قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ بيىل مەكتەپ بٸتٸرٸپ جاتقان جاس تٷلەكتەرمەن ٶز تەجٸريبەسٸ تۋرالى ايتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
"قۇرمەتتٸ تٷلەكتەر! مٸنە, وقۋ جىلى ٶز مەرەسٸنە جەتتٸ. بۇل وقۋ جىلى بٷكٸل ەلەمدەگٸ وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ٷشٸن وڭاي بولعان جوق. ەلەمدٸك بٸلٸم بٸرۋ جٷيەسٸ پاندەمييا سىندى ٷلكەن سىناقتان ٶتتٸ. بٸز مۇعالٸمدەرمەن بٸرلەسە وتىرىپ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە جاڭا دەم بەرٸپ, ولارعا بارىنشا قاجەتتٸ جاعداي جاساۋعا تىرىستىق.
سٸزدەر وقۋلارىڭىزدى اياقتاپ جاتىرسىزدار. كەيبٸر تٷلەكتەر جوعارى وقۋ ورىندارىنا نەمەسە كوللەدجدەرگە تٷسسە, ەندٸ بٸرەۋلەرٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. قالاي بولسا دا, الداعى ۋاقىتتا سٸزدەردٸ جاڭا مٷمكٸندٸكتەر مەن جاڭا ٶمٸر بەلەستەرٸ كٷتٸپ تۇر.
مەكتەپ بٸتٸرٸپ جاتقان كەزٸم ەلٸ ەسٸمدە. ٷلكەن ٶمٸرگە قادام باسار الدىنداعى قورقىنىش, ۋايىم, كٷدٸك, جوسپارلار مەن بولاشاققا دەگەن ٷمٸت. ول كەزدە ٸس جٷزٸندە بەرٸ باسقاشا ەكەنٸن تٷسٸنبەگەن ەكەنمٸن. تٸپتٸ, مەن ويلاعاننان دا وڭاي ەكەن دەپ ايتۋعا بولادى. وسىعان وراي ٶز تەجٸريبەممەن بٶلٸسكەندٸ جٶن كٶردٸم.
بٸرٸنشٸدەن. ەشقاشان قيىندىقتارعا مويىماڭىزدار. كٶزدەگەن ماقساتىڭا جەتۋ جولىندا ەلدەبٸرەۋدٸڭ ايتقانىنا ەرمەي, تۋرا جولدان تايماۋ كەرەك.
باسىمنان ٶتكەن بٸر وقيعانى ايتىپ بەرەيٸن.
ديپلوم العاننان كەيٸن ەكٸ اپتا ٶتكەن سوڭ مەسليحات دەپۋتاتىعىنا سايلاۋ ٶتەتٸندٸگٸ تۋرالى حابارلاندىرۋدى كٶزٸم شالىپ قالدى. دوستارىممەن اقىلداسىپ, سايلاۋعا قاتىسۋعا بەل بۋدىم.
قولىندا ٶتٸنٸشٸ بار 21 جاستاعى جٸگٸتتٸ كٶرگەن سايلاۋ كوميسسيياسىنداعى ماماندار ماعان كٷلە قارادى. قارسىلاستارىمنىڭ دا ماعان دەگەن كٶزقاراسى سونداي بولدى. سايلاۋشىلارمەن العاشقى كەزدەسۋلەرٸم دە ەسٸمدە. جاس بالانىڭ دەپۋتاتتىققا ٷمٸتكەر ەكەنٸن كٶرگەندە سايلاۋشىلارىمنىڭ جارتىسىنان كٶبٸ تەرٸس اينالعان بولاتىن.
شتابىمنان باسقا ەشكٸم مەنٸڭ جەڭٸسكە جەتەتٸنٸمە سەنبەي, بەرٸ بۇل مٷمكٸن ەمەس دەۋمەن بولدى. كەسٸپكەرلەر, جەتەكشٸلەر جەنە تانىمال قايراتكەرلەردەن تۇراتىن 11 قارسىلاسىم بولسا دا, ەڭبەك جەنە جەڭٸسكە دەگەن سەنٸم ارقىلى كەشەگٸ ستۋدەنت, قاراپايىم جٸگٸت وسى سايلاۋدا جەڭٸسكە جەتتٸ. ال 4 جىلدان كەيٸن قايتا سايلاندىم.
