باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى بانكتەردٸڭ جاي-كٷيٸ قانداي?

بانك دەگەنٸمٸز نە ٶزٸ? قالا كٶشەلەرٸنەن اياق باسساڭ ماڭدايشاسىندا «الفا بانك», «كاسپيي بانك», «ەۆرازييالىق بانك» دەگەن جازۋى بار عيماراتتاردان كٶز سٷرٸنسە, قوعامدىق كٶلٸكتەر مەن ساۋدا ورىندارىندا «كتو مولودەتس? اتف بانك مولودەتس!» دەگەن جارنامالاردان قۇلاعىڭ تۇنادى. كٶشەدەگٸ قاپتاعان باننەرلەر مەن ەكرانداردان سٷيكٸمدٸ قىزدىڭ نەسيە الۋعا شاقىرعان جارناماسىن كٶرگەندە ەرٸكسٸز نەسيە الۋعا بانككە تارتىپ كەتكٸڭ كەلەدٸ. بٸزگە بانك نەسيە رەسٸمدەيتٸن, جالاقى بەرەتٸن ورىن رەتٸندە تانىس. ال, شىن مەنٸندە ونىڭ ەلٸمٸزدەگٸ بٷگٸنگٸ دامۋ دەڭگەيٸ قانداي? بقو بانكتٸك جٷيەسٸنٸڭ جاعدايى قالاي? وسىعان توقتالساق.

بانك تاريحى

بانك -  قاراپايىم تٸلمەن جەتكٸزگەندە اقشا قارجىلارى مەن قورلارىن جيناقتاۋ, نەسيە بەرۋ, مەملەكەتتەر, كەسٸپورىندار, مەكەمەلەر مەن جەكە ادامدار اراسىنداعى ٶزارا تٶلەمدەر مەن اقشالاي ەسەپ ايىرىسۋدا دەلدالدىقتى جٷزەگە اسىرۋ, اقشانىڭ بەلگٸلٸ بٸر تٷرٸن اينالىمعا قوسۋ, اقشا مەن قۇندى قاعازدار شىعارۋ, التىنمەن, شەتەلدٸك ۆاليۋتامەن تٷرلٸ وپەراتسييالار جاساۋ سىندى قىزمەتتەر اتقاراتىن قارجى مەكەمەسٸ. ال ەندٸ بانك ۇعىمىنا توقتالاتىن بولساق, “بانك” سٶزٸ اعىلشىن تٸلٸنەن اۋدارعاندا “banko” “ايىرباس ٷستەلٸ” دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ.  تاريحقا ٷڭٸلسەك, قازاقستان تاريحىنداعى العاشقى بانك 1871 جىلى پەتروپاۆلدا اشىلعان ەكەن. بانكتەر كەيٸن سەمەيدە (1907 ج.), اقتٶبەدە (1910 ج.), پاۆلوداردا (1914 ج.), ۆەرنىيدا (1912 ج.), ٶسكەمەن مەن زايساندا (1914 ج.) جۇمىس ٸستەگەن. مەملەكەتتٸك بانك بٶلٸمشەلەرٸ بولماعان اۋدانداردا قازىنالىق بانك قىزمەت اتقاردى. ال كەڭەس ٷكٸمەتٸ كەزٸندە قازاقستاننىڭ ٶزٸنٸڭ بانكتٸك جٷيەسٸ بولعان جوق, سەبەبٸ رەسپۋبليكا اۋماعىندا كسرو-نىڭ ورتالىقتاندىرىلعان