الماتى وبلىسىندا بٸلٸم وشاقتارىنا ينۆەستيتسييا تارتۋ قارقىندى جٷرٸپ جاتىر. بۇل تۋرالى ٶڭٸر ورتالىعى – تالدىقورعان قالاسىندا ٶتكەن «بالالىق شاققا ينۆەستيتسييا» اتتى مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋدەگٸ ينۆەستورلاردىڭ ٸ وبلىستىق فورۋمدا ايتىلدى.
شارانى قازاقستان مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم ۇيىمدارى قاۋىمداستىعىنىڭ فيليالى, الماتى وبلىسى ەكٸمدٸگٸ مەن وبلىستىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسى جەنە ٸسكەر ەيەلدەر كەڭەسٸ ۇيىمداستىردى. وعان مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸك ورتالىعى, “دامۋ” قورىنىڭ جەنە جەكەمەنشٸك بالاباقشا ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
كەلەلٸ كەزدەسۋ ەكٸ سەسسييانى قامتىپ, بٸرٸنشٸ سەسسيياعا وبلىستىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ناريمان ەبٸلشايىقوۆ مودەراتورلىق ەتتٸ. وسى بارىستا «اتامەكەن» ۇكپ ەلەۋمەتتٸك سالا جەنە ەلەۋمەتتٸك سەرٸكتەستٸك كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى تالعات دوسكەنوۆ, قازاقستان مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم ۇيىمدارى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ لەيلا كٷلەنوۆا, وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جاقسىلىق ومار بايانداما وقىپ, ٶڭٸرٸمٸزدەگٸ جەكەمەنشٸك مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىن دامىتۋدىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن سارالادى.
ٶز كەزەگٸندە تالعات دوسكەنوۆ جەكەمەنشٸك بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸنٸڭ جوعارى ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ارقالاپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ. سونداي-اق, ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ مەحانيزمٸن دامىتۋدىڭ جولدارىن ۇسىندى. ال لەيلا كٷلەنوۆا جەكەمەنشٸك سەكتوردىڭ مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ بالاماسىنا اينالعانىنا نازار اۋداردى.
تٷيٸندٸ مەسەلەنٸڭ تٷيٸنشەگٸ تارقاتىلعان جيىندا جاقسىلىق ومار ٶڭٸردەگٸ مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ سانى مەن ساپاسىنا ايرىقشا توقتالدى.
– تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا الماتى وبلىسىندا مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ سانى 47-دەن 1022-گە دەيٸن ٶستٸ. مەكتەپالدى بٸلٸم بەرۋمەن قامتۋ 3,1%-دان 95,3%-عا دەيٸن ارتتى. بٷگٸندە بالاباقشالارعا بارلىعى 70 مىڭنان استام بٷلدٸرشٸن بارادى. وسىلايشا, وبلىستا مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸكتٸ دامىتۋدىڭ نەتيجەسٸندە جەكەمەنشٸك بالاباقشالار ٷلەسٸ 70%-دى قۇرادى. سوڭعى بٸر جىلدا الماتى وبلىسىنىڭ جەكە ينۆەستورلارى مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنا 1,7 ملرد. تەڭگە قارجى قۇيدى, – دەدٸ جاقسىلىق مۇقاشۇلى.
قارجى دەمەكشٸ, سوڭعى جىلدارى اتالعان سالاعا قوماقتى ينۆەستيتسييانىڭ باعىتتالۋىنىڭ دا ٶز سەبەبٸ بار. ايتا كەتسەك, 2011 جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن «بالاپان» باعدارلاماسى قابىلدانعان بولاتىن. وسىنداي تيٸمدٸ باعدارلاما نەگٸزٸندە بيزنەس ٶكٸلدەرٸ بٸرتٸندەپ بٸلٸم سالاسىنا بەت بۇردى. سونىڭ نەتيجەسٸندە, جەكەمەنشٸك بالاباقشالارعا ارنايى قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ, ولارعا مەملەكەتتٸك تاپسىرىستى ورىنداۋ ٷشٸن قاراجات بەرٸلدٸ.
ول ول ما, بالاباقشا اشۋ مەن ونىڭ جۇمىسىن جەڭٸلدەتۋ ٷشٸن 2011 جىلى مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمداردى ليتسەنزييالاۋ الىنىپ تاستالدى. 2014 جىلدان باستاپ جاڭا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق تالاپتار قابىلداندى. سونىمەن قاتار, بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى ٷشٸن كٸرٸس سالىعى الىنىپ تاستالدى. مٸنە, مۇنداي يگٸ شارالار ٶڭٸردەگٸ بالاباقشالاردىڭ كٶپتەپ اشىلۋىنا مۇرىندىق بولعانى راس.
وسى ورايدا, وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ٶڭٸر ورتالىعىندا بالاباقشالاردىڭ كٶپتەپ سالىنىپ جاتقانىن, بۇل كٶرسەتكٸشتٸڭ ەزٸرگە سانمەن عانا ەرەكشەلەنٸپ تۇرعانىن ايتا كەلٸپ, ەندٸگٸ جەردە بٶبەكجايلاردىڭ ساپالىق دەڭگەيٸن كٶتەرۋ مٸندەتٸ تۇرعانىن دا اتاپ ٶتتٸ.
قوزىباي قۇرمان,
الماتى وبلىسى
