كەسٸپقوي بوكسشىلاردىڭ رەيتينگٸن جٷرگٸزەتٸن Boxrec سايتى بازاسىندا 77 قازاقستاندىق بوكسشى بار. بۇل - بەس جىل بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا كەم دەگەندە ەكٸ ەسەگە كٶپ. كەسٸپقوي بوكستى تاڭداعان قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ اقش, كانادا, انگلييا, رەسەيدە جاتتىعىپ جٷر. قازاقستاندىق بوكسشىلار نە ٷشٸن جاپپاي كەسٸپقوي بوكسقا كەتٸپ جاتىر? بۇل تەندەنتسييانىڭ سەبەبٸن ازاتتىق اگەنتتٸگٸ انىقتاپ كٶردٸ.
2014 جىلى ەۋەسقوي بوكستان جاستار اراسىنداعى ەلەم چەمپيوناتىندا كٷمٸس مەدال العان سۇلتان زاۋىربەك 2018 جىلى جازدا كەسٸپقوي بوكسقا اۋىستى. ول ۇلىبريتانيياداعى MTK Global پروموۋتەرلٸك كومپانيياسىمەن كەلٸسٸم-شارتقا قول قويعان. كەسٸپقوي بوكستا بەس جەكپە-جەك ٶتكٸزٸپ, بارلىعىندا جەڭٸسكە جەتتٸ. قازٸر لوندوندا كەلەسٸ كەزدەسۋٸنە دايىندالىپ جاتىر.
- ەۋەسقوي بوكستان قازاقستان چەمپيوناتىندا ٷشتٸككە ەنگەن بوكسشىلار عانا ۇلتتىق قۇراماعا الىنادى. قانشاما تالانتتى بوكسشىلار قالىپ كەتەدٸ, ۋاقىت جوعالتادى. سول سەبەپتٸ قازاقستاندىق بوكسشىلار كەسٸپقوي بوكسقا كەتٸپ جاتىر دەپ ويلايمىن. وليمپياداعا ەر سالماقتان بٸر بوكسشى عانا بارا الادى. قالعان بوكسشىلارعا قيىن. سوندىقتان نەگە ٶز باقتارىن كەسٸپقوي بوكستا سىناپ كٶرمەسكە, - دەيدٸ 22 جاستاعى بوكسشى.
"وليمپيادادان كٷدەر ٷزگەن بوكسشى كەسٸپقوي رينگكە كەتەدٸ"
قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ باس باپكەرٸ عالىم كەنجەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازٸر ەۋەسقوي بوكستا بەسەكە ٶتە كٷشتٸ: ەلەم چەمپيوناتى مەن وليمپياداعا قاتىسۋ ٷشٸن بوكسشى ەۋەلٸ ەل چەمپيوناتىندا جەڭٸپ, بٸرنەشە حالىقارالىق تۋرنير مەن ازييا چەمپيوناتىندا مىقتىلىعىن دەلەلدەۋٸ تيٸس.
- قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىندا قازٸر 40 بوكسشى بار. ٷشٸنشٸ-تٶرتٸنشٸ نٶمەرلٸ بوكسشىلار جىل بويى سپاررينگ-قارسىلاس رەتٸندە جاتتىعىپ جٷرەدٸ. ولار حالىقارالىق جارىسقا قاتىسا الماۋى دا مٷمكٸن. سەبەبٸ ەۋەسقوي بوكستا بٸرٸنشٸ-ەكٸنشٸ نٶمەرلٸ بوكسشىلارعا ٷمٸت ارتامىز, - دەيدٸ ول.