نەسيە جٷيەسٸنٸڭ فيليالدارى مەن بٶلٸمدەرٸ قىزمەت ەتتٸ. سوندىقتان قازاقستاندا بانك جٷيەسٸنٸڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋى قازان تٶڭكەرٸلٸسٸنە دەيٸنگٸ پاتشالىق رەسەيدٸڭ جەنە كسرو-نىڭ بانك جٷيەسٸنٸڭ تاريحىمەن تىعىز بايلانىستى. قازاقستاندا بانكتەر قالىپتاسۋىنىڭ 2-شٸ كەزەڭٸ  تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنان باستاۋ الدى. قاباعى قاتۋلى قاريياداي نارىق كەلدٸ. دەل وسى كەزدە بانكتەردٸڭ پايدا بولۋى  جاڭبىردان كەيٸنگٸ قاپتاعان ساڭىراۋقۇلاقتاي ەسەر قالدىردى. تاريحي دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, ولاردىڭ سانى  1991 جىلى-72, 1992 جىلى-150-گە جۋىق  بولعان. قازٸرگٸدەي ەكٸنٸڭ بٸرٸنٸڭ اۋىزىنان ەستيتٸن نەسيە, دەپوزيت دەگەن ۇعىم ەشكٸمنٸڭ ساناسىنا ۇيالاي قويماعان شاق ەدٸ. سەبەبٸ مىناۋ. مەسەلە -  بانكتەردٸڭ سانىندا ەمەس, ولاردىڭ ٶز جۇمىسىن ساپالى ەرٸ تيٸمدٸ اتقارا الۋىندا. 1993 جىلى ەلٸمٸزدە 240 بانك بولىپتى. بٸراق ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٶز فۋنتسيياسىن ورىنداۋعا دەرمەنسٸز ەدٸ. ەلدەگٸ ەڭ ٸرٸ بانك سانالاتىن «تۇرانبانك» جەنە «الەم بانك قازاقستاندا» دا جاعداي مەز ەمەس ەدٸ. ولاردىڭ  قىزمەتٸ ەلدەگٸ ەكونوميكالىق جاعدايعا بٸرشاما ىقپال ەتەتٸن بولعاندىقتان ۇلتتىق بانكتٸڭ ۇسىنىسىمەن مەملەكەت  ەكٸ بانكتٸ دە ساتىپ الدى. 1997 جىلى ەكٸ ۇيىمنىڭ بٸرٸگۋٸنەن  «تۇرانالەمبانكٸ» پايدا بولدى. جالپى العاندا ۇب قاتاڭ تالاپتار  قويا بٸلٸپ, قارجىلىق وپەراتسييا ورىنداۋعا مٷمكٸندٸگٸ جوق  بانكتەردٸ بٸرٸكتٸرۋ  ارقىلى بانك سەكتورىن «تازالادى».  ياعني حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جوعارى كاپيتالدى بانك قىزمەتتەرٸنٸڭ جاڭا كەزەڭٸ باستالدى. ەلدەگٸ بانكتەردٸڭ قارقىندى دامۋ كەزەڭٸ 2000 جىلدان بەرٸ قاراي بولدى. بانكتەر نارىققا بٸرتٸندەپ ەنٸپ, حالىقپەن تىعىز جۇمىس ٸستەي باستادى.

