەتتٸ. بۇل اۋدان 25 جىل بۇرىن ايماقتىق بٸرلٸكتەردٸڭ بٸرٸگۋٸنە بايلانىستى جويىلعان. بٸراق جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار بيلٸكتٸڭ بۇل شەشٸمٸمەن ەلٸ كٷنگە دەيٸن كەلٸسپەي وتىر.
ٶڭٸرلەردٸڭ بٸرٸككەنٸنە شيرەك عاسىر ٶتسە دە, جالپاقتالدىقتار باتىس قازاقستان وبلىسى بيلٸگٸنٸڭ بۇل شەشٸمٸن ەلٸ دە قاتە دەپ ساناپ, ٶز اۋىلىنا اۋدان ورتالىعى اتاۋىن قايتارۋدى تالاپ ەتٸپ جاتىر, دەپ حابارلادى Sputnik قازاقستان اگەنتتٸگٸ mgorod.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
بارلىعى 1997 جىلى باستالعان
اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, سول كەزدە ەرەكەت ەتكەن وبلىس ەكٸمشٸلٸگٸ كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن بەلگٸسٸز سەبەپتەرمەن ەكٸ اۋداندى, ياعني فۋرمانوۆ (قازٸرگٸ جالپاقتال) جەنە قازتالوۆ اۋداندارىن بٸرٸكتٸرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداعان. فۋرمانوۆ ەلدٸ مەكەنٸ كٶلەمٸ جاعىنان دا, تۇرعىندارىنىڭ سانى جاعىنان دا ەلدەقايدا ٷلكەن بولسا دا, قازتالوۆتى اۋدان ورتالىعى ەتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانعان.
مۇنداي شەشٸم قازتالوۆ اۋىلىن دامىتۋ ماقساتىندا قابىلدانعان بولۋى مٷمكٸن دەگەن بولجاممەن اۋىل تۇرعىندارى كەلٸسپەيدٸ, ولار سەبەپ باسقادا ەكەنٸن ايتىپ وتىر. ول كەزدە قازتالوۆتان شىققان قابيبوللا جاقىپوۆ باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ باسشىسى بولعان.
بٸرٸكتٸرٸلگەننەن كەيٸن دە اۋىل تۇرعىندارى كٶرشٸلەرٸمەن ەتەنە جاقىن ارالاسا قويماعان. ەلدٸ مەكەندەر اراسىندا بەسەكەلەستٸك ەلٸ دە ٶرشٸپ تۇر.
مەملەكەت باسشىسىنا حات
ٷش كٷن بۇرىن قازٸرگٸ وبلىس باسشىسى عالي ەسقاليەۆ جالپاقتالعا جۇمىس ساپارىمەن بارعان كەزدە جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار اۋدانداردى قايتا بٶلۋ تۋرالى مەسەلە قوزعادى. اقساقالدار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى ناعىم ريزۋانوۆ شەنەۋنٸككە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مەملەكەت باسشىسىنا, ٷكٸمەتكە, وبلىس باسشىلىعىنا اشىق حات جازعانىن ايتتى. الايدا بۇل مەسەلە كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن شەشٸمٸن تاپپاي وتىر.
اقساقالداردىڭ ايتۋىنشا, اۋدان مەرتەبەسٸنەن ايىرىلعانعا دەيٸن, ياعني 1997 جىلعا دەيٸن جالپاقتال گٷلدەنگەن اۋىل بولعان. تۇرعىندار جاي انىقتاما الۋ ٷشٸن قازتالوۆقا بارۋعا مەجبٷر ەكەنٸن, ال اراقاشىقتىق 60 كيلومەتردەن كەم ەمەس ەكەنٸن ايتىپ شاعىمداندى.
بٸراق ٶڭٸر باسشىسى اسىعىس مەلٸمدەمە جاساۋدان اۋلاق بولۋعا شاقىرىپ, وبلىس نەمەسە اۋداندى بٶلۋ ٷشٸن ەكونوميكالىق جەنە ساياسي نەگٸز بولۋى كەرەك ەكەنٸن ايتتى.
"مەن اۋداندى بٶلۋگە ساياسي نەگٸز بار ەكەنٸ تۋرالى پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە ۇسىنىس جٸبەرەمٸن. بٸراق بۇل مەسەلە بٷگٸن-ەرتەڭ شەشٸلمەيدٸ. ٶيتكەنٸ مەسەلە تەك قازتالوۆ پەن جالپاقتالعا قاتىستى ەمەس. وسى سەكٸلدٸ مەسەلەنٸ تاعى ەكٸ اۋدان تۇرعىندارى كٶتەرٸپ وتىر, ال قازاقستاندا ودان دا كٶپ. ەگەر بٸز تاعى بٸر اۋدان بويىنشا شەشٸم قابىلداساق, باسقا وبلىستار دا بۇل مەسەلەنٸ كٶتەرە باستايدى. مەن تەك سٸزدەردٸڭ ٶتٸنٸشتەرٸڭٸزدٸ تيٸستٸ ورگانعا جەتكٸزە الامىن. ول ٷشٸن دە نەگٸز كەرەك, مۇنىمەن قازتالوۆ, اقجايىق اۋداندارى مەن بەيتەرەك اۋدانى بويىنشا ارنايى قۇرىلعان كوميسسييا اينالىسادى. ول وسى ٶڭٸرلەر اراسىنداعى پروبلەمالاردى, قولايسىزدىقتاردى جەنە ەدٸلەتسٸزدٸكتەردٸ تەكسەرەدٸ", - دەدٸ عالي ەسقاليەۆ.
ول اۋىل تۇرعىندارىمەن سٶيلەسكەننەن كەيٸن قازتالوۆ اۋدانىنىڭ باسشىلىعىنا, بٶلٸم باسشىلارىنا اپتاسىنا بٸر رەت جالپاقتال ەلدٸ مەكەنٸنە كەلٸپ, وسىندا جۇمىس ٸستەۋدٸ تاپسىردى. ٶڭٸر باسشىسى مۇنداي شەشٸم اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەت الۋلارىندا قيىندىق تۋدىرماۋىنا ىقپال ەتۋٸ كەرەك ەكەنٸن ايتتى.
جالپى, قازتالوۆ اۋدانىن ەكٸگە بٶلۋ تۋرالى مەسەلە بٸرٸنشٸ رەت كٶتەرٸلٸپ وتىرعان جوق. مىسالى, 2013 جىلى وسى جاعدايعا نارازى ەكٸ مىڭنان استام اۋىل تۇرعىنى اۋىل ەكٸمدٸگٸ الدىنداعى الاڭعا جينالعان. حالىق نەگٸزٸنەن جالپاقتال ەلدٸ مەكەنٸن جەكە ەكٸمشٸلٸك بٸرلٸككە بٶلۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋدى تالاپ ەتتٸ.
