فوتو: primeminister.kz
قازاقستاندا حالىققا ونكولوگييالىق كٶمەك كٶرسەتۋ شارالارىن كٷشەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. تيٸستٸ مەسەلە قر پرەمەر-مينيسترٸ ەليحان سمايىلوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا قارالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ اجار عينييات رەسپۋبليكادا ونكولوگييالىق اۋرۋلارى بار 205 مىڭنان استام پاتسيەنتتٸڭ ديناميكالىق باقىلاۋدا تۇرعانىن, جىل سايىن 37 مىڭنان استام جاڭا جاعداي انىقتالاتىنىن, قاتەرلٸ ٸسٸكتەن 13 مىڭنان استام ادام قايتىس بولاتىنىن باياندادى. 2022 جىلعى جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا جوعارى كٶرسەتكٸش قوستاناي, اقمولا, اقتٶبە جەنە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا بايقالادى.
ونكولوگييالىق مەديتسينالىق كٶمەكتٸ ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ ماقساتىندا ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپار ەزٸرلەندٸ. ونىڭ شەڭبەرٸندە ونكولوگييالىق سكرينينگتٸك باعدارلامالاردى كەڭەيتۋ, ادام پاپيللوماۆيرۋسىنا قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋدى ەنگٸزۋ, قاجەت بولعان بارلىق ٶڭٸرلەردەگٸ ونكولوگييالىق ورتالىقتاردى جٶندەۋ, سونداي-اق ولاردىڭ دياگنوستيكالىق جابدىقتارىن جاڭعىرتۋ جوسپارلانىپ وتىر
بۇدان باسقا, الماتىدا, اتىراۋ, الماتى, ۇلىتاۋ, جەتٸسۋ جەنە اقتٶبە وبلىستارىندا جاڭا ونكولوگييالىق ورتالىقتاردىڭ قۇرىلىسى, ال استانادا پروتوندى تەراپييامەن جابدىقتالعان ۇلتتىق عىلىمي ورتالىقتىڭ اشىلۋى كٷتٸلۋدە.
سونداي-اق ٸسٸككە قارسى جاڭا دەرٸلٸك زاتتارعا قولجەتٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋ, ونكولوگييالىق پاتسيەنتتەر ٷشٸن موبيلدٸ بريگادالار جەلٸسٸن كەڭەيتۋ, عىلىمنىڭ تيٸستٸ باعىتتارىن جەنە جالپى كادرلىق ەلەۋەتتٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ شارالار كٶزدەلگەن.
وتىرىستا استانا قالاسىنىڭ باس ونكولوگى, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ» اتاعىنىڭ يەگەرٸ مۇحتار تٶلەۋتاەۆ تا ٶز ۇسىنىستارىن بٸلدٸردٸ.
پرەمەر-مينيستر تٸپتٸ ەڭ زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنولوگييالار بولعان جاعدايدا دا ونكولوگييالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋ ەلٸ دە بٷكٸل ەلەمدەگٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى ٷشٸن ٷلكەن سىناق بولىپ قالا بەرەدٸ. وسىلايشا, قازاقستاندا جىل سايىن ونكولوگييانىڭ 37 مىڭنان استام جاڭا جاعدايى انىقتالادى. بۇل رەتتە, 20 جىل ٸشٸندە ٶلٸم-جٸتٸم دەڭگەيٸنٸڭ 33%-عا تٶمەندەۋٸنە قاراماستان, قاتەرلٸ ٸسٸك جىل سايىن 13 مىڭنان استام ادامنىڭ ٶمٸرٸن قييادى.
ەليحان سمايىلوۆ ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ جارتىسىنان كٶبٸ ەڭبەككە جارامدى جاستار ەكەنٸن ايتتى.
«مۇنداي كٶرسەتكٸشتەردٸڭ باستى سەبەبٸ – اۋرۋدى كەش انىقتاۋ. سٸزدە ەڭ جاڭا جابدىقتار مەن دەرٸ-دەرمەكتەر, زاماناۋي اۋرۋحانالار بولۋى مٷمكٸن, بٸراق اۋرۋدى ەرتە ساتىسىندا انىقتاي الاتىن جوعارى بٸلٸكتٸ ماماندار قاجەت. سونداي-اق حالىقپەن ٷنەمٸ پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار جٷرگٸزۋ قاجەت», — دەپ اتاپ ٶتتٸ پرەمەر-مينيستر.
