باسپانالى بولۋ باقىتى

وبلىس ورتالىعىنداعى «سارىارقا» شاعىن اۋدانىندا تاعى بٸر جاڭا ٷي بوي كٶتەردٸ. بۇل جولى جاڭا پەتەرلەرگە 132 وتباسى يە بولدى. جارقىرعان پەتەردٸڭ  كٸلتتەرٸن تاپسىرعان وبلىس ەكٸمٸ بولات باقاۋوۆ ٷيلەردٸڭ قۇرىلىسى اياقتالعانىنا تۇرعىنداردىڭ ٶزدەرٸنەن بەتەر قۋانعانىن ايتتى.

ٶيتكەنٸ, «الليۋمينستروي» شا­عىن اۋدانىنىڭ بۇرىنعى تۇر­عىندارى قالادا 50-شٸ جىلدا­رى سالىنعان ەكٸ قاباتتى  ەب­دەن توزىعى جەتكەن, اپاتتى ٷيلەردە تۇرىپ, مازالارى كەتكەن ەدٸ. سولتٷستٸكتٸڭ سۋىق قىسى باس­تالدى. تالاي  جىلدان بەرٸ بۇل جەرگە جاڭا ٷي تۇرعىزۋ مەسەلەسٸ دە جيٸ ايتىلىپ جٷردٸ. سودان, وسىدان ٷش-تٶرت جىل بۇرىن ەسكٸ ٷيلەردٸڭ ورنىنا «سارىارقا» اتتى جاڭا تۇرعىن ٷي كەشەنٸنٸڭ جوباسى جاسالدى. بۇل ماقساتتى ٸستٸ ٷكٸمەت تە قولدادى. قازٸر  تۇرعىن ٷي كەشەنٸ قۇرىلىسى «2020 جىل­­عا دەيٸن ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ» باعدارلاماسى بويىنشا قار­قىندى تٷردە جٷرگٸزٸلۋدە. نە­گٸ­زٸ بۇل باستاما قازٸرگٸ ٷكٸ­مەت باسشىسى باقىتجان سا­عىن­­تاەۆ وبلىستا ەكٸم بولىپ تۇر­­عان كەزدە قولعا الىنعانى بەل­گٸلٸ. اسپانمەن تالاسا بوي كٶ­تە­رەتٸن بيٸك ٷيلەردٸڭ جوبالاۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە, ين­جە­نەرلٸك-كوممۋنيكاتسييالىق جە­لٸلەر تارتۋعا قارجى دا بٶلٸندٸ. سٶيتٸپ, قازٸر 160-قا جۋىق ەسكٸ, ەكٸ قاباتتى ٷيلەر بۇزىلىپ, ورنىنا جاڭا تۇرعىن ٷيلەر سالىنا باستادى. بٸزدٸڭ بٷگٸن جازىپ وتى­رعانىمىز دا «سارىارقا» شا­عىن اۋدانىنداعى لوموۆ كٶ­شەسٸ 156/2 مەكەنجايىندا تۇر­عىزىلعان 3-شٸ 12 قاباتتى بيٸك ٷيدٸڭ پايدالانۋعا بەرٸلگەنٸ جاي­ىندا. بٸرٸنشٸ قاباتىندا كٷز­دە وبلىسقا جاساعان ساپارى كەزٸندە ەلباسى ٶزٸ كٶرٸپ تا­نى­سىپ شىققان  «بالالارعا ار­نالعان تەحنيكالىق مەكتەپ» ور­نالاسقان.

–  قۋانىشىمدى سٶزبەن جەت­كٸ­زۋ مٷمكٸن ەمەس. تٸپتٸ, كٷننٸڭ سۋى­عى دا بٸزگە بٸلٸنبەيدٸ قا­زٸر. وسى ەسكٸ, قۇلايىن دەپ تۇر­عان  ٷيدە 30 جىل بويى تۇر­دىق. ارمانداعان جاڭا پەتەر ال­دىق, ٷيلەر قانداي بيٸك, – دەي­دٸ جانگەلدٸ ەشٸموۆ دەگەن تۇرعىن.

