Foto: primeminister.kz
Qazaqstanda halyqqa onkologiialyq kómek kórsetý sharalaryn kúsheitý josparlanyp otyr. Tiisti másele QR Premer-Ministri Álihan Smaiylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda qaraldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Densaýlyq saqtaý ministri Ajar Ǵiniiat respýblikada onkologiialyq aýrýlary bar 205 myńnan astam patsienttiń dinamikalyq baqylaýda turǵanyn, jyl saiyn 37 myńnan astam jańa jaǵdai anyqtalatynyn, qaterli isikten 13 myńnan astam adam qaitys bolatynyn baiandady. 2022 jylǵy jumys qorytyndysy boiynsha joǵary kórsetkish Qostanai, Aqmola, Aqtóbe jáne Mańǵystaý oblystarynda baiqalady.
Onkologiialyq meditsinalyq kómekti odan ári jetildirý maqsatynda Onkologiialyq aýrýlarmen kúres jónindegi 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospar ázirlendi. Onyń sheńberinde onkologiialyq skriningtik baǵdarlamalardy keńeitý, adam papillomavirýsyna qarsy vaktsinatsiialaýdy engizý, qajet bolǵan barlyq óńirlerdegi onkologiialyq ortalyqtardy jóndeý, sondai-aq olardyń diagnostikalyq jabdyqtaryn jańǵyrtý josparlanyp otyr
Budan basqa, Almatyda, Atyraý, Almaty, Ulytaý, Jetisý jáne Aqtóbe oblystarynda jańa onkologiialyq ortalyqtardyń qurylysy, al Astanada Protondy terapiiamen jabdyqtalǵan Ulttyq ǵylymi ortalyqtyń ashylýy kútilýde.
Sondai-aq isikke qarsy jańa dárilik zattarǵa qoljetimdilikti arttyrý, onkologiialyq patsientter úshin mobildi brigadalar jelisin keńeitý, ǵylymnyń tiisti baǵyttaryn jáne jalpy kadrlyq áleýetti damytý jónindegi sharalar kózdelgen.
Otyrysta Astana qalasynyń bas onkology, «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ataǵynyń iegeri Muhtar Tóleýtaev ta óz usynystaryn bildirdi.
Premer-Ministr tipti eń zamanaýi meditsinalyq tehnologiialar bolǵan jaǵdaida da onkologiialyq aýrýlardy emdeý áli de búkil álemdegi densaýlyq saqtaý salalary úshin úlken synaq bolyp qala beredi. Osylaisha, Qazaqstanda jyl saiyn onkologiianyń 37 myńnan astam jańa jaǵdaiy anyqtalady. Bul rette, 20 jyl ishinde ólim-jitim deńgeiiniń 33%-ǵa tómendeýine qaramastan, qaterli isik jyl saiyn 13 myńnan astam adamnyń ómirin qiiady.
Álihan Smaiylov onkologiialyq aýrýlarmen aýyratyn naýqastardyń jartysynan kóbi eńbekke jaramdy jastar ekenin aitty.
«Mundai kórsetkishterdiń basty sebebi – aýrýdy kesh anyqtaý. Sizde eń jańa jabdyqtar men dári-dármekter, zamanaýi aýrýhanalar bolýy múmkin, biraq aýrýdy erte satysynda anyqtai alatyn joǵary bilikti mamandar qajet. Sondai-aq halyqpen únemi profilaktikalyq jumystar júrgizý qajet», — dep atap ótti Premer-Ministr.
Úkimet basshysy óńirlerde meditsinalyq kómektiń sapasy men qoljetimdiligin jaqsartý boiynsha júieli sharalar qabyldaý qajettigine nazar aýdardy. Bul qalalyq jáne aýyldyq turǵyndar, óńirler men Astana arasyndaǵy meditsinalyq qyzmet kórsetý deńgeiindegi teńgerimsizdikti azaitýǵa múmkindik beredi.
«Qazaqstandyqtar diagnozdyń kesh anyqtalýy, jergilikti jerlerde meditsinalyq mekemelerdiń nashar qamtamasyz etilýi, meditsina qyzmetkerleri men dári-dármekterdiń jetispeýshiligine shaǵymdanady. Munyń bári onkologiialyq aýrýlardan ólim-jitimniń joǵary bolýyna ákep soǵady», — dedi Álihan Smaiylov.
Onyń aitýynsha, Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar jáne Qostanai oblystarynda tómen anyqtaý men ólim-jitim deńgeiiniń óte joǵary ekeni anyqtalyp otyr.
«Bul óte mańyzdy máseleler, olardy júieli túrde sheshý qajet. Adamdardyń otandyq meditsinaǵa degen senimin, olardyń turaqty tekserýden jáne sapaly emdeýden ótý qajettiligin qalpyna keltirý kerek. Ol úshin biz jańa onkologiialyq klinikalar salamyz, jabdyqtar men dári-dármekter satyp alamyz, zamanaýi emdeý ádisterin engizemiz. Buǵan onkologiialyq aýrýlarmen kúresýdiń jańa keshendi jospary da baǵyttalǵan», — dedi Premer-Ministr.
Úkimet basshysy atap ótkendei, búgingi tańda azamattardyń úlesi 20%-dan az bolyp otyr, bul - óte tómen kórsetkish. Osyǵan bailanysty Densaýlyq saqtaý ministrligine profilaktikalyq tekserý, ásirese onkologiialyq aýrýlardyń maqsatty toptary men baǵdarlamalaryn keńeitý tapsyryldy.
«Adamdardy óz densaýlyǵyna muqiiat bolýǵa, únemi tiisti tekserýlerden ótýge sendirý kerek. Ol úshin densaýlyq saqtaý jáne aqparat ministrlikteri ákimdiktermen birlesip keń aýqymdy aqparattyq jumys júrgizýi kerek», — dep atap ótti Úkimet basshysy.
Sonymen qatar Álihan Smaiylov qaterli isikterdi erte satysynda anyqtaý úshin anaǵurlym tiimdi diagnostikalyq sharalardy ázirleý qajettigin jetkizdi. Onyń aitýynsha, bul baǵyttaǵy álemdik tájiribeni eskerip, qazaqstandyq jetekshi ǵalymdar men halyqaralyq uiymdardyń sarapshylaryn tartý qajet.
Qorytyndylai kele, Premer-Ministr kelesi jyly elordada Protondy terapiiamen jabdyqtalǵan Ulttyq ǵylymi onkologiialyq ortalyqtyń ashylýyna bailanysty ony joǵary bilikti mamandarmen qamtamasyz etý máselelerin pysyqtaý qajet ekenin aitty. Atap aitqanda, keńes berý, tájiribe almasý jáne otandyq dárigerlerdiń biliktiligin arttyrý úshin iri álemdik onkologiialyq ortalyqtarmen yntymaqtastyq ornatý mańyzdy.