باتىس قازاقستان وبلىسىندا بانكتەردٸڭ تاريحى سوناۋ حٷٸٸٸ عاسىردان باستاۋ الادى. 1867  جىلى ەدٸل مەن جايىق ارالىعىن تۇراقتاعان حالىققا ساۋدا-ساتتىق نارىعىن دامىتۋ جەنە ەلدەگٸ قارجى ساياساتىن تۇراقتاندىرۋ ٷشٸن جەڭگٸر حان بٶكەي حاندىعىندا «كازناچەيستۆو» مەكەمەسٸن  اشقان بولاتىن.

قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە 33 ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانك قىزمەت اتقارسا,  باتىس قازاقستان وبلىسىندا 14 ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانك ٶز فيليالدارى ارقىلى جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدە. بٸز ٶڭٸردەگٸ بانك فيليالدارىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسقان بولاتىنبىز.

ۇلتتىق بانك – تۇراقتىلىق كەپٸلٸ

ٶڭٸردەگٸ بانك ۇيىمدارىنىڭ باسىن قوسقان رەتتەۋشٸ - ۇلتتىق بانكتٸڭ بقو فيليالى. ول ٶڭٸردەگٸ قارجى سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدٸ. ۇلتتىق بانك بقو فيليالىنىڭ ديرەكتورى ق.قۇلباراقوۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىس اۋماعىندا ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردٸڭ 14 فيليالى, بانك فيليالدارىنىڭ 68 بٶلەك ٷي-جايلارى, 20 ساقتاندىرۋ كومپانيياسىنىڭ 22 فيليالى, قولما-قول شەتەل ۆاليۋتاسىمەن ايىرباستاۋ وپەراتسييالارىن ۇيىمداستىرۋعا ليتسەنزييالارى بار 34 زاڭدى تۇلعا, 119 ايىرباستاۋ پۋنكتٸ, سونىڭ ٸشٸندە 68-ٸ ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردٸڭ, 49-ى ۋەكٸلەتتٸ ۇيىمداردىڭ, 2-ٸ پوشتا بايلانىسى ۇيىمىنىڭ پۋنكتتەرٸ, فيليالدا ەسەپتٸك تٸركەۋدەن ٶتكەن 9 ميكروقارجىلىق ۇيىمدار قىزمەت اتقارادى. بانك فيليالىندا مامانداردىڭ 83 پايىزى جوعارى بٸلٸمدٸ, بەس ادام قارجى جەنە ەكونوميكا سالاسى بويىنشا ماگيستراتۋرا بٸتٸرگەن. فيليالدىڭ جەتٸ قىزمەتكەرٸ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنە ەڭبەگٸ سٸڭگەن قىزمەتكەر» مەرتەبەسٸنە يە. فيليالدا 20 جىلدان بەرٸ قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقان ل.روگوۆا, ن.رىسقاليەۆ, م.سولداتوۆا, د.شٷيٸنشەليەۆا, ا.ەرعاليەۆا, ب.ەليەۆا, م.دٷيسەنعاليەۆ, ل.يستومينا بەلسەندٸ ەڭبەك ەتٸپ, وبلىستىڭ بانك سالاسىنىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسۋدا. 1998 جىلى قاراشا ايىندا ۇلتتىق ۆاليۋتا - تەڭگەنٸڭ اينالىسقا ەنگٸزٸلۋٸنٸڭ 5 جىلدىعىنا ارناپ اشىلعان مۇراجاي جۇمىس ٸستەيدٸ. مۇراجايعا ٶڭٸردەگٸ بانك جٷيەسٸنٸڭ قۇرىلۋ جەنە دامۋ تاريحى, تەۋەلسٸز مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىن ەنگٸزۋ كەزەڭدەرٸ, ۇلتتىق بانكتٸڭ جٷرگٸزٸپ وتىرعان اقشا-نەسيە ساياساتى, قازاقستان تەڭگە سارايى شىعاراتىن باعالى مونەتالار تۋرالى سىر شەرتەتٸن بۇيىمدار قويىلعان.

2017 جىلعى 1 قازانداعى جاعداي بويىنشا وبلىستا اينالىمداعى تٶلەم كارتوچكالارىنىڭ سانى 500,6 مىڭ دانا (2016 جىلدىڭ سەيكەستٸ كٷنٸمەن سالىستىرعاندا 2,2%-عا كٶپ), كارتوچكا ۇستاۋشىلار سانى 455,9 مىڭ ادام قۇرادى (2,2%-عا ارتقان). وبلىستا 365 بانكومات (1,4%-عا كٶپ), 3951 POS-تەرمينال (17,9%-عا ارتقان), 49 بانكتٸك كيوسك (31,0%-عا از) جۇمىس ٸستەيدٸ.

فيليال التىن جەنە كٷمٸستەن جاسالعان ينۆەستيتسييالىق جەنە كوللەكتسييالىق مونەتالاردى ساتۋدى جٷزەگە اسىرادى. 2017 جىلدىڭ قاڭتار - قىركٷيەگٸندە قۇندى مەتالداردان جاسالعان 371 مونەتا ساتىلدى. 2017 جىلى ۇلتتىق بانك «قازاقستاننىڭ فلوراسى مەن فاۋناسى» مونەتالار سەريياسىنان «گرەيگ قىزعالداعى», «شىعىس كٷنتٸزبەسٸ» سەريياسىنان «يت جىلى», «قازاقستان حالقىنىڭ ەرتەگٸلەرٸ» سەريياسىنان «نەمٸس ەرتەگٸسٸ» (برەمەن مۋزىكانتتارى), «رەسپۋبليكا يگٸلٸگٸ» سەريياسىنان «التىن دەن دالاسى», «قازاقستاننىڭ بەينەلەۋ ٶنەرٸ» سەريياسىنان «ى. التىنسارين», سونداي-اق «يگٸلٸك مونەتاسى» («تاسباقا») مونەتالارىن شىعاردى.

حالىققا ارنالعان تازارتىلعان التىن قۇيمالاردى ساتۋ مەن ساتىپ الۋ باعدارلاماسى جٷزەگە اسىرىلۋدا. التىن قۇيمالاردى قازاقستان تەڭگە سارايى دايىندادى جەنە 10, 20, 50 جەنە 100 گرامم بولىپ تٶرت تٷردە ۇسىنىلادى. قازٸرگٸ كەزدە ورال قالاسىندا التىن قۇيمالاردى قازاقستاننىڭ حالىق بانكٸ, ەۋرازييالىق بانك جەنە تسەسنابانك فيليالدارىنان ساتىپ الۋعا بولادى.

