اۋىل شارۋاشىلىعىندا روبوتتاردى قولدانۋ

بٷگٸندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ٶزدٸگٸنەن جۇمىس ٸستەيتٸن قۇرال-جابدىقتاردىڭ باعاسى قالىپتى دەڭگەيگە تٷستٸ. سول سەبەپتٸ دە روبوتتاردى پايدالانۋ كەڭ ەتەك الا باستادى. بۇل ماشينالار تٷرلٸ ٸستەردٸ اتقارىپ, جۇمىس تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى.

باسقارۋسىز جٷرەتٸن تراكتورلار جەر جىرتىپ, ەگٸس ەگٸپ, سۋ مەن دەرٸ بٷركٸپ, ارام شٶپ تازارتا الادى. بۇل ٷردٸس كانادا مەن اۋستراليياداعى شاعىن ستارتاپتاردىڭ ارقاسىندا كٶپتەگەن ساراپشىنىڭ بولجاۋىنان ەلدەقايدا ەرتە باستالىپ كەتتٸ.

اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ٶندٸرۋ سالاسىنىڭ كٶشباسشىلارى «Deere» جەنە «CNH Industrial» كومپانييالارى ٶز ٶنٸمدەرٸن قاشان شىعاراتىنى ەلٸ بەلگٸسٸز. ال كانادانىڭ ساسكاچەۆان ايماعىندا ورنالاسقان «Dot Technology» فيرماسى كٶكتەمگٸ ەگٸن جۇمىستارىن تولىق اۆتوماتتاندىرعان قۇرال-جابىقتارىن ساتۋعا كٸرٸسكەن.

اۋسترالييادا «SwarmFarm Robotics» كومپانيياسى ارام شٶپ جوياتىن روبوتتارىن ليزينگكە بەرٸپ جٷر. ولار سونىمەن قاتار شٶپ ورىپ, ونى بۋا الادى. كومپانييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ مەلٸمدەۋٸنشە, بۇل روبوتتار ەدەتتە مۇنداي جۇمىس اتقاراتىن ماشينالاردان ەدەۋٸر كٸشٸ ەرٸ اقىلدى.

اۋسترالييانىڭ «Arcturus Downs» فەرماسىنىڭ باسقارۋشىسى سەم برەدفورد ٶتكەن جىلى «SwarmFarm» كومپانيياسىنىڭ سىنامالى باعدارلاماسىنا قاتىسقان. ول ەگٸستەردەگٸ ارام شٶپتٸ جويۋ ٷشٸن تٶرت روبوتتى پايدالانعان. وسىعان دەيٸن برەدفورد مىرزا بۇل ماقساتتا ۇزىندىعى وتىز التى مەتردەن اساتىن, ال سالماعى ون التى تونناعا جەتەتٸن بٷرٸككٸش ماشينانى قولدانعان. ول حيميكاتتاردى بٷكٸل ەگٸن القابىنا سەبەتٸن.

روبوتتار بۇل جۇمىستى ناقتى ەرٸ دەل اتقارعان. ولار ٶسٸمدٸكتەردٸڭ تٷسٸن اجىراتىپ, حيميكاتتاردى تەك ارام شٶپكە سەپكەن. اۋدانى سەكسەن گەكتاردان اساتىن القاپتا وسىنداي جۇمىس جىلىنا ەكٸ-ٷش رەت ٶتەدٸ. برەدفورد مىرزا  روبوتتاردىڭ كٶمەگٸمەن حيميكاتتارعا جۇمسايتىن شىعىنىنىڭ سەكسەن پايىزىن ٷنەمدەگەن.

«قىرۋار قاراجات ٷنەمدەۋمەن قاتار, از مٶلشەردە حيميكات قولدانۋىمىز قورشاعان ورتاعا دا پايدالى. اينالامىزداعى ٶزەندەر اۋسترالييانىڭ شىعىس جاعالاۋىنداعى ٷلكەن مارجان كەدەرتاسىنا اعىلادى. سوندىقتان وسى نەزٸك ەكولوگييالىق جٷيەنٸ ساقتاۋدا ٶز جاۋاپكەرشٸلٸگٸمٸزدٸ تٷسٸنەمٸز», - دەيدٸ فەرمانى ون جىل بويى باسقارىپ كەلگەن سەم برەدفورد.

