«باقىتتى وتباسى» ەلەۋمەتتٸك تۇرعىن ٷي باعدارلاماسىنىڭ مٸندەتتٸ شارتتارى قانداي?

«باقىتتى وتباسى» ەلەۋمەتتٸك تۇرعىن ٷي باعدارلاماسىنىڭ مٸندەتتٸ شارتتارى قانداي?

بٷگٸن قر ٷكٸمەتٸندە ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا «قازاقستان تۇرعىنٷيقۇرىلىسجيناقبانكٸ» اق باسقارما تٶرايىمى لەززات يبراگيموۆا «باقىتتى وتباسى» ەلەۋمەتتٸك تۇرعىن ٷي باعدارلاماسىنا قاتىسۋعا قاتىستى ٷش كەڭەسٸمەن بٶلٸستٸ. 

ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ تەجٸريبەسٸنٸڭ نەگٸزٸندە باعدارلاماعا جٷگٸنگەندەر بويىنشا, باعدارلامانىڭ ٶزٸنٸڭ كريتەرييلەرٸ مەن تۇرعىن ٷي بەرۋ شارتتارىنا تالداۋ جاسالعان.  

«كەلەسٸ جىلى باعدارلامانى ەكٸنشٸ رەت ٸسكە قوسۋعا ەزٸرلەنٸپ جاتىرمىز. بٸرٸنشٸدەن, باعدارلاماعا قاتىسۋعا نيەت بٸلدٸرگەندەر مٸندەتتٸ تٷردە كەزەكتە بولىپ, ونى قاداعالاپ, باعىتىن تاڭداۋى  تيٸس.

ەكٸنشٸدەن, باعدارلاما قاتىسۋشىلارىنىڭ ەڭبەك نەمەسە كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتەن تٷسەتٸن تابىسى مٸندەتتٸ تٷردە بولۋى كەرەك», — دەدٸ ل. يبراگيموۆا.

باسقارما تٶرايىمى اتاپ ٶتكەندەي, وتباسىلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸنٸڭ مەسەلەسٸ - وتباسى مٷشەلەرٸنٸڭ ەشقايسىنىڭ ەڭبەك تابىسىنىڭ بولماۋىندا. 

«اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الاتىن وتباسىلار كەلەدٸ دە, بٸرنەشە بالاعا الاتىن تٶلەمدەر سوماسىنىڭ ورتاشا ايلىق جالاقى مٶلشەرٸنەن كٶپ ەكەنٸن ايتادى. بٸراق بٸز ەلەۋمەتتٸك جەردەماقى مەن اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ تابىس دەپ ەسەپتەمەيمٸز جەنە مۇنداي ساناتتاعى وتباسىلارعا باسپانا ساتىپ الۋعا نەسيەلەر بەرمەيمٸز», — دەدٸ ل. يبراگيموۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ بالانىڭ تۇرمىستىق قاجەتتٸلٸكتەرٸ ٷشٸن تٶلەيدٸ. مىسالى, وقۋشىعا جاعدايلار جاساۋ ٷشٸن - كيٸممەن قامتۋ, سانيتارلىق-گيگيەنالىق جاعدايلار جاساۋ, تاماقتاندىرۋ ت.ب. نەسيەنٸ اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸڭ ەسەبٸنەن  ٶتەۋگە ەشكٸم جول بەرمەيدٸ. سوندىقتان «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسىنا قاتىسۋ ٷشٸن اتا-انالاردىڭ ەڭ بولماسا بٸرەۋٸندە مٸندەتتٸ تٷردە ەڭبەك تابىسى بولۋى قاجەت. 

«ەگەر باعدارلاماعا قاتىسۋدى جوسپارلاعان بولساڭىز, وندا مەملەكەتتٸك زەينەتاقى تٶلەۋ ورتالىعىنان الىنعان انىقتامانى ۇسىنۋ قاجەت, سوڭعى 6 ايدا بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا اۋدارىلعان اۋدارىمدار ارقىلى راستالاتىن تابىسىڭىز بولۋى كەرەك.

ٷشٸنشٸدەن, پەتەر تاڭداعاندا وتباسىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن, پەتەر قۇنىن ەسكەرۋ قاجەت. باعدارلاما تۇرعىن ٷيمەن قامتۋدى عانا كٶزدەمەيدٸ, ونىڭ قۇنىنىڭ تولىققاندى ٶتەلۋٸن دە قاراستىرادى», — دەدٸ ل. يبراگيموۆا.

سونىمەن قاتار, اتا-انالاردىڭ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالالاردى تەربيەلەۋ ٷشٸن الىپ وتىرعان جەردەماقىلارىنىڭ تٶلەنۋ مەرزٸمٸ شەكسٸز.   

«مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالانى كٷتٸپ-باعىپ وتىرعان اتا-انا ٸس جٷزٸندە وسىنداي جۇمىسپەن اينالىسىپ وتىر. سوندىقتان, اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتەن ەرەكشەلٸگٸ, باعالاۋ جاساۋ كەزٸندە بٸز تابىس رەتٸندە ەسكەرەتٸن بٸردەن-بٸر جەردەماقى - بۇل مٷگەدەك بالانى كٷتٸپ-باققانى ٷشٸن تٶلەنەتٸن جەردەماقى. بٸراق بۇل جاعدايدا دا بٸز قوسىمشا ەڭبەك تابىسىنىڭ بولۋىن تالاپ ەتەمٸز», — دەدٸ ل. يبراگيموۆا. 

ايتا كەتەيٸك, كەلەسٸ جىلى 10 مىڭ وتباسى 2% جەڭٸلدٸك مٶلشەرلەمەسٸمەن جەنە 10% باستاپقى جارناسىمەن بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷيدٸ الا الادى.