«كاسپيي بانككە» سەنٸم مول

كەلەسٸ باس سۇققان بانك كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتٸڭ اۋقىمى مەن ساپاسى جٶنٸنەن حالىق اراسىندا ٷزدٸك دەپ تابىلاتىن «كاسپيي بانك» بولدى. بٸرىڭعاي كيٸم ٷلگٸسٸندەگٸ بانك قىزمەتكەرٸ سۇحبات بارىسىندا بانكتٸڭ قىزمەتٸ جٶنٸندە تولىق مەلٸمەت بەردٸ. جالپى بۇل بانك قاشان دا قىزمەت ساپاسىن ارتتىرىپ, بٸرقالىپتى دامۋعا دەن قويعان كونسەرۆاتورلىعىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. «كاسپيي بانكتٸڭ» كومانداسى كٶرشٸ نارىقتاردى باعىندىرماسا دا, ەل ٸشٸندە قازاقستاندىقتار مەن قازاقستاندىق بيزنەسكە ەرەكشە مەن بەرەدٸ. مۇنداي شەشٸمنٸڭ سەبەبٸ دە قاراپايىم. تۇرعىنداردىڭ جاقسى بانك قىزمەتٸ مەن سەنٸمدٸ قارجى سەرٸكتەسٸنە مۇقتاجدىعى. 1 ميلليوننان استام ادام بٷگٸندە «كاسپيي بانكتٸڭ» كليەنتٸ, سونىڭ ٸشٸندە 8 مىڭنان استامى ورتا جەنە شاعىن كومپانييالار. بانك - ەڭ ٸرٸ فيليالدار جەلٸسٸنٸڭ بٸرٸن قۇردى جەنە ادامدار كٶپتەپ ساۋدا جاسايتىن ٷلكەن دٷكەندەردٸڭ كەز-كەلگەنٸنەن «كاسپيي بانكتٸڭ» قىزمەتكەرلەرٸن كەزدەستٸرە الاسىز. بانك كاسسالىق ەسەپ ايىرىسۋ قىزمەتٸ, نەسيە, دەپوزيت, تاعى باسقا بٸرنەشە قىزمەتتەردٸ جٷزەگە اسىرادى. سونىڭ ٸشٸندە بانك كليەنتكە قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسى مەن شاپشاڭدىققا اسا مەن بەرەدٸ. باتىس قازاقستان وبلىسىندا «كاسپيي بانك» اق-نىڭ 50-دەن استام بٶلٸم-بٶلٸمشەلەرٸ بار. مۇندا 200-دەن استام ادام قىزمەت ەتەدٸ. ٸرٸلٸ-ۇساقتى ساۋدا ورىندارىندا 500-دٸڭ ٷستٸندە تەرمينالدار جۇمىس جاسايدى.

الدىمەن مەنٸ بانكتٸڭ دەپوزيت جٷيەسٸ قىزىقتىردى. بۇل بانكتە دەپوزيت اشۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى مول. دەپوزيتتٸڭ شارتتارى ٶز دەپوزيتٸڭٸز بويىنشا كەز كەلگەن ۋاقىتتا: كوميسسيياسىز, ايىپپۇلسىز جەنە سىياقىنى جوعالتپاي قاراجات سالۋعا جەنە الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. «كاسپيي بانك» - 2008 جىلدىڭ 31 قازانىنان باستاپ دەپوزيتتەرگە مٸندەتتٸ كەپٸلدٸك بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ قاتىسۋشىسى. بانكتە دەپوزيت اشۋ وڭايدىڭ وڭايى. ول ٷشٸن جەكە كۋەلٸگٸڭٸزدٸ الىپ, اپتانىڭ كەز كەلگەن كٷنٸ, تٸپتٸ دەمالىس كٷندەرٸ كەلٸپ, ٷش جەرگە قول قويساڭىز جەتٸپ جاتىر. ايتپاقشى, دەپوزيتتٸ كەز-كەلگەن ۋاقىتتا, كەز-كەلگەن تەرمينالدان سالاسىز. ول ٷشٸن بارلىق جاعداي جاسالعان.

