فوتو: Depositphotos
قازاقستاندا بالالارعا ارنالعان قازاقشا كونتەنت 2025 جىلى بۇرىن-سوڭدى بولماعان قارقىنمەن دامىپ كەلەدٸ. مەملەكەت تاراپىنان انيماتسييا سالاسىنا قولداۋ ارتتى. جىل بويى كەمٸندە 10 جاڭا وتاندىق مۋلتفيلم مەن انيماتسييالىق جوبا شىعارىلادى دەپ جوسپارلانعان. بۇل – تەك تسيفرلىق ستاتيستيكا ەمەس, ۇلتتىق مەدەنيەت, تٸل جەنە تاريحي–رۋحاني قۇندىلىقتاردى بالا ساناسىنا جەتكٸزۋدٸڭ ناقتى كٶرٸنٸسٸ. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ بيىل قانداي بالالار كونتەنتٸ دايىندالعانىن تٸزبەكتەپ كٶردٸ.
بۇرىنعى كلاسسيكالىق مۋلتفيلمدەر قايتا ٶڭدەلٸپ, جاڭعىرتىلىپ جاتىر. مەملەكەتتٸك قولداۋ, تسيفرلىق پلاتفورمالاردىڭ كەڭەيۋٸ, دۋبلياج يندۋستريياسىنىڭ بەلسەندٸلٸگٸ – بەرٸ بالاعا انا تٸلٸندە ساپالى مەديا جەتكٸزۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادامدار. قازاقشا مۋلتفيلمدەر مەن ونلاين كونتەنت بالالارعا تەك كٶڭٸل كٶتەرۋ عانا ەمەس, ۇلتتىق قۇندىلىقتى, تاريح پەن رۋحاني ەلەمدٸ جەتكٸزەتٸن قۇرالعا اينالىپ وتىر.
بالالارعا قارجىلىق ساۋاتتىلىقتى ٷيرەتەتٸن مۋلتفيلم
2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي «قارجى ەلەمٸ» اتتى انيماتسييالىق سەريال جارىققا شىقتى. قر وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ «ٶرلەۋ» ورتالىعى مەن قر ۇلتتىق بانكٸ بٸرلەسٸپ دايىنداعان بۇل جوبا مەكتەپ وقۋشىلارىنا اقشا باسقارۋدىڭ نەگٸزگٸ داعدىلارىن ٷيرەتەدٸ.
سەريال كەيٸپكەرلەرٸ بارىس, ارقار, قۇلان, سٸلەۋسٸن, تيٸن, سۇرتىشقان مەن كٸرپٸ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردەگٸ قارجىلىق جاعدايلاردى كٶرسەتە وتىرىپ, اقشانى دۇرىس جۇمساۋ, جيناۋ, جوسپارلاۋ, ەڭبەك ەتۋ داعدىلارىن بالالارعا جەتكٸزەدٸ. سونىمەن قاتار, الاياقتىق سحەمالار مەن قارجىلىق پيراميدالاردان ساقتانۋ جولدارى دا قاراپايىم تٸلمەن كٶرسەتٸلەدٸ. مۋلتسەريال قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندە ەزٸرلەنٸپ, قارجى مەن بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ساراپشىلاردىڭ بٸرلەسكەن ستسەنارييٸمەن جاسالدى.
2025 جىلعى باستى وتاندىق مۋلتفيلمدەر
التىن ادام كينوتەاترلاردا كٶرسەتٸلگەن تولىقمەتراجدى انيماتسييالىق كارتينا. فيلمدە ساق دەۋٸرٸ, باتىرلىق, رۋحاني قۇندىلىقتار سەتتەرٸ سۋرەتتەلەدٸ – باستى كەيٸپكەر حان تەڭٸرٸ شىڭىنا «مەڭگٸلٸك وتتى» ٸزدەۋگە اتتانادى. بۇل جوبا بالالارعا ۇلتتىق مەدەنيەت پەن تاريحتى جەتكٸزۋدٸڭ جاڭا جولىن اشتى.
توقاش پەن باقاش 13 سەرييالى مۋلتسەريال مەملەكەتتٸك قولداۋ ارقىلى جاسالعان جاڭا بالالار جوباسى. 2025 جىلعى قازاقستاندىق انيماتسييانىڭ دامۋى مەن ۇلتتىق كونتەنتكە قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتۋىنىڭ كٶرٸنٸسٸ.