ەۋەسقوي بوكستا جٷرگەن كەزدە جاستار اراسىندا ەلەم چەمپيونى بولعان سادريددين احمەدوۆ (كەسٸپقوي رينگتە – 7 جەڭٸس, 0 جەڭٸلٸس) جەنە باتىر جٷكەمباەۆ (14-0), نۇرزات سابيروۆ (8-0), ابىلايحان قۇسايىنوۆ (9-0) قازٸر كانادادا جاتتىعىپ جٷر. ال ەۋەسقوي بوكستان جاستار اراسىندا ازييا چەمپيونى اتانعان مەيٸرٸم نۇرسۇلتانوۆ (10-0) پەن 2014 جىلى قازاقستان چەمپيوناتىنىڭ قولا جٷلدەگەرٸ بولعان مادييار ەشكەەۆ (11-0) اقش-تا دايىندالادى. امەريكالىق پروموۋتەرلەرمەن كەلٸسٸم-شارت جاساسقاندار قاتارىندا بوبيرجان مومينوۆ (9-0), رۋسلان ماديەۆ (12-1), ارمان رىسبەك (5-0) تە بار.
- سادريددين احمەدوۆتٸ الىپ قارايىقشى. نە ٷشٸن كەسٸپقوي بوكسقا كەتكەنٸن بٸلمەيمٸن. 69 كەلٸدە قازاقستاندا بەسەكە كٷشتٸ, سوندىقتان ول ەرتەرەك كەسٸپقوي بوكسقا اۋىسۋدى جٶن كٶرگەن سيياقتى. مەيٸرٸم نۇرسۇلتانوۆ پەن مادييار ەشكەەۆ ۇلتتىق قۇرامادا ىلعي ەكٸنشٸ-ٷشٸنشٸ نٶمەرلٸ بوكسشى بولدى. ول كەزدە قۇرامادا دانييار ەلەۋسٸنوۆ پەن سەرٸك سەپيەۆ بولعان ەدٸ. جالپى كەسٸپقوي بوكستا كەز كەلگەن بوكسشى اتىن شىعارىپ, كٶپ اقشا تابا المايدى. سەبەبٸ, كەسٸپقوي بوكستىڭ جولى اۋىر, - دەيدٸ ەۋەسقوي بوكستان قازاقستان قۇراماسىنىڭ باس باپكەرٸ عالىم كەنجەباەۆ.
ال سادريددين احمەدوۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا "بالا كەزٸنەن كەسٸپقوي بوكستى ارمانداعانىن, وليمپياداعا قاتىسۋدى ماقسات تۇتپاعانىن" ايتقان.
بوكستان لوندون وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى, قازٸر قازاقستان سپورت جەنە دەنە شىنىقتىرۋ كوميتەتٸن باسقاراتىن سەرٸك سەپيەۆتٸڭ پايىمداۋىنشا, ەگەر بوكسشى مىقتىلىعىن دەلەلدەسە, ۇلتتىق قۇرامادان ورىن تابىلادى.
- كەسٸپقوي بوكسقا اۋىسىپ جاتقانداردىڭ كەيبٸرٸ ۇلتتىق قۇراماداعى بەسەكەلەستٸكتەن جاسقانادى. كەيبٸرٸ جاستايىنان كەسٸپقوي بوكستا جەتٸستٸككە جەتكٸسٸ كەلەدٸ. بارلىعى بوكسشىنىڭ ەركٸنە بايلانىستى. بٸر جاعىنان, كەسٸپقوي بوكسقا اۋىسپاستان بۇرىن ەۋەسقوي بوكستا جٷرٸپ, وليمپيادادا جەڭٸپ, ٶزٸڭدٸ كٶرسەتۋٸڭ كەرەك. پروموۋتەرلەر مەن كەسٸپقوي بوكس مەنەدجەرلەرٸنٸڭ كٶزٸنە تٷسۋ ٷشٸن ەۋەسقوي بوكستا جەڭٸسكە جەتۋ كەرەك. سوندا عانا ولار جاقسى كەلٸسٸم-شارت ۇسىنادى. ال ەۋەسقوي بوكستا تانىلماعان سپورتشى كەسٸپقوي بوكسقا اۋىسسا, كەلٸسٸم-شارتى تا ەلسٸز بولادى. سوندىقتان ەۋەلٸ وليمپيادادا كٶزگە تٷسٸپ, سوسىن كەسٸپقوي بوكسقا اۋىسقان جٶن, - دەيدٸ ول.