 «بانك تسەنتر كرەديت» العاشقى كوممەرتسييالىق بانكتٸڭ بٸرٸ

1988 جىلدىڭ 19 قاڭتارىندا قۇرىلعان «بانك تسەنتر كرەديت» اكتسيونەرلٸك قوعامى قازاقستانداعى العاشقى كوممەرتسييالىق بانكتەردٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى. بانكتٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – كليەنتتەرگە جاڭا ٶنٸمدەر مەن قارجىلىق قىزمەت تٷرلەرٸن ۇسىنا وتىرىپ, ساپالى قىزمەت كٶرسەتۋ. قازاقستاندا كەڭ تارالعان بانك جەلٸسٸ كليەنتتەرگە بارلىق قاجەتتٸ قىزمەتتەر مەن ٶنٸمدەرگە ەركٸن قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن 20 فيليالدان, 180 بٶلٸم-بٶلٸمشەدەن, 541 بانكومات پەن 1350 پوس-تەرمينالداردان تۇرادى.

بانكتٸڭ «BS Invest» اق اكتيۆتەردٸ باسقارۋ جٶنٸندەگٸ بروكەرلٸك ديلەرلٸك قىزمەتٸ, «ورتالىق ليزينگ» جشس جەنە «جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى» اق, رەسەي فەدەراتسيياسىمەن ەنشٸلەس «بانك بتسك-موسكۆا» بانكٸ مەن قىرعىزستان جەنە ۋكراينادا ٶكٸلدٸكتەرٸ بار.

«بانك تسەنرت كرەديت» اق ورال قالاسىنداعى فيليالىنىڭ كاسسالىق وپەراتسييالار بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى اقمارال ەرعاليەۆانىڭ ايۋتىنشا, فيليال 1991 جىلدىڭ قاراشا ايىندا اشىلعان. فيليالدىڭ العاشقى كەڭسەسٸ دوستىق داڭعىلى بويىنداعى عيماراتتا ورنالاسقان. بۇل 100 شارشى مەترلٸك شاعىن بٶلمەدە تەك 10 قىزمەتكەر جۇمىس ٸستەدٸ. كليەنتتٸك بازا تەك 10 ۇيىمنان جەنە 25 جەكە تۇلعادان قۇرالدى. ول كەزدە بانكتٸڭ نەسيەلٸك جەنە دەپوزيتتٸك قورى ٸس جٷزٸندە نٶلدٸك دەڭگەيدە بولدى. بۇل قيىن جەنە قىزىقتى كەزەڭ بولاتىن.

بٸرتٸندەپ كليەنتتٸك بازا ٶستٸ. فيليالدىڭ العاشقى كليەنتتەرٸنٸڭ اراسىندا «№1 كسك», «اەروفلوت» اگەنتتٸگٸ, «كٶمەك» ساقتاندىرۋ كومپانييالارى بولدى. وسى كليەنتتەردٸڭ ارقاسىندا فيليال ٶزٸنٸڭ تابىسىن ارتتىرىپ, ٶز سالىمشىلارى مەن قارىز الۋشىلارى اراسىندا سەنٸم مەن قۇرمەتكە يە بولا باستادى. كليەنتتٸك بازا ٶسكەن سايىن فيليال ٶسٸپ, كەڭەيە باستادى. فيليال جاڭا عيماراتقا كٶشۋگە مٷمكٸندٸك الدى. جاڭا كەڭسە پرولەتارسكايا كٶشەسٸ مەن دوستىق داڭعىلى قيىلىسىندا ورنالاستى. 1998 جىلى «بانك تسەنتر كرەديت» اق «تۇرعىنٷيقۇرىلىسجيناق» جاق-مەن بٸرٸگۋٸنە وراي فيليال كەڭسەسٸ قالا ورتالىعىندا ورنالاسقان كەڭ دە جايلى «وداقتار ٷيٸ» عيماراتىنا كٶشتٸ. مۇندا بانك قىزمەتٸ ۇلعايىپ, فيليال قىزمەتكەرلەرٸ ەكٸ ەسەگە كٶبەيدٸ. كليەنتتەر بانك قىزمەتتەرٸمەن قاتار جاڭادان قۇرىلعان «كاپيتال» جزق اق-نىڭ ايماقتىق كەڭسەسٸنەن زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ بويىنشا كەڭەس الا باستادى. 2008 جىلى «بانك تسەنتر كرەديت» اق وڭتٷستٸك كورەيانىڭ «كۋكمين» بانكٸن جارعىلىق كاپيتالعا ەنگٸزگەننەن كەيٸن جاڭا جاھاندىق دەڭگەيگە  كٶتەرٸلدٸ. فيليال حالىققا جەنە بيزنەس-كليەنتتەرگە قىزمەت كٶرسەتۋ ٷشٸن ىڭعايلى وپەراتسييالىق بٶلمەلەردٸ ۇسىندى. 2009 جىلى فيليالدىڭ ورتالىق كەڭسەسٸ قالانىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان 4 قاباتتى زەۋلٸم دە جاڭا زاماناۋي عيماراتقا كٶشتٸ.

