فوتو: primeminister.kz
2 تامىزدا قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى – ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارين مەن اۋعانستاننىڭ ساۋدا جەنە ٶنەركەسٸپ مينيسترٸ الحادج نۇريددين ازيزي ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزگٸ اسپەكتٸلەرٸن تالقىلادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
جۇمانعارين سەۋٸر ايىندا كابۋلعا ساپارى كەزٸندە تاراپتار ەلدەر اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كٶلەمٸن $1 ملرد-تان $3 ملرد-قا دەيٸن ۇلعايتۋ مٸندەتٸن قويعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«اۋعانستانعا جٶنەلتٸلەتٸن قازاقستاندىق ەكسپورتتىڭ 90%-ى ٶڭدەلگەن ٶنٸم. قازٸردٸڭ ٶزٸندە بٸز ساۋدا نومەنكلاتۋراسىنىڭ كەڭەيگەنٸن بايقايمىز. ۇن مەن بيداي سيياقتى دەستٷرلٸ ٶنٸمدەردەن باسقا وتاندىق مەتالدى, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى, بيداي مەن زىعىردى جەتكٸزۋ باستالدى. قازاقستاندىق كومپانييالاردىڭ كابۋلعا سوڭعى ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بٸزدٸڭ ەنەرگەتيكالىق سۋسىندارىمىز, ۇن ٶنٸمدەرٸ, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردىڭ العاشقى جٶنەلتٸلٸمٸ بولدى, كٷنباعىس مايىنا دا قىزىعۋشىلىق بار. اۋعانستاننان يمپورتتا اۋىلشارۋاشىلىق ٶنٸمدەرٸمەن قاتار توقىما بۇيىمدارى پايدا بولدى. بەلسەندٸلٸك تانىتاتىن جۇمىس باعىتىمىز بار», — دەدٸ ول.
ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ ٷشٸن اۋعان تاراپىنا گەرات قالاسىنداعى قازاقستاننىڭ ساۋدا ٷيٸنٸڭ ەلەۋەتٸن پايدالانۋ جەنە قازاقستاندا ٶزٸنٸڭ ساۋدا ٶكٸلدٸگٸن اشۋ ۇسىنىلدى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قولدانىستاعى ساۋدا جولدارىن دامىتۋ, اۋعانستان جەنە ونىڭ اۋماعى ارقىلى تاۋارلاردى جەتكٸزۋدٸڭ بالامالى باعىتتارىن قۇرۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن تالقىلادى. اتاپ ايتقاندا, بٷگٸندە ٶزبەكستان تەرريتوريياسى بويىنشا گالابا ستانتسيياسى ارقىلى اۋعانستانعا استىق پەن ۇن تاسىمالداۋ كەزٸندە تەمٸرجول تاريفٸنە 20% جەڭٸلدٸك قولدانىلادى. بۇل رەتتە, قولدانىستاعى جەڭٸلدٸكتٸ ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاندىق استىق جٷكتەرٸن ٶزبەكستان اۋماعى بويىنشا اۋعانستان مەن تەجٸكستان باعىتىندا تاسىمالداۋعا ارنالعان تاريفتەر ايتارلىقتاي جوعارى بولىپ تابىلادى.
«اۋعانستانعا تاۋارلارىمىزدىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋ ٷشٸن بٸز تٷركٸمەنستان اۋماعى ارقىلى بالامالى جەنە نەعۇرلىم تيٸمدٸ باعىتتى پىسىقتاپ جاتىرمىز. بٸزدٸڭ تەمٸرجول كومپانييامىز تۋرگۋنديدٸڭ تٷرٸكمەن-اۋعان ٶتكەلٸ ارقىلى تٷركٸمەنستان اۋماعى بويىنشا ترانزيتتٸك تاريفكە قولدا بار 30%-عا 10% مٶلشەرٸندە قوسىمشا جەڭٸلدٸكتەر بەرۋ مەسەلەسٸن پىسىقتادى», — دەپ جالعاستىردى سەرٸك جۇمانعارين.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ترانساۋعان باعىتىندا جٷكتەردٸ تاسىمالداۋ رەجيمٸ جەڭٸلدەتٸلدٸ. الايدا وسى باعىتتى پايدالانۋدىڭ پروبلەمالىق اسپەكتٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ – سۋسىمالى جٷكتەردٸ تاسىمالداۋدىڭ جوعارى قۇنى. وسى باعىت بويىنشا جەتكٸزٸلٸم كٶلەمٸن ۇلعايتۋدىڭ ٶزارا پايداسىن ەسكەرە وتىرىپ, كەزدەسۋدە قازاقستاندىق تاراپ اۋعان تاراپىنان قازاقستاندىق سۋسىمالى جٷكتەرگە تاريفتەردٸ $200 دەيٸن تٶمەندەتۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋدى سۇرادى.
قازاقستان وتاندىق كومپانييالاردىڭ اۋعانستاندا, ەسٸرەسە كٶلٸك, تاۋ-كەن, تەلەكوممۋنيكاتسييا جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا ٸسكە اسىرىلاتىن باسقا دا ەكونوميكالىق جوبالارعا قاتىسۋىن قاراستىرۋدا. اتاپ ايتقاندا, بيىل سەۋٸر ايىندا قازاقستاندىق دەلەگاتسييانىڭ كابۋلعا ساپارىنان كەيٸن «قازاقتەلەكوم» اق اۋعانستانعا كوممەرتسييالىق نەگٸزدە تالشىقتى-وپتيكالىق ينتەرنەتتٸ جەتكٸزۋگە اۋعان تاراپىمەن كەلٸسٸمشارتقا قول قويدى.
قازاقستان مەن اۋعانستان بٸلٸم بەرۋ باعىتىندا دا ىنتىماقتاسادى. بٷگٸندە ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ اۋعانستاننىڭ 130 ستۋدەنتٸ بٸلٸم الۋدا. جىل سايىن وقۋعا 30 ادام قابىلدانادى. سەرٸك جۇمانعارين قىزىعۋشىلىق تانىتقان جاعدايدا قازاقستاندا اۋعانستاننان كەلگەن ستۋدەنتتەردٸڭ سانىن كٶبەيتۋدٸ ۇسىندى.
ايتا كەتەيٸك, 2005 جىلدان باستاپ اۋعانستاننان قازاقستان ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسييالار اعىنىنىڭ جالپى كٶلەمٸ شامامەن $11,7 ملن قۇرادى. قازاقستان اۋماعىندا 52 بٸرلەسكەن كەسٸپورىن, باسىم بٶلٸگٸ ساۋدا سالاسىندا جۇمىس ٸستەيدٸ.