ەرينە, شىعىنداردى ٷنەمدەۋدٸڭ دە ماڭىزى زور. ٶيتكەنٸ ۇزاق جىلدارعا سوزىلعان ٶنٸمدەر باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تابىسىن ازايتتى. دەندٸ داقىلدار باعاسىنىڭ كٶرسەتكٸشٸ سانالاتىن «Bloomberg Grains» يندەكسٸ 2012 جىلدان باستاپ ەلۋ پايىزعا قۇلدىراعان.

تۇقىم ٶسٸرۋ سالاسىندا جەنە تىڭايتقىشتار قولدانۋداعى جەتٸستٸكتەر ەگٸس ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ كٷرت ٶسۋٸنە ەكەلدٸ. اقش پەن قىتاي اراسىنداعى ساۋدا تارتىسى دا اۋىل شارۋاشىلىق ٶنٸمدەرٸنٸڭ ەكسپورتىنا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزٸپ جٷر. وسىنداي اۋىر جاعدايدا ٶندٸرۋشٸلەر ٶز كەسٸبٸن وڭتايلاندىرۋ جولدارىن قاراستىرىپ وتىر.

فەرمەرلەرگە اۋىل شارۋاشىلىعىن تيٸمدٸ جٷرگٸزۋدٸڭ كەلەسٸ كەزەڭٸنە ٶتۋ قاجەت. «SwarmFarm» كومپانيياسىنىڭ باس ديرەكتورى ەندريۋ بەيتتٸڭ ايتۋىنشا, روبوتتاردىڭ كٶمەگٸمەن ٶنٸمدەردٸ ٶسٸرۋدٸڭ ەڭ وزىق تەجٸريبەلەرٸن ەنگٸزۋگە بولادى.

ساسكاچەۆاندا بيىل كٶكتەمدە «Dot» فيرماسىنىڭ ٶزدٸگٸنەن جٷرەتٸن تراكتورلارى ەگٸس القاپتارىنا شىققان. الايدا بيىل ولاردىڭ جۇمىسىن ادامدار قاداعالاپ وتىر. شەكتەۋلٸ سانمەن ٶندٸرٸلگەن مۇنداي قۇرال-جابىقتاردى ساتىپ العان فەرمەرلەر باقىلاۋى تيٸس. سىنامالى جوبا تابىستى بولسا, كەلەسٸ جىلى تراكتورلار ادام باسقارۋىنسىز بار جۇمىستى اتقارادى. سوندا فەرمەرلەردٸڭ كٶپ ۋاقىتى ٷنەمدەلٸپ, ونى ٶزگە شارۋالارىنا بٶلە الادى. «Dot» كومپانيياسىنىڭ باس ديرەكتورى ليا ولسون-فريزەننٸڭ ايتۋىنشا, فەرمەرلەر ٷنەمٸ بٸر مەزگٸلدە بٸرنەشە ٸستٸ تىندىرىپ جاتادى.

«John Deere Labs» كومپانيياسىنىڭ باسشىسى الەكس پاردي بۇل پٸكٸرمەن كەلٸسەدٸ. فەرمەرلەر تراكتور جٷرگٸزۋمەن قاتار, ەر ەگٸس القابىنا سەيكەس شەشٸمدەر قابىلداۋى تيٸس. ونىڭ سٶزٸنشە, قازٸرگٸ تەحنولوگييالار ادامدى تولىعىمەن اۋىستىرا المايدى. سول سەبەپتٸ «Deere» ٶزدٸگٸنەن ٸستەيتٸن قۇرال-جابىقتاردى ەلٸ شىعارعان جوق. ودان گٶرٸ فەرمەرلەرگە جۇمىستا اۆتوماتتاندىرۋدى قولداناتىن ماشينالار تيٸمدٸ دەيدٸ ول. جاساندى ينتەللەكت, ماشينالىق وقىتۋ جەنە كومپيۋتەرلٸك كٶرۋ سالالارىنىڭ جەتٸستٸكتەرٸ اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكالارىن ٶزگەرتۋگە كٶمەكتەسەدٸ.