شىن مەنٸندە بۇل سايلاۋدان ۇتقانىم كٶپ بولدى. سايلاۋشىلاردىڭ سەنٸمٸنە يە بولىپ, ٶز كٷشٸمە دەگەن سەنٸمٸم دە نىعايا تٷستٸ.
سوندىقتان ادام بالاسى ٶز كٷشٸ مەن ارمانىنا سەنۋٸ كەرەك. قۇلاساڭ دا قايتا تۇرىپ, العا ۇمتىلۋعا تىرىسۋ كەرەك. ەستەرٸڭٸزدە بولسىن, تاعدىر ماقساتى ايقىن جەنە العان بەتٸنەن قايتپايتىن ادامداردى جاقسى كٶرەدٸ.
ەكٸنشٸدەن. قاتەلەسۋدەن قورىقپاۋ كەرەك. قاتەلٸك جاسالسا, ٶمٸر سونىمەن اياقتالمايدى. بارلىق ادام قاتەلەسەدٸ.
ەڭ باستىسى - ٶز قاتەلٸگٸمٸزدٸ ۋاقىتىلى تٷسٸنٸپ, تٷزەتۋگە تىرىسۋىمىز ەلدەقايدا ماڭىزدى. بارىنشا كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ سالىپ, العان بەتتەن قايتپاعانىمىز ابزال. مٸنە, بۇل بولاشاقتا تابىسقا قول جەتكٸزەتٸن ادامعا تەن قاسيەت.
مەكتەپتٸ بٸتٸرگەننەن كەيٸن مەن بٸردەن گرانتقا تٷسە المادىم. جالپى جاقسى بالل جيناعانىما قاراماستان, بەيٸندٸك پەن بويىنشا از بالل العاندىقتان, گرانت جەڭٸپ الا المادىم. سول كەزدە بۇل جاعدايدى ٶمٸرٸمدەگٸ ٷلكەن قاتەلٸك دەپ سانادىم, ٶمٸرٸم اياقتالعان سيياقتى بولدى.
بٸراق كەيٸن بۇل جاعدايعا دەگەن كٶزقاراسىم ٶزگەرٸپ, ونى ٶمٸرٸمدەگٸ كەزەكتٸ سىناق دەپ قابىلدادىم. تاعى بٸر جىل دايىندالىپ, ۇبت-نى قايتا تاپسىردىم. جاقسى بالل جيناپ, گرانتتى جەڭٸپ الدىم. بۇل وقيعا ماعان كٶپ نەرسەنٸ ٷيرەتكەن ٶمٸرلٸك ساباق بولعانىن جەتە تٷسٸندٸم. ٶز كٷشٸڭٸزگە دەگەن سەنٸم مەن قاتەلٸكتەرگە مويىماي, اياققا قايتا تۇرۋ - ادام بالاسى ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى دەپ بٸلەمٸن.
ٷشٸنشٸدەن. باسقالارعا قاراعاندا ەرەكشە بولۋدان ۇيالماڭىزدار.
ەڭ باستىسى ٶزٸڭٸزگە ادال بولىڭىز. باسقا ادامدارمەن ارالاسىپ, دوس بولىڭىزدار. اتا-انالارىڭا قامقور بولىپ, باۋىرلارىڭىزبەن بايلانىستى ەشقاشان جوعالتپاڭىزدار. كەيٸن, مٷمكٸن 30 جاسقا كەلگەندە, اتا-انانىڭ بەرگەن اقىل-كەڭەستەرٸ ورىندى ەكەنٸن تٷسٸنە باستايسىزدار.
بويلارىڭىزدا جاڭا ەدەتتەر قالىپتاستىرىڭدار! دەنساۋلىقتارىڭدى نىعايتىڭدار! بٷكٸل ەلەم قارسى بولسا دا, قايسارلىق تانىتىپ, العان باعىتتان قايتپاعان جٶن.
قازٸر “قاي ۋنيۆەرسيتەتتٸ تاڭداسام ەكەن” دەپ ويلانىپ جٷرگەن بولارسىزدار. ەرينە, بۇل ٶتە ماڭىزدى مەسەلە. ەندٸ ەربٸر جوعارى وقۋ ورنى تٷلەكتەرٸنە مەملەكەتتٸك ەمەس, ٶزٸندٸك ٷلگٸدەگٸ ديپلوم بەرەدٸ. كەلەسٸ جىلدان باستاپ ديپلومنىڭ عانا بولۋى جەتكٸلٸكسٸز, سونىمەن بٸرگە ناقتى بٸلٸم مەن داعدىلاردىڭ بولۋىن دەلەلدەۋ قاجەت بولماق. تٸپتٸ ونى سەرتيفيكاتپەن راستاۋ كەرەك بولادى. سوندىقتان مىقتى وقۋ ورنىن تاڭداپ, بولاشاققا زور سەنٸممەن قادام باسۋعا شاقىرامىن.
وقۋ قۇنىنىڭ ارزاندىعى, ساباقتى بوساتۋ, ەمتيحان تاپسىرماي-اق وقۋدى اياقتاۋ سىندى “مٷمكٸندٸكتەرگە” قىزىقپاڭىزدار. بۇل جاقسىلىققا الىپ كەلمەيتٸن ەرەكەت دەپ ەسەپتەيمٸن. سول سەبەپتٸ جوو تاڭداعان كەزدە ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ بەدەلٸنە, وقۋ ورنىنا قاتىستى جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ پٸكٸرٸنە, حالىقارالىق اككرەديتتەۋدٸڭ بولۋىنا, تاريحىنا مەن بەرگەندەرٸڭٸز ابزال.
“ٶمٸر اتتى بەلەستە تەك بٸر رەت قانا بٸلٸم الۋ جەتكٸلٸكتٸ” دەگەن ەسكٸ قاعيدا ٶز كٷشٸن جوعالتتى. تابىسقا جەتۋ ٷشٸن بٸز ٶمٸر بويى وقۋىمىز قاجەت. كٷن سايىن جاڭا تەحنولوگييالار پايدا بولىپ جاتىر. ٶمٸرٸمٸزدەگٸ جاڭا ترەندتەر - بۇل ٷزدٸكسٸز وقۋ ۇعىمىمەن پارا-پار.
سونداي-اق بٸلٸم مينيسترٸ رەتٸندە مىقتى تٷلەكتەردٸ پەداگوگ ماماندىعىن تاڭداۋعا شاقىرامىن. ٶيتكەنٸ, بٸلٸم ساپاسى, ەلدٸڭ بولاشاعى جوعارى وقۋ ورىندارىن اياقتاپ شىعاتىن مۇعالٸمدەرگە تٸكەلەي بايلانىستى. بۇل ٷلكەن دەرەجەگە يە جەنە ٶتە قۇرمەتتٸ ماماندىق.
مۇعالٸم ماماندىعىنىڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ ٷشٸن پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا بٸز پەداگوگتەردٸڭ جالاقىسىن بەلسەندٸ تٷردە ارتتىرىپ جاتىرمىز. شامادان تىس ەسەپتٸلٸكتٸ الىپ تاستادىق. بولاشاق پەداگوگتەردٸڭ ستيپەنديياسى ەڭ جوعارى ستيپەندييا بولىپ تابىلادى, بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ەرٸ قاراي دا جالعاسىن تابادى.
قۇرمەتتٸ جاس تٷلەك! العا قويعان ماقساتتارىڭىزعا جەتٸڭٸزدەر. باتىل بولىڭىزدار. بەرٸ ٶز قولدارىڭىزدا ەكەنٸن ەستەرٸڭٸزدە ساقتاپ جٷرٸڭٸزدەر.
سٶز سوڭىندا ايتارىم: ٶزدەرٸڭدٸ شەكتەمەي, كەڭ ەرٸ اۋقىمدى ويلاۋعا تىرىسىڭدار. سوندا عانا تولاعاي تابىستارعا جەتەسٸزدەر! ٶمٸرلەرٸڭٸزدەگٸ جاڭا كەزەڭ قۇتتى بولسىن, دوستار! بولاشاقتا جاڭا جەتٸستٸكتەرگە جەتە بەرٸڭدەر!" - دەدٸ مينيستر ٶز سٶزٸندە.