بٷگٸنگٸ تاڭدا بانك قارجىلىق قىزمەتتەردٸڭ تولىق مٷمكٸندٸگٸن ۇسىنا وتىرىپ, ٶزٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ مەن كليەنتتەرٸ ٷشٸن سەمينارلار, ترەنينگتەر جٷرگٸزەدٸ. بانك كوممەرتسييالىق كومپانييالارعا دا, قاراپايىم ازاماتتارعا دا قولايلى قىزمەت كٶرسەتۋ ٷشٸن بارلىق جاعدايدى جاسايدى. بانك قىزمەتكەرلەرٸ بٸرىڭعاي جاستاردان قۇرالعان. ورال قالالىق فيليالىندا 160-قا جۋىق مەنەدجەر جۇمىس ٸستەسە, ەرقايسىسى ٶز جۇمىسىنىڭ بٸلٸكتٸ ماماندارى. فيليالدا 7 قۇرىلىمدىق بٶلٸمشە بار, ولاردىڭ بٸرەۋٸ اقساي قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا قىزمەت ەتەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا ورال فيليالىندا جەكە تۇلعالار مەن جەكە كەسٸپكەرلەر, شارۋا قوجالىقتارى جەتەكشٸلەرٸنە بانكتٸك شوت اشۋ, تەندەرلٸك كەپٸلدٸكتەر الۋ, سىرتقى ەكونوميكالىق كەلٸسٸمشارتتاردى تٸركەۋ جەنە ۆاليۋتالىق تٶلەمدەردٸ جٷرگٸزۋ بويىنشا بارلىق قىزمەت تٷرلەرٸن كٶرسەتەدٸ. وبلىس اۋماعىندا تەۋلٸك بويى قىزمەت كٶرسەتەتٸن 41 بانكومات جۇمىس جاسايدى.

2011 جىلى ورال فيليالى ٶزٸنٸڭ 20 جىلدىعىن اتاپ ٶتتٸ. بانكتٸڭ ٶزٸندٸك بەدەلٸ, كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ساپاسى جەنە بانكتٸڭ جۇمىس ٸستەۋ قاعيدالارى فيليالدىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قارجى نارىعىنداعى ورنىن ۇستاپ تۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. «بانك تسەنتركرەديت» اق-نىڭ فيليالى كٶپ جىلدار بويى ايماق كليەنتتەرٸ ٷشٸن شىنايى سەنٸمدٸ سەرٸكتەس بولدى.

بٷگٸندە بانكتٸڭ ورال فيليالى رەسپۋبليكاداعى 20 فيليالدىڭ ٸشٸندە كٶشباسشى بانكتٸڭ بٸرٸ. ٶڭٸردەگٸ فيليالدىڭ نارىقتىق ٷلەسٸ بيزنەس كليەنتتەردٸ نەسيەلەندٸرۋ بويىنشا 40 پايىزعا, تٶلەم كارتوچكالارى بويىنشا 12 پايىزعا, حالىقتىڭ سالىمى بويىنشا 14 پايىزعا جەتتٸ. سونداي-اق, ورال فيليالى باسقا دا بانكتٸك ٶنٸمدەرگە قول جەتكٸزدٸ. بانك جۇمىسىنىڭ العا باسۋى كليەنتتٸك بازاعا تٸكەلەي بايلانىستى. بانك ٶزٸنٸڭ العاشقى كليەنتتەرٸ «ۋنيۆەرتەكس» جشس, «وردا» جاق, «باتىس بولاشاق» جشس, «پەتفورم» جشس, «اقاس» شق-مەن ەلٸ كٷنگە بٸرلەسە  جۇمىس جاساپ كەلەدٸ. سونداي-اق, بٷگٸندە فيليال بقو-داعى ٸرٸ-ٸرٸ بٸرنەشە كومپانييالارعا قىزمەت كٶرسەتەدٸ. ولاردىڭ اراسىندا  «ورال-تەرمينال» جشس, «گيدروماش-وريون»جشس, گك «حلادولەند» جشس, «ۋرالمەتاللينۆەست» جشس بار.  

