ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋىنا جاستاردىڭ قوسار ٷلەسٸ زور. بٷگٸندە جاستار ۇيىمدارى ازاماتتىق بەلسەندٸلٸكتٸ ارتتىرۋمەن قاتار, جاس بۋىننىڭ ەڭبەككە ارالاسۋىنا, كەسٸبي دامۋىنا جەنە ەلەۋمەتتٸك باستامالاردى جٷزەگە اسىرۋىنا ىقپال ەتٸپ كەلەدٸ. بۇل تۋرالى استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ «ەڭبەك موبيلدٸلٸگٸ ورتالىعى» كمم «مانساپ ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى باعيلا سايلاۋبەكقىزى كەڭٸنەن ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.
– ازاماتتىق قوعامدى قالىپتاستىرۋدا جاستار ۇيىمدارىنىڭ رٶلٸ قانداي?
– جاستار ۇيىمدارى – قوعام مەن جاستار اراسىنداعى ماڭىزدى كٶپٸر. ولار جاس ازاماتتاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸن ارتتىرىپ, ۆولونتەرلٸك مەدەنيەتتٸ, كٶشباسشىلىق قاسيەتتەردٸ جەنە ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەدٸ. سونىمەن قاتار جاستاردىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىنا, كەسٸبي باعدار الۋىنا, ەلەۋمەتتٸك بەيٸمدەلۋٸنە جەنە ٶز ەلەۋەتٸن جٷزەگە اسىرۋىنا قولداۋ كٶرسەتەدٸ. وسى باعىتتا مانساپ ورتالىعى جاستارعا تۇراقتى جەنە ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىن ۇسىنۋمەن قاتار, مەملەكەتتٸك باعدارلامالارعا قاتىسۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
– استانا قالاسىنىڭ جاستارعا قولايلى ورتا رەتٸندە قالىپتاسۋىندا مانساپ ورتالىعىنىڭ رٶلٸ قانداي?
– استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ «ەڭبەك موبيلدٸلٸگٸ ورتالىعى» كمم جانىنداعى «مانساپ ورتالىعى» جۇمىسسىز ازاماتتاردى ەڭبەك نارىعىنا بەيٸمدەۋگە جەنە تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋعا باعىتتالعان كەشەندٸ جۇمىستاردى جٷزەگە اسىرادى. ورتالىققا جٷگٸنگەن ازاماتتارعا ولاردىڭ بٸلٸمٸ مەن تەجٸريبەسٸنە سەيكەس بوس جۇمىس ورىندارى ۇسىنىلادى. ەگەر لايىقتى تۇراقتى جۇمىس تابىلماعان جاعدايدا, ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتۋ شارالارى قاراستىرىلادى. ولاردىڭ قاتارىندا ەلەۋمەتتٸك جۇمىس ورىندارى, قوعامدىق جۇمىستار, «جاستار پراكتيكاسى», قىسقا مەرزٸمدٸ كەسٸپتٸك وقىتۋ كۋرستارى جەنە كەسٸپكەرلٸك باستامالاردى قولداۋعا ارنالعان مەملەكەتتٸك گرانتتار بار.
2026 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ مانساپ ورتالىعىنا جۇمىسپەن قامتۋ مەسەلەسٸ بويىنشا 18 845 جاس ازامات جٷگٸندٸ. ونىڭ ٸشٸندە 5 634 ادام بەلسەندٸ جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتىلدى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلوردادا 6 704 جاس جۇمىسسىز رەتٸندە تٸركەلگەن. ونىڭ 4 318-ٸ – ەيەل, 2 386-سى – ەر ادام. جالپى تٸركەلگەن جۇمىسسىزداردىڭ ٸشٸندە 1 056 ادام بەلسەندٸ جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا قاتىسىپ جاتىر. ال 3 413 ازامات جۇمىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى ەلەۋمەتتٸك تٶلەم السا, 2 235 جاس تۇراقتى جۇمىس ٸزدەۋ ٷستٸندە.
جىل باسىنان بەرٸ سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا 940 جاس جولداندى. ونىڭ ٸشٸندە 210 ادام «جاستار پراكتيكاسى» باعدارلاماسىنا, 114 ازامات ەلەۋمەتتٸك جۇمىس ورىندارىنا, ال 616 جاس قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىلدى.
