باسپانا نارىعى: باعانىڭ تٶمەندەۋٸن كٷتۋ كەرەك پە?

باسپانا نارىعى: باعانىڭ تٶمەندەۋٸن كٷتۋ كەرەك پە?

قازاقستاندا جىلجىمايتىن مٷلٸك باعاسى كٷرت قىمباتتادى. كٶپتەگەن ساراپشىلار مۇنى زەينەتاقى جيناقتارىن مەرزٸمٸنەن بۇرىن الۋدان تۋىنداعان دٷرلٸگۋمەن بايلانىستىرادى. وسى ورايدا قازاقستاننىڭ بٸرٸككەن ريەلتورلار قاۋىمداستىعى پرەزيدەنتٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ نينا لۋكيانەنكو وتاندىق تۇرعىن ٷي نارىعىنداعى احۋال مەن كەلەشەگٸ تۋرالى پٸكٸرٸمەن بٶلٸستٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

ونىڭ ايتۋىنشا, قاڭتار ايىندا جاڭا باسپاعا باعاسى 3%-عا, ال جابدىقتالعان باسپانانى قايتا ساتۋ كەزٸندە 5%-عا كٶتەرٸلگەن.

«الايدا, زەينەتاقى قاراجاتىن پايدالانۋ ەرەجەلەرٸ تەك قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا پايدا بولعاندىقتان, بۇل اقشاعا باسپانا ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸ قاڭتارداعى مەمٸلەلەرگە ىقپال ەتكەن جوق», - دەدٸ نينا لۋكيانەنكو.

قازٸرگٸ ۋاقىتتا ساتۋشىلار ٷيگە سۇرانىس كٶبەيگەندٸكتەن باعانى قىمباتتاتىپ جاتقانى بايقالادى.

«بۇل نارىققا دا, ەكٸ جاققا دا جاقسى ەسەر ەتە قويمايدى. ەندٸ ەرٸ قاراي ارزانداۋ تۋرالى ايتار بولساق, بۇل كليەنتتەردٸڭ ەرەكەتٸنە بايلانىستى بولادى. ەگەر ساتىپ الۋ تۋرالى شەشٸم ساتۋشىلاردىڭ جاڭا «تەبەتٸ» بويىنشا قابىلدانسا, وندا جاقىن ارادا ارزاندامايدى. ال ەگەر ساتىپ الۋشىلاردىڭ شەشٸمدەرٸ «باعا-ساپا» قاتىناسىنا سەيكەس كەلسە, ەرتەلٸ-كەش نارىق تەپە-تەڭدٸك كٷيٸنە كەلەدٸ. ەرينە, جىل سوڭىنا دەيٸن, تٶلەم قابٸلەتٸ راستالعان سۇرانىستىڭ ارتۋىنان مەمٸلەلەردەگٸ باعالار ەلٸ دە جوعارىلاۋى مٷمكٸن», - دەيدٸ نينا لۋكيانەنكو. 

جىلجىمايتىن مٷلٸك الۋدى جوسپارلاپ جٷرگەندەرگە ساراپشى تاڭداۋ جاساۋعا اسىقپاۋعا كەڭەس بەرەدٸ.

«اسىعۋ ەشقاشان جاقسى كەڭەسشٸ بولعان ەمەس, ساتىپ الۋ ماقساتىن, پەتەردٸڭ نە ٷشٸن قاجەت ەكەنٸن جەنە نەلٸكتەن قازٸر الۋ كەرەكتٸگٸن انىقتاۋ كەرەك. شەشٸم قابىلداۋعا اسىقپاڭىز, ساتۋشىمەن ساۋدالاسىڭىز», - دەپ اتاپ ٶتتٸ نينا لۋكيانەنكو.

سونىمەن بٸرگە, سپيكەر باسپانا سالۋشىلاردىڭ باعا كٶتەرۋدەگٸ الىپساتارلىعى تۋرالى ايتتى. 

«جوق, باعانىڭ ٶسۋٸ الىپساتارلىق ەمەس, ساتىپ الۋ قابٸلەتٸ دە ۇلعايدى. تٸپتٸ پەتەر الۋعا قارجىسى جەتپەگەندەر دە قاراجات قوسىپ, يپوتەكا ارقىلى الىپ جاتادى. قازٸر ساتىپ الۋشىلاردان الۋان تٷرلٸ سومالارمەن ٶتٸنٸشتەر كٶرٸپ وتىرمىز, بجزق-دان تەك 2 ملن قاراجاتى بارلارمەن دە مەمٸلە بەكٸتەمٸز. 15 ميلليون جەنە ودان جوعارى سوماعا دا كٶپتەگەن ٶتٸنٸشتەر بار, 40 ميلليوننان باستالاتىن دا ٶتٸنٸشتەر بار», - دەپ تٷسٸندٸردٸ ن. لۋكيانەنكو. 

جالپى, كەيبٸر ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, قازاقستاندا پەتەر قۇنى بٸر جىلدا 13 پايىزعا ٶستٸ. جىلجىمايتىن مٷلٸك باعاسى زەينەتاقى جيناعىنان قارجى الۋ باعدارلاماسىنا بايلانىستى قىمباتتاعان.

بٷگٸندە قايتالاما نارىقتاعى شارشى مەتردٸڭ باعاسى رەكوردتىق 230 مىڭ تەڭگەدەن استى. ٷلەستٸك قۇرىلىسقا دا باعا كٶتەرٸلدٸ, مىسالى, سەنٸمدٸلٸگٸ جاعىنان ٶزٸن كٶرسەتە بٸلگەن كومپانييالاردىڭ نۇر-سۇلتانداعى قۇرىلىسى باستالعان تك باعاسى – شارشى مەترٸنە 346 مىڭ تەڭگە, ياعني اۋدانى 85 شارشى مەتردەن اساتىن كومفورت كلاستى ٷش بٶلمەلٸ پەتەر 29 ملن تەڭگەدەن اسادى. ال ٶتكەن جىلى ٷلەستٸك قاتىسۋ پەتەرٸنٸڭ باعاسى 24-25 ملن تەڭگە بولعان ەدٸ. اسا تانىمال ەمەس كومپانييالاردا وسىنداي تۇرعىن ٷيدٸڭ شارشى مەترٸ 280 مىڭ تەڭگەدەن ۇسىنىلىپ وتىر. بٸراق مۇندا تەۋەكەل ىقتيمالدىعى جوعارى.

الايدا ساراپشىلار جاپپاي ساتىپ الۋلار بولمايدى دەپ بولجاپ وتىر. ەكونوميستەردٸڭ ايتۋىنشا, جيناقتاعى ارتىق قاراجاتقا قازاقستاندىقتاردىڭ تەك 6%-ى نەمەسە 700 مىڭنان استام ادام قول جەتكٸزە الادى.