2026 جىلعى 17 شٸلدەدە قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى «2026 جىلعى ەلەكتورالدىق لاندشافت جەنە سايلاۋ تەندەنتسييالارى: قوعام نە كٷتەدٸ» تاقىرىبىندا «Sarap» ساراپشىلار كلۋبىنىڭ وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ. بۇل تۋرالى قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنا سٸلتەمە جاساپ ult.kz حابارلايدى.
ٸس-شاراعا ساراپشى-اكادەمييالىق قاۋىمداستىق ٶكٸلدەرٸ, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن تالداۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى, جەتەكشٸ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دوكتورانتتارى مەن ماگيسترانتتارى قاتىستى.
قاتىسۋشىلار جاڭا كونستيتۋتسييا جاعدايىندا قۇرىلتاي سايلاۋى قارساڭىنداعى قوعامدىق ٷمٸت, پارتييالىق قۇرىلىمدار رٶلٸنٸڭ كٷشەيۋٸ جەنە ازاماتتاردىڭ سايلاۋ ٷدەرٸستەرٸنە قاتىسۋ بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ ارتۋىن تالقىلادى.
وتىرىس بارىسىندا ققدي-دٸڭ ەكٸ زەرتتەۋٸنٸڭ نەتيجەلەرٸ تانىستىرىلدى: «2026 جىلدىڭ II توقسانىنداعى قوعامدىق-ساياسي احۋال» (2 400 رەسپوندەنت) جەنە «قازاقستاندىقتاردىڭ ساياسي باعدارلارى» (1 200 رەسپوندەنت).
بٸر-بٸرٸنە تەۋەلسٸز جٷرگٸزٸلگەن ەكٸ زەرتتەۋدٸڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ ٶزارا سەيكەس نەتيجەلەردٸ كٶرسەتٸپ, ەلەكتورالدىق كەزەڭنٸڭ جوعارى قوعامدىق كونسوليداتسييا, وپتيميزم جەنە مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارعا دەگەن تۇراقتى سەنٸم جاعدايىندا باستالعانىن كٶرسەتەدٸ.
العاشقى زەرتتەۋ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, قازاقستاندىقتاردىڭ 84,1%-ى ەلدەگٸ قوعامدىق-ساياسي احۋالدى قولايلى نەمەسە تۇراقتى دەپ باعالايدى. بۇل I توقسانداعى 70,4% كٶرسەتكٸشتەن ەدەۋٸر جوعارى.
ساۋالناما قوعامداعى وپتيميستٸك كٶڭٸل كٷيدٸڭ نىعايعانىن كٶرسەتەدٸ. ٶز كٶڭٸل كٷيٸن ٶتە جاقسى نەمەسە بٸرقالىپتى دەپ باعالاعان ازاماتتاردىڭ ٷلەسٸ 88,5%-عا دەيٸن ارتسا, الاڭداۋشىلىق سەزٸنەتٸندەردٸڭ ٷلەسٸ 15,2%-دان 11,5%-عا دەيٸن تٶمەندەگەن. ٶمٸرگە قاناعاتتانۋ دەڭگەيٸ 85,8%-عا جەتتٸ.
رەسپوندەنتتەردٸڭ جارتىسىنان استامى (50,5%) سوڭعى بٸر جىلدا وتباسىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايى جاقسارعانىن اتاپ ٶتتٸ. ال الداعى بٸر جىلدا وڭ ٶزگەرٸستەر كٷتەتٸندەردٸڭ ٷلەسٸ 60,1%-عا دەيٸن ارتتى.
جاستاردىڭ وڭ كٶزقاراسى ايقىن ەرٸ ورنىقتى. 18-28 جاس ارالىعىنداعى قازاقستاندىقتاردىڭ 87,1%-ى ەلدەگٸ قوعامدىق-ساياسي احۋالدى قولايلى نەمەسە تۇراقتى دەپ باعالايدى. بۇل بارلىق جاس توپتارى اراسىنداعى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش. سونىمەن قاتار, جاستار بولاشاققا بارىنشا وپتيميستٸك كٶزقاراس تانىتادى: جاس رەسپوندەنتتەردٸڭ 65,6%-ى الداعى بٸر جىل ٸشٸندە ٶز ٶمٸرٸنٸڭ جاقساراتىنىن كٷتەدٸ.
مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنٸمنٸڭ قارقىندى ٶسۋٸ بايقالادى. 2026 جىلدىڭ II توقسانىندا پرەزيدەنتكە دەگەن سەنٸم دەڭگەيٸ 86,9%-دى قۇرادى. بۇل كٶرسەتكٸش بارلىق جاس توپتارىنا تەن, ياعني قوعامدىق قولداۋدىڭ كەڭ اۋقىمدى ەكەنٸن جەنە ونىڭ جەكەلەگەن ەلەۋمەتتٸك-دەموگرافييالىق ساناتتارمەن شەكتەلمەيتٸنٸن كٶرسەتەدٸ.
ٶز كەزەگٸندە, «قازاقستاندىقتاردىڭ ساياسي باعدارلارى» زەرتتەۋٸنٸڭ نەتيجەلەرٸ بويىنشا رەسپوندەنتتەردٸڭ 75,1%-ى الداعى قۇرىلتاي سايلاۋىنا قاتىسۋعا دايىن ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 37,6%-ى سايلاۋعا قاتىسۋعا نىق نيەتتٸ ەكەنٸن بٸلدٸرسە, تاعى 37,5%-ى «يە دەۋگە بولادى» دەگەن جاۋاپتى تاڭداعان, ياعني ولار سايلاۋعا ىقتيمال تٷردە بارۋعا دايىن.
سايلاۋعا قاتىسۋعا دايىندىقتىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيٸ اعا بۋىن ٶكٸلدەرٸ اراسىندا بايقالادى (80,7%), ال جاستار اراسىندا بۇل كٶرسەتكٸش 69,4%-دى قۇرايدى. جوعارى بٸلٸمٸ بار ازاماتتار مەن اۋىل تۇرعىندارى دا سايلاۋعا قاتىسۋعا جوعارى دەڭگەيدە دايىن ەكەنٸن كٶرسەتٸپ وتىر.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا قاتىسۋشىلار الداعى قۇرىلتاي سايلاۋى ەلدٸڭ ساياسي جٷيەسٸ دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭٸنە جول اشاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ول قازاقستانداعى ٶكٸلدٸ بيلٸكتٸ ودان ەرٸ ينستيتۋتتاندىرۋ پەرسپەكتيۆالارىن ايقىندايتىن قوعام زور ٷمٸتپەن كٷتەتٸن نەگٸزگٸ وقيعالاردىڭ بٸرٸ.
قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى سايلاۋ ناۋقانى كەزەڭٸندە قوعامدىق پٸكٸرگە ساۋالنامالار جٷرگٸزۋ ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىندا اككرەديتاتسييادان ٶتكەن.
