فوتو: primeminister.kz
پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ شارالار قارالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ عاني بەيسەمباەۆ 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا رەسپۋبليكادا بەينەباقىلاۋ جٷيەلەرٸمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ سانى 2,5 ەسەگە, ليتسەنزييالانعان كٷزەتٸ 7 ەسەگە جەنە ەسكەرتۋ تٷيمەلەرٸ 21 ەسەگە ارتقانى تۋرالى باياندادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا وسى باعىتتارداعى جۇمىس جالعاسۋدا.
سونىمەن قاتار, بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى بٸرٸنشٸ باسشىلاردىڭ دەربەس جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ, ولارداعى باقىلاۋ-ٶتكٸزۋ رەجيمٸنٸڭ تەرتٸبٸن ايقىنداۋ, داعدارىس جاعدايىندا قاۋٸپسٸز مٸنەز-قۇلىق داعدىلارىن قالىپتاستىرۋعا باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, تەربيە جۇمىسىن قايتا فورماتتاۋ جەنە پەداگوگتاردى دايارلاۋ مەن قايتا دايارلاۋ باعدارلاماسىنا جاڭا تاقىرىپتىق مودۋلدٸ ەنگٸزۋ جوسپارلانۋدا.
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ مارات احمەتجانوۆ اتاپ ٶتكەندەي, ەلٸمٸزدە بٸلٸم بەرۋ وبەكتٸلەرٸن تەرروريزمگە قارسى قورعاۋ جٶنٸندەگٸ نۇسقاۋلىق بەكٸتٸلگەن. ونىڭ شەڭبەرٸندە 300-گە دەيٸن وقۋشىسى بار مەكەمەلەردە بەينەباقىلاۋ جەنە قۇلاقتاندىرۋ جٷيەلەرٸ بولۋى تيٸس, ال 700 ادامعا دەيٸنگٸ وبەكتٸلەردە – بەينەباقىلاۋلاردى جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا (جبو) قوسۋ جەنە دابىل تٷيمەلەرٸن ورناتۋ, 700-دەن استام ادامى بار جەنە وبلىس ورتالىقتارىنىڭ بارلىق مەكتەپتەرٸندە تۋرنيكەتتەر مەن قوسىمشا ليتسەنزييالانعان كٷزەتپەن شارت بولۋى تيٸس. بٷگٸنگٸ تاڭدا قر تجم-مەن بٸرلەسٸپ بارلىق بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنا كەشەندٸ تەكسەرۋ جٷرگٸزٸلۋدە.
ٶڭٸرلەردە جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان شارالار تۋرالى سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ايداربەك ساپاروۆ, اقتٶبە وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەرالى توعجانوۆ جەنە اباي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرلان ۋرانحاەۆ بايانداما جاسادى.
پرەمەر-مينيستر بايانداماشىلاردى تىڭداپ, بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ – مەملەكەتتٸڭ اسا ماڭىزدى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«اتا-انا مەكتەپتەگٸ بالاسىنىڭ جاعدايى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸ ٷشٸن الاڭداماۋى قاجەت», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل باعىتتا نورماتيۆتٸك تە, ۇيىمداستىرۋ جاعىنان دا بارلىق دەڭگەيدە جٷيەلٸ شارالار قابىلدانۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس بالالاردى قورعاۋ جٶنٸندەگٸ كەشەندٸ جوسپاردىڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ. بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىن دابىل كنوپكالارىمەن جەنە بەينەباقىلاۋ جٷيەلەرٸمەن جابدىقتاۋعا, ولاردى پوليتسييا بٶلٸمشەلەرٸنە قوسۋعا, ليتسەنزييالانعان كٷزەتپەن قامتاماسىز ەتۋگە قويىلاتىن تالاپتار كٷشەيتٸلدٸ.
«بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىنا تۇراقتى تٷردە مونيتورينگ جٷرگٸزٸلۋٸ تيٸس», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
سونىمەن قاتار اتقارىلعان شارالارعا قاراماستان, ٶڭٸرلەردە پروبلەمالار ەلٸ دە جەتكٸلٸكتٸ. بەينەباقىلاۋ ورناتىلعان مەكتەپتەردٸڭ اراسىندا كامەرالارى ستاندارتتار مەن تەحنيكالىق تالاپتارعا سەيكەس كەلمەيتٸن مەكتەپتەر دە بار. ەلٸمٸزدەگٸ 1100-گە جۋىق مەكتەپ پوليتسييانىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا قوسىلماعان. باقىلاۋ رەجيمٸ قاتاڭ ساقتالمايدى.
«تٷركٸستان جەنە سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىنداعى مەكتەپتەردە ليتسەنزييالانعان كٷزەت قىزمەتتەرٸمەن كەلٸسٸمدەر جاسالماعان. كٷزەتكە كٶبٸنەسە ارنايى دايارلىقتان ٶتپەگەن ادامدار تارتىلادى. وسى مەسەلەلەردٸڭ بارلىعىن دەرەۋ شەشۋ كەرەك. ٶيتكەنٸ بۇل – بالالارىمىزدىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ», — دەپ اتاپ ٶتتٸ ەليحان سمايىلوۆ.
وسىعان بايلانىستى ٷكٸمەت باسشىسى وسى جىلدىڭ 1-شٸ سەۋٸرٸنە دەيٸن مەكتەپتەردٸ تيٸستٸ قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەلەرٸمەن جابدىقتاۋ جۇمىستارىن اياقتاۋى قاجەتتٸگٸن ايتتى.
«بۇل پوليتسييانىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا شىعاتىن بەينەباقىلاۋعا, مامانداندىرىلعان كٷزەتپەن جەنە دابىل كنوپكالارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى», — دەدٸ ٷكٸمەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر ٷش كٷن مەرزٸمدە ٷكٸمەتكە بالالاردى قورعاۋ جٶنٸندەگٸ كەشەندٸ جوسپاردىڭ پىسىقتالعان جوباسىن ەنگٸزۋدٸ تاپسىردى, وعان ۋەكٸلەتتٸ ورگانداردىڭ ۆەدومستۆوارالىق ٶزارا ٸس-قيمىل الگوريتٸمٸن جەتٸلدٸرۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-شارالار كٸرۋٸ تيٸس.