قىسقامەتراجدى جوبالار «ٷمٸت ەردايىم جانىمىزدا» جەنە 2D/3D فورماتىنداعى بٸرنەشە جاڭا مۋلتفيلمدەر دە جارىق كٶرۋدە. 2025 جىلى مەملەكەتتٸك قولداۋ اياسىندا انيماتسييا ٶندٸرٸسٸ ارتتى, وتاندىق مۋلتفيلمدەر سانى كٶبەيدٸ.
حالىقارالىق جوبالار قازاق تٸلٸندە
«اڭدار شاھارى 2» الماتىدا Disney ستۋديياسىنىڭ ەلەمگە تانىمال انيماتسييالىق فيلمٸنٸڭ قازاق تٸلٸندەگٸ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ. Disney سوڭعى جىلدارى قازاق تٸلٸن رەسمي دۋبلياج باعدارلاماسىنا قوسىپ, ەلەمدٸك پرەمەرالارىن قازاقشا شىعارا باستادى. بۇل تٸل ساياساتىنىڭ جەنە كٶرەرمەن تالعامىنىڭ ايرىقشا بەلگٸسٸ.
فيلمنٸڭ باستى كەيٸپكەرلەرٸن قازاقشا سٶيلەتكەن ارتيستەردٸڭ قاتارىندا اكتريسا جەنە ەنشٸ سابيرا جاراسقىزى – دجۋدي حوپپستىڭ, تەاتر جەنە كينو اكتەرى باقىتجان ەلپەيٸس – ميلتون رىcەۆيچتىڭ, اكتەر اسان مەجيت – بوگو باسەكەنٸڭ (كاپيتان بۋيۆولسون), ال ەركەبۇلان دايىروۆ – دەۋ مىرزانىڭ (ميستەر بيگ) داۋىسىن دىبىستادى.
«ەندٸ «اڭدار شاھارى» سىندى تانىمال تۋىندىنىڭ ەكٸنشٸ بٶلٸمٸ قازاق تٸلٸندە كٶرسەتٸلەدٸ. بۇل بٸزدٸڭ مەدەني كەڭٸستٸگٸمٸزدەگٸ ٷلكەن ٶزگەرٸستٸ كٶرسەتەتٸن ەلەۋلٸ وقيعا. ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ كونتەنتتٸ قازاقشا تاماشالاۋ قالىپتى ەرٸ تاماشا دەستٷرگە اينالىپ كەلەدٸ. بۇل انيماتسييالىق فيلم ەلەمنٸڭ قىرىققا جۋىق تٸلٸنە اۋدارىلدى. قازاق تٸلٸ وسى ٸرٸ تٸلدەرمەن بٸر قاتاردا تۇر. Disney سەكٸلدٸ ەلەمدٸك ستۋدييالاردىڭ ٶز تۋىندىسىن قازاقشا سٶيلەتۋٸ – بٸزدٸڭ قوعامنىڭ مەدەني تالعامىنىڭ جەنە تٸلگە دەگەن جاڭا ۇستانىمنىڭ نەتيجەسٸ. دەل وسىنداي جوبالار تٸلٸمٸزدٸڭ تابيعي ورتاسىن كەڭەيتۋگە زور ىقپال ەتەدٸ», – دەدٸ ر.كەنجەحانۇلى.
«ليلو مەن ستيچ» جەنە «ەليو» ەلەمدٸك ستۋدييالار فيلمدەرٸنٸڭ قازاق تٸلٸندەگٸ نۇسقالارى بالالارعا ساپالى كونتەنت ۇسىنۋدا. «ەليو» فيلمٸندە باستى كەيٸپكەر ٶزٸن جاڭا ەلەمدە تاۋىپ, دوستىق, باتىلدىق جەنە جاۋاپكەرشٸلٸك ساباقتارىن ٷيرەنەدٸ. بۇل فيلمدەر تەك كٶڭٸل كٶتەرۋ ەمەس, ەر بالاعا ٶزٸن تانۋ مەن دامۋ جولىن كٶرسەتەتٸن نۇسقاۋلىققا اينالدى.