– جانگەلدٸ ايتقانداي, بٸز دە­ ەسكٸ ٷيدە 2 بٶلمەلٸ پە­تەر­دە­ 17 جىل تۇردىق. توزعان, ەب­­­­­دەن مازامىز كەتتٸ. تٸپتٸ, قور­­­قا­تىنبىز, قۇلاپ كەتە مە دەپ.­ ەن­دٸ,  مٸنە, جاڭا ٷيدەن پە­­تەر الدىق. تەۋ­ەل­سٸزدٸكتٸڭ 25 ­جىلدىعى, ەل بولدىق دەگەن وسى­.  راحمەت, ٷكٸ­مەت­كە, ەل­با­سىنا! دەدٸ زەينەتكەر حاۋا  كٷز­ەنباەۆا اپامىز.

ايتسا ايتقانداي-اق, بۇل  ەسكٸ ٷيلەردە بارلىق قيىن جاع­دايلارعا شىداپ, تالاي جىل­دار تۇرىپ كەلگەن 1272 وتبا­سىنىڭ بەرٸ دە  پەتەرلەرگە يە بولادى دەگەن سٶز. تۇرعىندارعا بە­رٸ­لەتٸن باسپانانىڭ اۋماعى ەس­كٸ پەتەرلەردٸڭ كٶلەمٸنە سەي­كەس بولاتىنى ەسكەرتٸلگەن. قۇ­رىلىس باستالاردان بۇرىن, تۇر­عىندار ۋاقىتشا باسقا جەرلەر­گە كٶشٸرٸلگەن-دٸ. جاقسى ٸس جالعاسىن تاۋىپ جۇرتتى قۋا­نى­ش­قا بٶلەۋدە.

قالا ەكٸمٸ نۇرجان ەشٸم­بە­توۆتٸڭ ايتۋىنشا, بۇل اۋ­دان­داعى قالعان ەسكٸ ٷيلەر دە الداعى ۋاقىتتا سٷرٸلٸپ, سو­دان سوڭ  جاڭا ٷيلەر بوي كٶ­تە­رەدٸ. سونىمەن بٸرگە,  «نۇر­لى جەر» باعدارلاماسى بوي­ىن­شا جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸك بوس جەر تەلٸمدەرٸن ٷي سالۋشى كوم­­پانييالارعا بەرە الادى. بي­ىل جازدا «سارىارقا» تۇر­عىن ٷي كەشەنٸنٸڭ العاشقى كە­زەڭٸ پايدالانۋعا بەرٸلٸپ, جا­ڭا پەتەر كٸلتٸن 105 وتباسى ال­دى. وسىدان بٸر ايداي عانا بۇ­رىن ش.شٶكين كٶشەسٸندە ورنا­لا­سقان تاعى بٸر جاڭا ٷيدەن 52 وتباسى پەتەر الدى. وبلىس ەكٸمٸ­نٸڭ ايتۋىنشا, جالپى, ٶڭٸر­دەگٸ تۇرعىنداردىڭ پەتەر الۋ­عا دەگەن قاجەتتٸلٸگٸن ازايتۋ ماقساتىندا الداعى جىلدارى ٶڭٸر ورتالىعىندا 22 جاڭا ٷي سالىنادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر ەكەن. «9 ٷي كەشەنٸ وسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي پاي­دالانۋعا بەرٸلەدٸ. بۇل – 900 وتباسى جاڭا پەتەرمەن قام­تا­ما­سىز ەتٸلەدٸ دەگەن سٶز», – دەدٸ
ب. باقاۋوۆ.

قازٸر «سارىارقا» شاعىن اۋ­دانىندا جاڭا ٷيلەردٸڭ قۇ­رى­لىسى قارقىندى جٷرٸپ جا­تىر. جىل سوڭىنا دەيٸن وسى اۋداندا تاعى دا 4 جاڭا ٷي تۇرعىندار ەنشٸسٸنە بەرٸل­مەك­شٸ. اۋدانداعى تۇرعىن ٷي كەشەن­دەرٸ قۇرىلىسى اياق­تال­عان كەزدە 4 مىڭ وتباسى پە­تەر­مەن­ قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.

فاريدا بىقاي,

«ەگەمەن قازاقستان»

پاۆلودار

سۋرەتتٸ تٷسٸرگەن ۆالەريي بۋگاەۆ