ٶز ۇلتىنىڭ ەرەكشەلٸگٸن, ٶز مەدەنيەتٸنٸڭ وزىق ٷلگٸلەرٸن كەلەر ۇرپاققا جەتكٸزۋدٸ ماقسات ەتكەن ەل قۇندى مۇرالارىن يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مۇرالار تٸزٸمٸنە ەنگٸزۋگە ۇمتىلادى. سوڭعى جىلداردىڭ ٶزٸندە دومبىرادا تارتىلعان كٷي, كيٸز ٷي, قازاق كٷرەسٸ, اسىق اتۋ سيياقتى ۇلتىمىزدى سيپاتتايتىن ٶنەر, سپورت, تۇرمىس ەرەكشەلٸكتەرٸمٸز ەلەم ەلدەرٸنٸڭ ەڭ ەجەلگٸ مۇرالارى رەتٸندە وسى تٸزٸمگە ەنگەن.
كەلەسