باس پروكۋراتۋرادا ەلٸمٸزدٸڭ باس پروكۋرورى جاقىپ اسانوۆتىڭ تٶراعالىق ەتۋٸمەن ٶتكەن القا وتىرىسىندا كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ جىنىستىق تيٸسپەۋشٸلٸگٸنە قارسى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار پروفيلاكتيكاسىنىڭ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. كەلەلٸ كەڭەسكە پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, بالا قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ باسشىلارى, بۇۇ بالالار قورىنىڭ (يۋنيسەف) قازاقستانداعى ٶكٸلدەرٸ, سونداي-اق ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىسقان بولاتىن.
وتىرىستا بالالاردىڭ جىنىستىق تيٸسپەۋشٸلٸگٸنە قارسى قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ جەنە ولاردىڭ دەڭگەيٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋعا, سەكسۋالدىق زورلىق-زومبىلىقتان زارداپ شەككەن بالالاردى انىقتاۋعا جەنە ولارعا كٶمەك كٶرسەتۋگە, سونىمەن قاتار, تۇرعىنداردىڭ حاباردارلىق دەڭگەيٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ٸس-شارالار جوسپارىنىڭ جوباسى تانىستىرىلىپ, تالقىعا سالىندى. جاسٶسپٸرٸمدەرگە قاتىستى قۇقىق بۇزۋشىلىق سوڭعى كەزدەرٸ عالامدىق پروبلەماعا اينالىپ, ونىمەن بٷكٸل ادامزات كٷرەسٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتكەن ج.اسانوۆ: «مۇنداي زورلىق-زومبىلىقتى باستان ٶتكەرگەن بالالار ٶمٸر بويى قينالىپ, زارداپ شەگەتٸنٸ بەلگٸلٸ. ونداي ەربٸر وقيعا – بۇل وتباسى ٷشٸن جەنە بٷكٸل قوعام ٷشٸن تراگەدييا ەرٸ بالا جٷرەگٸندە ايىقپاس جارا بولىپ قالادى. سوندىقتان دا «پروكۋراتۋرا تۋرالى» زاڭنىڭ 25-2-بابىنا ساي, ارنايى ٷندەۋ جارييالاۋدى جٶن كٶردٸك. وندا جۇرتشىلىقتى, اتا-انالاردى, پەداگوگتاردى مەيلٸنشە ساق بولۋعا, بالالاردى قاراۋسىز قالدىرماۋعا, ولارعا اباي بولۋدى ٷيرەتۋگە, قاۋٸپتٸ جەنە بەلگٸسٸز جاعدايلاردا ٶزٸن ۇستاۋدىڭ قاراپايىم قاعيدالارىن ٷيرەتۋگە شاقىرادى» دەدٸ.
ال القا كەڭەسٸندە اتالعان مەسەلە تٶڭٸرەگٸندە ارنايى بايانداما جاساعان باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى اندرەي كراۆچەنكو ەلٸمٸزدە اعىمداعى جىلى 183 بالا زورلىق كٶرسەتۋشٸلەردٸڭ قۇربانىنا اينالعانىنا توقتالدى. «بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 37 پايىز تٶمەن دەسەك تە, جاعداي ساندى دەرەكتەرمەن باعالاۋعا كەلمەيتٸنٸ بەلگٸلٸ. ٶيتكەنٸ, باس پروكۋرور توقتالىپ ٶتكەندەي, ەربٸر وقيعا – ەربٸر وتباسى جەنە بٷكٸل قوعام ٷشٸن ٷلكەن تراگەدييا, بالا ٶمٸرٸندە ورنى تولماس ٶكٸنٸش ەكەنٸ انىق», – دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار, ا.كراۆچەنكو جاسٶسپٸرٸمدەردٸ تٷرلٸ قاۋٸپ-قاتەردەن ساقتاندىرۋ مەن زورلىق-زومبىلىقتان قۇتقارۋ ماقساتىندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە قاتاڭ باقىلاۋ جٷرگٸزۋ قاجەتتٸگٸن ەسكەرتتٸ. سول سيياقتى, كەمەلەت جاسىنا تولماعان بالالاردىڭ تٷرلٸ اعىمداعى سايتتار ارقىلى دا جاتتىڭ جەتەگٸندە كەتٸپ, وپىق جەپ قالۋى مٷمكٸن ەكەندٸگٸن جوققا شىعارمايتىنىن ايتتى. ودان بٶلەك ەل اۋماعىنداعى تيٸستٸ ۆەدومستۆولار ارقىلى قوعامدىق ورىندار مەن مەكتەپ, بالاباقشا, بٸلٸم وردالارىندا ەل-جۇرتقا جاپپاي تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزەتٸن ۋاقىت كەلگەندٸگٸن دە جەتكٸزدٸ. بۇل رەتتە بٷلدٸرشٸندەرٸمٸزدٸ قيياناتتان قورعاۋعا باعىتتالعان وسىنداي ٷگٸت, ناسيحات جۇمىستارىنا باس پروكۋروردىڭ ٶزٸ بەلسەندٸ قاتىسىپ, بارلىق ٸستٸڭ باسى-قاسىندا جٷرۋگە دايىن ەكەندٸگٸن بٸلدٸردٸ.
سونداي-اق, القادا سٶز العان دەپۋتات, قازاقستانداعى بالا قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل زاعيپا باليەۆا دا بۇل باعىت بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان ەلەۋلٸ جۇمىستار جٶنٸندە بايانداما جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, الداعى كٷندەرٸ تەلەارنا ارقىلى ايىنا بٸر رەت رەسپۋبليكا كٶلەمٸندە «سىنىپ ساعاتى» جوباسى ٸسكە قوسىلماق. بۇل جوباعا ەلدەگٸ بارلىق مەكتەپتەر مەن اتا-انالار جەنە ەرٸكتٸلەر قاۋىمى بەلسەندٸ قاتىسىپ, بالالار قۇقىنىڭ قورعالۋى مەن ولارعا كٶرسەتٸلەتٸن قامقورلىقتار, مەملەكەت تاراپىنان كٶرسەتٸلەتٸن جەڭٸلدٸكتەر, قۇقىقتىق كەڭەستەر تۋرالى ايتىلىپ, تالقىلاناتىن بولادى. سونىڭ ارقاسىندا ادامدار قوعامداعى ەرتٷرلٸ جايتقا سالعىرت قاراۋدى قويادى دەگەن سەنٸمنٸڭ بار ەكەنٸ ايتىلدى. سول سيياقتى, جاقىن كٷندەرٸ زاعيپا ياحيياقىزىمەن تٸكەلەي تٸلدەستٸرەتٸن جەدەل تەلەفون جەلٸسٸنٸڭ قىزمەتكە كٸرٸسەتٸندٸگٸ دە وسى جيىندا بەلگٸلٸ بولدى. وندا قانداي دا بٸر جاعدايعا ۇشىراپ, شۇعىل كٶمەك قاجەت ەتكەن كەز-كەلگەن جاسٶسپٸرٸم نەمەسە اتا-انا تەۋلٸكتٸڭ كەز-كەلگەن ۋاقىتىندا قوڭىراۋ شالۋ ارقىلى تيٸستٸ كٶمەگٸن الاتىن بولادى. «سوندىقتان دا, تىعىرىققا تٸرەلگەن سەتتە, دەرەۋ قول ۇشىن سوزاتىن وسى جەدەل جەلٸنٸڭ تيٸمدٸ قىزمەت كٶرسەتۋٸنە ەلدەگٸ بارلىق ۆەدومستۆولاردى اتسالىسۋعا شاقىرامىن», – دەدٸ ز.باليەۆا.
جيىن قورىتىندىسى بويىنشا بۇل تاقىرىپتى ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە قوعام بولىپ تالقىلاۋ جٶنٸندە شەشٸم شىعارىلدى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
.jpeg)