بانك قىزمەتكەرلەرٸمەن عانا ەمەس, ەڭ الدىمەن كليەنتتەرٸمەن تانىمال. ەگەر دامۋ جولىنىڭ باسىندا فيليال 10 زاڭدى تۇلعا مەن 25 جەكە تۇلعاعا قىزمەت كٶرسەتسە, بٷگٸندە ولاردىڭ سانى 2600 زاڭدى جەنە 69542 جەكە تۇلعاعا جەتتٸ. تيٸسٸنشە سالانىڭ باسقا دا كٶرسەتكٸشتەرٸ ٶستٸ. «بانك تسەنتر كرەديت» اق «دامۋ» قورىنىڭ شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ, اۋىلشارۋاشىلىق جوبالارىن قارجىلاندىرۋعا قاتىسادى. بانك بٷگٸندە «دامۋ» كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ قورىنىڭ سەنٸمدٸ ەرٸپتەستەرٸنە اينالدى. بانك اتالمىش قورمەن 10 باعدارلاما بويىنشا شارت جاساسىپ, ىنتىماقتاستىقتا جۇمىستانۋدا. بانك «جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 11 جوبانى قارجىلاندىرىپ, ٶڭٸردە ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ ٸسكە اسۋىنا اتسالىستى. اتاپ ايتساق, «ورال گازتۋربينالىق ەلەكتر ستانتسيياسى» جشس-ٸنە 54 مۆت گازتۋربينالىق ەلەكتر ستانتسيياسىن, «كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ» جشس-ٸنە سپورتتىق ساۋىقتىرۋ كەشەنٸنٸڭ قۇرىلىسىن, «تالاپ-قۇرىلىس» جشس-نە فيتنەس ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىن قارجىلاندىرسا, «بولاشاق» جك-نٸڭ «بولاشاق» تٸل ٷيرەتۋ وقۋ ورتالىعىن اشۋعا, جەكە كەسٸپكەر ەۆگەنەۆانىڭ كونديتەر ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ ٸسٸنە ٷلەسٸن قوستى.

ييا, نارىق زامانىندا ەر بانكتٸڭ دامۋى ەرقيلى. قالاي بولعاندا دا بٸزدەگٸ بانكتٸك جٷيە ەۆروپا نارىعىن باعىندىرماعانمەن ورتالىق ازييادا ٶزٸندٸك بەدەلگە يە. ولاردىڭ قاتارىندا «سبەربانك», «حالىق بانك» سىندى بانكتەردٸ اتاۋعا بولادى. ال بٸزدٸ بقو-داعى بانكتەردٸڭ جاڭا تەحنولوگييادا دامۋى, قىزمەت ساپاسىنىڭ جوعارىلىعى ەرەكشە تاڭعالدىردى. تاعى بٸر ايتا كەتەتٸن ەرەكشەلٸك, بانك سالاسىنداعى قانداستارىمىزدىڭ  مەملەكەتتٸك تٸلدە قىزمەت كٶرسەتۋٸ.

– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بانك جٷيەسٸنٸڭ دامۋى حالقىمىزدىڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە, ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا, ەلدەگٸ قارجى نارىعىنىڭ ٶركەندەۋٸنە تيگٸزەتٸن پايداسى زور. سوڭعى بٸرنەشە جىلدا, ەسٸرەسە 2000 جىلدان باستاپ بانك جٷيەسٸ قارقىندى دامۋدا. دەگەنمەن بانك جٷيەسٸنە مەملەكەتتٸك قولداۋ ەلٸ دە جەتكٸلٸكسٸز دەرەجەدە بولىپ وتىر, - دەيدٸ بانك سالاسى ماماندارى. مۇنداي كەمشٸلٸكتەردٸ جويۋ ٷشٸن بانك جٷيەسٸندە جاڭا باعدارلامالار, رەفورمالار جٷزەگە اسۋى تيٸس. سوندا عانا بانك نارىققا ەمەس, حالىققا قىزمەت كٶرسەتەتٸن ورىنعا اينالارى حاق.

نادەجدا ەسەتوۆا,

باتىس قازاقستان وبلىسى