سەرٸك سەپيەۆتٸڭ ويىنشا, جاس بوكسشىلاردىڭ كەسٸپقوي بوكسقا كەتۋٸنە ۆاسيليي جيروۆ پەن گەنناديي گولوۆكيننٸڭ جەتٸستٸكتەرٸ دە سەبەپ بولعان.
- گولوۆكيننٸڭ كەسٸپقوي بوكستاعى جەڭٸسٸنەن كەيٸن كٶپتەگەن سپورتشى جاپپاي كەسٸپقوي بوكسقا كەتە باستادى. چەمپيوندىق جەكپە-جەكتەردەن كٶپ اقشا تابۋعا بولاتىنىن تٷسٸندٸ. سوندىقتان جاس بوكسشىلار كەسٸپقوي بوكسقا اقشا تابۋ ٷشٸن دە كەتٸپ جاتىر, - دەيدٸ سەپيەۆ.
"قازٸر ٶمٸر قيىن, كٶبٸ اقشا تاپقىسى كەلەدٸ"
ۆاسيليي جيروۆ 1996 جىلى اتلانتاداعى وليمپيادادا چەمپيون اتانىپ, 1997 جىلى كەسٸپقوي بوكسقا اۋىستى. اقش-تا جاتتىعىپ, 42 جەكپە-جەك ٶتكٸزدٸ. 38 كەزدەسۋدە جەڭٸسكە جەتٸپ, IBF (حالىقارالىق بوكس فەدەراتسيياسى) تۇجىرىمى بويىنشا ەلەم چەمپيونى جەنە WBC (بٷكٸلەلەمدٸك بوكس كەڭەسٸ) تۇجىرىمىنىڭ حالىقارالىق چەمپيون بەلبەۋٸن يەلەندٸ. قازٸر جيروۆ ٶزٸ تۇرىپ جاتقان اريزونا قالاسىندا (اقش) بوكس زالىن اشىپ, جاس سپورتشىلاردى جاتتىقتىرادى. جيروۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستاندىق جاس بوكسشىلار كەسٸپقوي رينگكە اقشا تابۋ ٷشٸن كەتٸپ جاتىر.
- كەسٸپقوي بوكستا كٶپ اقشا تٶلەيدٸ. قازٸر ٶمٸر سٷرۋ قيىن, كٶبٸ اقشا تاپقىسى كەلەدٸ. بٸراق كەسٸپقوي بوكستىڭ جولى ەۋەسقوي بوكستان دا قيىن. جەتٸستٸك بوكسشىنىڭ تالانتىنان بٶلەك, پروموۋتەرگە جەنە تەلەۆيدەنيەگە دە بايلانىستى. جوعارىدا كٶمەكتەسەتٸن مىقتىلار وتىرسا, كٶپ اقشا تابۋعا بولادى. ال ەكٸنشٸ-ٷشٸنشٸ رٶلدە بوكستاسسا, اقشا تاماق پەن پەتەر جالداۋدان ارتىلمايدى. كەي كەسٸپقوي بوكسشىلار ٶزٸنە سەنٸمدٸ بولۋ ٷشٸن الدىمەن ەلسٸز قارسىلاستارمەن بوكستاسادى. كەسٸپقوي بوكس پەن ەۋەسقوي بوكستىڭ اراسى جەر مەن كٶكتەي. كەسٸپقوي بوكستا كٶرەرمەنگە, پروموۋتەرلەرگە, تەلەۆيدەنيەگە ۇنايتىن شوۋ جاساۋ كەرەك, - دەيدٸ ول.
جيروۆ كەسٸپقوي بوكستاعى مەنەدجەرلەردٸ "اكۋلا" دەپ اتايدى. ونىڭ سٶزٸنشە, "اكۋلالاردى" بٸرٸنشٸ كەزەكتە اقشا قىزىقتىرادى, ال سپورت ەكٸنشٸ, تٸپتٸ ٷشٸنشٸ كەزەككە ىعىسادى.
- سەنٸڭ قولىڭنان بٸردەڭە كەلسە عانا مەنەدجەرلەر جانىڭدا جٷرەدٸ. ال سەنٸڭ ارقاڭدا اقشا تابا المايتىنىن تٷسٸنگەن كەزدە مەنەدجەرلەرگە كەرەكسٸز بولىپ قالاسىڭ, - دەيدٸ جيروۆ.