«بۇل بٸرەگەي تۋىندى, ەشقانداي فيلمنٸڭ جالعاسى ەمەس, قايتا تٷسٸرٸلمەگەن. اق پاراققا جاڭادان جازىلعان جاڭا حيكايا. باستى كەيٸپكەر ەليو جەر عالامشارىندا ٶزٸن جالعىز سەزٸنەدٸ. كەيٸپكەر ٶتە جاس بالا. كەيٸپكەرگە مۇنداي درامماتۋرگييالىق اۋىر جاعدايلاردان ٶتۋ وڭاي نەرسە ەمەس. بٸراق ەليو ەش مويىماي, بۇرىن سوڭدى ەشكٸم بايقاماعان جٸگەرلٸكتٸ, باتىلدىقتى تاۋىپ, دوس تابا بٸلٸپ جەنە ەڭ باستىسى جەردٸڭ ٶزٸ ٷشٸن قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنٸن تٷسٸنەدٸ. بۇعان دەيٸن مەنسٸنبەگەن نەمەسە قاشقىسى كەلگەن جەرگە قايتا اسىعادى. ەڭ باستىسى ول جەردە ٶزٸنٸڭ وتباسى بار ەكەنٸن تٷسٸنەدٸ. بۇل وتباسىنى زەرتتەيتٸن, ەسٸرەسە بالالاردىڭ تابيعاتىن زەرتتەيتٸن ادامداردىڭ تٸلٸمەن ايتقاندا نەشە تٷرلٸ تەرميندەر تابىلادى. دەگەنمەن وسى فيلمنٸڭ ٶزٸندە ەليو بٸزگە ٷيرەنشٸكتٸ تەسٸلدەرسٸز-اق پروبلەمالارمەن كٷرەسە بٸلەدٸ, ويلاماعان جەردەن دوس تابادى. ال دوسى ونىڭ ٶمٸرٸن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتەدٸ», – دەيدٸ Disney مەن Pixar-دىڭ «ەليو» فيلمٸنٸڭ دۋبلياج رەجيسسەرٸ شاح-مۇرات ورداباەۆ.
قازاقشا YouTube ەلەمٸ
Balapan TV, Dara Bala, Qazyna Kids, STEM Kids KZ ارنالارى ارقىلى بالالارعا قازاقشا روليكتەر قولجەتٸمدٸ بولدى. بۇل پلاتفورمالار تەك كٶڭٸل كٶتەرٸپ قانا قويماي, ەلٸپپە ٷيرەنۋ, ساندى ساناۋ, لوگيكالىق ويلاۋ, عىلىمي تەجٸريبە جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بيىل قارجىلىق ساۋاتتىلىققا, قاۋٸپسٸزدٸككە, ەدەپكە ارنالعان مۋلتفيلمدەر پايدا بولدى. مىسالى, قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ ارنايى جوبالارى ارقىلى بالالار الاياقتىق سحەمالاردان ساق بولۋدى ٷيرەنەدٸ. سونىمەن قاتار, Kids Qazaq ينتەراكتيۆتٸ پلاتفورماسى مەن STEM Kids جوبالارى بالالاردىڭ بٸلٸمٸن ويناۋ ارقىلى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ.
مەدەنيەت پەن تەربيە
2025 جىلى بالالار كونتەنتٸ تەك تسيفرلىق ٶسٸم ەمەس, ۇلتتىق مەدەنيەت پەن تٸلدٸڭ دامۋىنىڭ ناقتى كٶرٸنٸسٸ بولدى. مەملەكەتتٸك قولداۋ, جاڭا انيماتسييالىق جوبالار, دۋبلياج يندۋستريياسىنىڭ بەلسەندٸلٸگٸ – بەرٸ قازاق تٸلٸندە بالاعا ساپالى مەديا ۇسىنۋعا باعىتتالعان ناقتى قادامدار.
بولاشاقتا بالالارعا ارنالعان قازاقشا مۋلتفيلمدەر مەن بٸلٸم بەرۋ كونتەنتٸنٸڭ سانى ارتا بەرمەك. ەربٸر جاڭا تۋىندى – تەك كٶڭٸل كٶتەرۋ ەمەس, بالانىڭ انا تٸلٸندە ٶسۋٸ, ۇلتتىق قۇندىلىقپەن تەربيەلەنۋٸ ٷشٸن ماڭىزدى.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