كەسٸپكەرلٸك بەلسەندٸلٸكتٸ دامىتۋ ماقساتىندا دا جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە. بيىل «باستاۋ بيزنەس» جوباسى اياسىندا 457 جاس كەسٸپكەرلٸك نەگٸزدەرٸن وقىپ شىقتى. سونىمەن قاتار 470 جاس skills.enbek.kz پلاتفورماسى ارقىلى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە جاڭا داعدىلاردى مەڭگەردٸ.
جۇمىسسىز جاستاردىڭ بٸلٸم دەڭگەيٸنە كەلسەك, ولاردىڭ 2 418-ٸنٸڭ جوعارى, 1 654-ٸنٸڭ ارنايى ورتا, ال 1 546-سىنىڭ نەگٸزگٸ ورتا بٸلٸمٸ بار.
– قازٸرگٸ تاڭدا ەلوردا جاستارى كٶبٸنە قانداي ماماندىقتارعا قىزىعۋشىلىق تانىتادى?
– بايقاعانىمىزداي, بٷگٸنگٸ جاستاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ ەڭبەك جاعدايى جەڭٸل ەرٸ جالاقىسى جوعارى جۇمىس ورىندارىن تاڭداۋعا بەيٸم. كٶبٸنە مانساپ ورتالىعىنا زاڭگەر, بۋحگالتەر, قارجىگەر, ەكونوميست, تٷرلٸ پەن مۇعالٸمدەرٸ جەنە ٸت سالاسىنىڭ ماماندارى جٷگٸنەدٸ.
الايدا ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىس بۇدان ٶزگەشە. جۇمىس بەرۋشٸلەر اراسىندا قۇرىلىس سالاسىنىڭ ماماندارىنا قاجەتتٸلٸك جوعارى. اتاپ ايتقاندا, قۇرىلىسشى-تەحنيك, تاس قالاۋشى, ەرتٷرلٸ ينجەنەرلٸك جٷيەلەر مەن جابدىقتاردى مونتاجداۋشى, بايلانىس مونتاجداۋشىسى, ەلەكتريك, ەلەكترمەن جەنە گازبەن دەنەكەرلەۋشٸ, قۇرىلىس تەحنيكالارىنىڭ ماشينيسٸ, كران ماشينيسٸ, جٷك اۆتوكٶلٸگٸنٸڭ جٷرگٸزۋشٸسٸ جەنە سلەسار-سانتەحنيكتەرگە تۇراقتى سۇرانىس بار.
بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمداردىڭ تەربيەشٸلەرٸ, تەربيەشٸ كٶمەكشٸلەرٸ جەنە ورىس سىنىپتارىنا ساباق بەرەتٸن پەن مۇعالٸمدەرٸ قاجەت.
سونىمەن قاتار مەديتسينا جەنە ٸت سالالارىندا دەرٸگەرلەرگە, ورتا بۋىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە, باعدارلاماشىلار مەن اناليتيكتەرگە سۇرانىس ساقتالىپ وتىر.
– استانادا جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىندا قانداي باعدارلامالار ٸسكە اسىرىلۋدا? جاس مامانداردىڭ تەجٸريبە جيناۋىنا مٷمكٸندٸك جەتكٸلٸكتٸ مە?
– جاستاردىڭ العاشقى ەڭبەك تەجٸريبەسٸن قالىپتاستىرۋعا ارنالعان بٸرنەشە مەملەكەتتٸك باعدارلاما بار.
سونىڭ بٸرٸ – «جاستار پراكتيكاسى». بۇل باعدارلاما 35 جاسقا دەيٸنگٸ كوللەدج جەنە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تٷلەكتەرٸنە ٶز ماماندىعى بويىنشا العاشقى جۇمىس تەجٸريبەسٸن جيناقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قاتىسۋشىلار بٸر جىلعا دەيٸن جۇمىس ٸستەپ, مەملەكەت تاراپىنان 30 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش كٶلەمٸندە جالاقى الادى.
سونىمەن قاتار اقىلى قوعامدىق جۇمىستار باعدارلاماسى جٷزەگە اسىرىلۋدا. وعان جۇمىسسىز ازاماتتار, ستۋدەنتتەر جەنە جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپتەردٸڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى ساباقتان تىس ۋاقىتتا قاتىسا الادى. باعدارلاماعا قاتىسۋشىلار 35 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش كٶلەمٸندە ەڭبەكاقى الىپ, بٸر جىلعا دەيٸن ەڭبەك ەتۋگە مٷمكٸندٸك الادى.
«ەلەۋمەتتٸك جۇمىس ورىندارى» باعدارلاماسى اياسىندا ازاماتتار بٸر جىل مەرزٸمگە جۇمىسقا ورنالاسادى. بۇل جاعدايدا ەڭبەكاقى مٶلشەرٸن جۇمىس بەرۋشٸ بەلگٸلەيدٸ, ال ونىڭ بەلگٸلٸ بٸر بٶلٸگٸن مانساپ ورتالىعى سۋبسيدييالايدى.
بۇدان بٶلەك, جۇمىسسىز ازاماتتار قىسقا مەرزٸمدٸ كەسٸپتٸك وقىتۋ كۋرستارىنان ٶتە الادى. بۇل – ەڭبەك نارىعىنا قاجەتتٸ مامانداردى دايارلاۋ مەن قايتا دايارلاۋدىڭ ماڭىزدى تەتٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ. وقىتۋ جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ سۇرانىسىنا سەيكەس وقۋ ۇيىمدارىندا نەمەسە تٸكەلەي جۇمىس ورىندارىندا جٷرگٸزٸلەدٸ. كۋرستىڭ ۇزاقتىعى بٸر ايدان ٷش ايعا دەيٸن سوزىلادى. وقۋ كەزەڭٸندە تىڭداۋشىلار شەكٸرتاقى الادى, ال جۇمىس ورنىندا وقيتىن ازاماتتارعا جۇمىس بەرۋشٸ تاراپىنان 20 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش كٶلەمٸندە ەڭبەكاقى تٶلەنەدٸ.
– جاستاردىڭ كەسٸپكەرلٸك باستامالارىن قولداۋ باعىتىندا قانداي مٷمكٸندٸكتەر قاراستىرىلعان?
– مەملەكەت جاستاردىڭ كەسٸپكەرلٸك باستامالارىن قولداۋ ماقساتىندا جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى جٷزەگە اسىرۋعا ارنالعان قايتارىمسىز مەملەكەتتٸك گرانتتار بەرەدٸ. الايدا بۇل گرانتتار حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال ساناتتارىنا جاتاتىن ازاماتتارعا ارنالعان.
ولاردىڭ قاتارىندا اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلار, كٶپبالالى وتباسىلاردىڭ مٷشەلەرٸ, اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان ازاماتتار, ٶڭٸرارالىق قونىس اۋدارۋشىلار, «قانداس» مەرتەبەسٸ بار تۇلعالار, ەڭبەككە قارسى كٶرسەتٸلٸمٸ جوق مٷگەدەكتٸگٸ بار ازاماتتار, سونداي-اق مٷگەدەكتٸگٸ بار بالا تەربيەلەپ وتىرعان اتا-انالار بار.
گرانتقا جۇمىسسىز ازاماتتار نەمەسە مەملەكەتتٸك تٸركەۋدەن ٶتكەنٸنە ٷش جىلدان اسپاعان جەكە كەسٸپكەرلەر ٷمٸتكەر بولا الادى.
مەملەكەتتٸك گرانت قايتارىمسىز نەگٸزدە 400 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشكە دەيٸنگٸ مٶلشەردە بەرٸلەدٸ.
گرانت الۋعا ٶتٸنٸش بٸلدٸرەتٸن ازاماتتىڭ سوڭعى ٷش جىل ٸشٸندە «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا كەسٸپكەرلٸك نەگٸزدەرٸن وقىعانىن راستايتىن سەرتيفيكاتى بولۋى قاجەت.
كەسٸپكەرلٸك نەگٸزدەرٸنە وقىتۋ skills.enbek.kz پلاتفورماسى ارقىلى ۇيىمداستىرىلادى. ال مەملەكەتتٸك گرانتقا ٶتٸنٸمدەر business.enbek.kz پورتالى ارقىلى قابىلدانادى.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راقمەت!