"ەگەمەن قازاقستان" گازەتٸنٸڭ سپورت شولۋشىسى, بوكس جارىستارىنان رەپورتاج جازىپ جٷرگەن جۋرناليست ەلي بيتٶرە قازاقستاندا ەۋەسقوي بوكستاعى جەتٸستٸك وليمپيادادا العان جٷلدەمەن ٶلشەنەدٸ دەپ سانايدى.
- ەۋەسقوي بوكستا بوكسشى ٶز سالماعىندا مىقتى ەكەنٸن دەلەلدەۋ ٷشٸن ٷش-تٶرت جىل ۋاقىتىن جٸبەرٸپ الادى. ەلٸمٸزدە وليمپياداعا قاتىسقاندار ٷلكەن جەتٸستٸككە جەتٸپ, بارماعاندار بوكستاعى كارەراسىن اياقتاپ جاتادى. سوندىقتان جاس بوكسشىلار مىقتىلىعىن دەلەلدەۋ ٷشٸن كەسٸپقوي بوكسقا كەتەدٸ. تاعى بٸر سەبەپ – اقشا. سەبەبٸ ەۋەسقوي رينگتە جٷرگەندەر از پايدا تابادى. ال كەسٸپقوي بوكستا كٶپ اقشا تابۋعا مٷمكٸندٸك بار, - دەيدٸ ول.
قازٸر كەسٸپقوي بوكسقا اۋىسقان قازاقستاندىقتار اراسىندا ريو وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى دانييار ەلەۋسٸنوۆ (5-0) پەن ەۋەسقوي بوكستان 2013 جىلى ەلەم چەمپيوناتىندا جەڭٸمپازى بولعان جەنٸبەك ەلٸمحانۇلى بار. ەلەۋسٸنوۆ ناۋرىزدىڭ 15-ٸ كٷنٸ فيلادەلفييادا (اقش) مەكسيكالىق سيلۆەريو ورتيسپەن (37-23) جەكپە-جەككە شىعادى. ەلٸمحانۇلى (5-0) سەۋٸردٸڭ 12-سٸ كٷنٸ مەكسيكالىق كريستيان وليۆاسپەن (34-3) كەزدەسۋٸ تيٸس.
WBC تۇجىرىمى بويىنشا جاستار اراسىنداعى ەلەم چەمپيونى سادريددين احمەدوۆ ناۋرىزدىڭ 24-ٸ كٷنٸ الماتىدا 8-كەزدەسۋٸن ٶتكٸزەدٸ. قارسىلاسى ەلٸ بەلگٸسٸز.
قازاقستاندىق كەسٸپقوي بوكسشى گەنناديي گولوۆكين ناۋرىزدىڭ 8-ٸ كٷنٸ كەسٸپقوي بوكستان ترانسلياتسييا تاراتاتىن DAZN سەرۆيسٸمەن كەلٸسٸم-شارتقا قول قويدى. مەكسيكالىق ساۋل الۆارەستەن جەڭٸلٸپ, چەمپيوندىق اتاقتارىنان ايىرىلعان گولوۆكين 41-كەزدەسۋٸن ماۋسىمدا ٶتكٸزەتٸنٸ حابارلاندى.
قىتايدا تۋىپ, 2011 جىلى تاريحي وتانى قازاقستانعا ورالعان قانات يسلام (25-0) كەسٸپقوي رينگكە قاشان ورالاتىنى بەلگٸسٸز. ول جىلدىڭ باسىندا اياعىن ەمدەتٸپ جاتقانىن ايتقان.
ال ناۋرىزدىڭ باسىندا كەسٸپقوي بوكستان MTK Global پروموۋتەرلٸك كومپانيياسى قازاقستاندا بٶلٸمشەسٸن اشقانىن حابارلادى. بريتانييالىق كومپانييا "قازاقستاننان جاڭا كەسٸپقوي بوكس جۇلدىزدارىن تاۋىپ, ەلەمگە تانىتپاق".