ٷكٸمەت باسشىسى ٶڭٸرلەردە مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ ساپاسى مەن قولجەتٸمدٸلٸگٸن جاقسارتۋ بويىنشا جٷيەلٸ شارالار قابىلداۋ قاجەتتٸگٸنە نازار اۋداردى. بۇل قالالىق جەنە اۋىلدىق تۇرعىندار, ٶڭٸرلەر مەن استانا اراسىنداعى مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتۋ دەڭگەيٸندەگٸ تەڭگەرٸمسٸزدٸكتٸ ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«قازاقستاندىقتار دياگنوزدىڭ كەش انىقتالۋى, جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ ناشار قامتاماسىز ەتٸلۋٸ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸ مەن دەرٸ-دەرمەكتەردٸڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸنە شاعىمدانادى. مۇنىڭ بەرٸ ونكولوگييالىق اۋرۋلاردان ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ جوعارى بولۋىنا ەكەپ سوعادى», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اقمولا, شىعىس قازاقستان, سولتٷستٸك قازاقستان, پاۆلودار جەنە قوستاناي وبلىستارىندا تٶمەن انىقتاۋ مەن ٶلٸم-جٸتٸم دەڭگەيٸنٸڭ ٶتە جوعارى ەكەنٸ انىقتالىپ وتىر.
«بۇل ٶتە ماڭىزدى مەسەلەلەر, ولاردى جٷيەلٸ تٷردە شەشۋ قاجەت. ادامداردىڭ وتاندىق مەديتسيناعا دەگەن سەنٸمٸن, ولاردىڭ تۇراقتى تەكسەرۋدەن جەنە ساپالى ەمدەۋدەن ٶتۋ قاجەتتٸلٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋ كەرەك. ول ٷشٸن بٸز جاڭا ونكولوگييالىق كلينيكالار سالامىز, جابدىقتار مەن دەرٸ-دەرمەكتەر ساتىپ الامىز, زاماناۋي ەمدەۋ ەدٸستەرٸن ەنگٸزەمٸز. بۇعان ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەسۋدٸڭ جاڭا كەشەندٸ جوسپارى دا باعىتتالعان», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
ٷكٸمەت باسشىسى اتاپ ٶتكەندەي, بٷگٸنگٸ تاڭدا ازاماتتاردىڭ ٷلەسٸ 20%-دان از بولىپ وتىر, بۇل - ٶتە تٶمەن كٶرسەتكٸش. وسىعان بايلانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنە پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ, ەسٸرەسە ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ ماقساتتى توپتارى مەن باعدارلامالارىن كەڭەيتۋ تاپسىرىلدى.
«ادامداردى ٶز دەنساۋلىعىنا مۇقييات بولۋعا, ٷنەمٸ تيٸستٸ تەكسەرۋلەردەن ٶتۋگە سەندٸرۋ كەرەك. ول ٷشٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە اقپارات مينيسترلٸكتەرٸ ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ كەڭ اۋقىمدى اقپاراتتىق جۇمىس جٷرگٸزۋٸ كەرەك», — دەپ اتاپ ٶتتٸ ٷكٸمەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار ەليحان سمايىلوۆ قاتەرلٸ ٸسٸكتەردٸ ەرتە ساتىسىندا انىقتاۋ ٷشٸن اناعۇرلىم تيٸمدٸ دياگنوستيكالىق شارالاردى ەزٸرلەۋ قاجەتتٸگٸن جەتكٸزدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل باعىتتاعى ەلەمدٸك تەجٸريبەنٸ ەسكەرٸپ, قازاقستاندىق جەتەكشٸ عالىمدار مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ساراپشىلارىن تارتۋ قاجەت.
قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر كەلەسٸ جىلى ەلوردادا پروتوندى تەراپييامەن جابدىقتالعان ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگييالىق ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا بايلانىستى ونى جوعارى بٸلٸكتٸ ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸن پىسىقتاۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, كەڭەس بەرۋ, تەجٸريبە الماسۋ جەنە وتاندىق دەرٸگەرلەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن ٸرٸ ەلەمدٸك ونكولوگييالىق ورتالىقتارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ماڭىزدى.