«اۆتوماتتاندىرۋ – سوڭى كٶرٸنبەيتٸن جول, ۋاقىت ٶتكەن سايىن جاقساراتىن دٷنيە كٶپ. جەتٸلدٸرۋدٸڭ وسىنداي مول مٷمكٸندٸكتەرٸ بولعاندىقتان, بٸز اۆتونومييادان گٶرٸ اۆتوماتتاندىرۋعا باسىمدىق بەرەمٸز», - دەيدٸ پاردي مىرزا.

«زاماناۋي تراكتور مىڭداعان تٷرلٸ ٸستٸ اتقارادى. ٶزدٸگٸمەن ٸستەيتٸن تراكتور شىعارۋ ٷشٸن وسى ٸستەردٸڭ ەرقايسىسىن تەرەڭ تٷسٸنٸپ, اۆتوماتتاندىرۋ قاجەت». بۇل «CNH Industrial» كومپانيياسىنداعى ٶزدٸگٸنەن جٷرەتٸن كٶلٸكتەر شىعارۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسقارۋشىسى برەتت ماككلەللاندتىڭ ايتقان پٸكٸرٸ.

2016 جىلى «CNH Industrial» ٶزدٸگٸنەن ٸستەيتٸن تراكتوردىڭ ەدەمٸ بٸر نۇسقاسىن جۇرتشىلىققا كٶرسەتكەن بولاتىن. الايدا ول ەلٸ سىناق كەزەڭٸندە, ساۋداعا دا تٷسكەن جوق. قازٸرگٸ ماشينالار كەيبٸر ٸستەردٸ اتقارۋ ٷشٸن تىم ٷلكەن كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. وسى ٸستەر شاعىن ماشينالاردىڭ قولىنان كەلسە دە, ولار بٸر مەتردەن اسا تەرەڭدٸكتە ەگٸلۋٸ تيٸس سەبٸز ٷشٸن توپىراقتى دايىنداۋعا قاۋقارسىز دەيدٸ ماككلەللاند مىرزا.

ەيتسە دە, وگايو شتاتى ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى سكوتت شيرەر ماشينانىڭ ٷلكەنٸرەك بولۋى مٸندەتتٸ دەگەنگە كەلٸسپەيدٸ. قازٸرگٸ تراكتورلاردىڭ سالماعى جيىرما ٷش توننادان اسادى. ولاردىڭ توپىراققا جاسايتىن قىسىمى جەر ٶنٸمدٸلٸگٸنە كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزەدٸ. تراكتورلاردى جەڭٸلدەتٸپ, ەگٸس ٶنٸمدٸلٸگٸن جەتٸ پايىزعا ارتتىرۋعا بولادى.

وسىلايشا, تەحنولوگييالاردىڭ دەلدٸگٸن ارتتىرۋ شاعىن روبوتتاردى قولدانۋعا جول اشادى. جوعارىدا ايتىلعان برەدفورد مىرزانىڭ ەگٸس القاپتارىندا حيميكاتتار تەك قاجەت جەردە عانا قولدانىلعان.

«كٷنەلتۋ ٷشٸن فەرمەرلەر ٷنەمٸ كەسٸبٸن جٷرگٸزۋدٸڭ تيٸمدٸ جولدارىن ٸزدەپ, شىعىندارىن قىسقارتىپ, ەگٸس ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتىرۋعا تىرىسادى. وسىعان جەتۋدٸڭ امالى – دەلدٸك, قاجەتتٸ ٸستەردٸ دەر كەزٸندە جاساۋ جەنە ٷلكەن اۋداندارعا تٶگٸپ شاشپاي, تەك قاجەت جەرلەرٸن ٶڭدەۋ. مۇندا روبوتتار دەل وسى ماقساتپەن جۇمىس ٸستەيدٸ», - دەيدٸ برەدفورد.

ماقالانىڭ تٷپنۇسقاسى: independent.co.uk