فوتو: nege.kz قازبەك مايگەلدينوۆ
28 قاڭتاردا ٷكٸمەت ٷيٸندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسى ٶتەدٸ. وتىرىستا قانداي مەسەلەلەر قوزعالىپ, قانداي باستامالار كٶتەرٸلۋٸ مٷمكٸن? بۇل تۋرالى Ult.kz تٸلشٸسٸ ساياساتتانۋشى قازبەك مايگەلدينوۆتەن سۇراپ كٶردٸ.
اقوردا تاراتقان اقپاراتتا “وتىرىس بارىسىندا ەلٸمٸزدٸڭ 2024 جىلعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى قورىتىندىلانىپ, ٷكٸمەتتٸڭ الداعى كەزەڭگە ارنالعان نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸ ايقىندالادى” دەلٸنگەن. سونداي-اق پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ, ۇلتتىق بانك تٶراعاسى تيمۋر سٷلەيمەنوۆ جەنە بٸرقاتار ٶڭٸر ەكٸمدەرٸنٸڭ باياندامالارى تىڭدالادى.
ساياساتتانۋشى قازبەك مايگەلدينوۆ ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى باسىمدىق بەرەتٸن مەسەلەلەر كٶپ دەپ وتىر.
«ەلەمدٸك دەڭگەيدە قارايتىن بولساق, مۇناي باعاسىنىڭ تۇراقسىزدىعى, تاياۋ شىعىستاعى گازا سەكتورى مەن پالەستينا اراسىنداعى سوعىس, ودان بٶلەك, ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى گەوساياسي ٸرٸ قاقتىعىستار, امەريكا قۇراما شتاتتارى پرەزيدەنتتٸگٸنە دونالد ترامپتىڭ كەلۋٸمەن بٸرنەشە ەلەمدەگٸ ەكونوميكاعا ەسەر ەتەتٸنٸن كەشەگٸ كەزدەسۋدە ايتقانى, وسى مەسەلەلەر اراسىندا قازاقستان ٷشٸن بٸرٸنشٸدەن ەكونوميكامىزدى ەرتاراپتاندىرۋ مەسەلەسٸ تۇر. ول تۋرالى پرەزيدەنت جالپى ايتىپ جٷر. قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى, ايماقتارداعى ٶنەركەسٸپتٸك-ٶندٸرٸستٸك مەسەلەنٸ نىعايتۋ تۋرالى», -دەگەن ساياساتتانۋشى قارجىلىق مەسەلەلەردٸ باستى نازارعا الۋ كەرەك ەكەنٸن ايتادى.
«ايماقتارداعى كٶكتەمگٸ سۋ تاسقىنى بولسىن, ەگٸن ەگۋ, باسقا دا مەسەلەلەردە جىل سايىن قايتالاناتىن ولقىلىقتار بار. وسى تۇرعىدان العان كەزدە قازٸرگٸ باستى مەسەلە - ايماقتاردىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتى ٶسۋٸ بولۋى كەرەك. ەكٸنشٸ مەسەلە, ەرينە, قارا حالىقتى دا الاڭداتىپ جٷرگەن - ينفلياتسييا مەسەلەسٸ. ٶيتكەنٸ, بٸزدە ٶتكەن جىلى ينفلياتسييا ٶتە جوعارى دەڭگەيدە بولدى. ال اقشا-نەسيە ساياساتىن جٷرگٸزۋ ۇلتتىق بانكتٸڭ قازٸرگٸ تاڭدا جاساپ جاتقانى», -دەيدٸ ول.
دەگەنمەن, ساياساتتانۋشىنىڭ سٶزٸنشە باياندامادان بٶلەك, مەملەكەت باقىلاۋىنداعى قانداي ەرەكەتتەر جەنە ناقتى قادامدار جاسالادى? وسى مەسەلەگە كٶڭٸل اۋدارۋ كەرەك. ٶيتكەنٸ بۇل جالپى ەلدەگٸ باعا ٶسٸمٸنە, باعانى تۇراقتاندىرۋ مەسەلەسٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ.
«ەندٸ وسى ەكٸ مەسەلە تٶڭٸرەگٸندە قوسىمشا قالاي ەكونوميكانى كٶتەرۋ كەرەك دەگەندە, ەرينە, بٸرٸنشٸ كەزەكتە ينۆەستيتسييا تارتۋ مەسەلەسٸ كٸرەدٸ. ٶيتكەنٸ ينۆەستيتسييانى شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتورلارعا تارتۋ مەسەلەسٸ كٶكەيكەستٸ. ەسٸرەسە ايماقتار مەملەكەتتەن بٶلٸنگەن اقشادان بٶلەك, وسى ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىق مەسەلەسٸنە باسا نازار اۋدارۋى كەرەك. بٸر ايماقتا ينۆەستيتسييا ساياساتى جاقسى جٷرگٸزٸلسە, كەيبٸر ايماقتاردا ناشار. ال ونىڭ بارلىعى تٷپتەپ كەلگەن كەزدە ايماقتاردىڭ ەكونوميكالىق دەڭگەيٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ», -دەپ وتىر مايگەلدينوۆ.
ساياساتتانۋشى حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋدى دا ٶزەكتٸ مەسەلەلەر قاتارىنا قوستى.
«وسى ماقساتتا بيۋدجەتتەن اقشا بٶلٸنەدٸ, بٸراق مەسەلە قانشالىقتى ەدٸل بٶلٸنٸپ جاتىر? ياعني ايماقتاردا ورتالىقتاندىرۋ ساياساتى كەيبٸر ولقىلىقتاردىڭ بەتٸن اشىپ جاتىر. كٶپ ايماقتار جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ المايدى, تٸكەلەي ٷلەستٸرۋ مەسەلەسٸندە, ەلەۋمەتتٸك سالانى دامىتۋدا قاتەلٸكتەر جٸبەرٸپ جاتىر. بۇل مەسەلەگە دە باستى نازار اۋدارىلۋى كەرەك سيياقتى», -دەيدٸ ول.
قازبەك مايگەلدينوۆتىڭ ويىنشا قازٸرگٸ تاڭدا ٷش باستاما قازاقستان ەكونوميكامىزعا ٶتە ماڭىزدى. ونىڭ بٸرٸنشٸسٸ, كٶلٸك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى جەتٸلدٸرۋ. سەبەبٸ قازٸردٸڭ ٶزٸندە ماڭىزدى اۆتوجولداردىڭ قۇرىلىسىن اياقتالۋ مەرزٸمٸ جەنە ساپالى ورىندالۋى ٶزەكتٸ بولىپ تۇر. سوسىن اۋىلشارۋاشىلىعىنا بٶلٸنەتٸن قارجىنى ارتتىرۋ, ودان كەيٸن ٶنٸمدٸ تەرەڭ ٶڭدەۋگە جەنە شيكٸزاتتىق-اۋىلشارۋاشىلىق تەرەڭ ٶڭدەۋ مەسەلەسٸنە باستى نازار اۋدارۋ كەرەك.
«ٶيتكەنٸ مۇنىڭ بارلىعى تٷپتەپ كەلگەن كەزدە, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋى, جۇمىسسىزدىق مەسەلەسٸن شەشۋگە جەنە قاۋٸپتٸسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە ٶتە ماڭىزدى», -دەيدٸ ساياساتتانۋشى ق. مايگەلدينوۆ.
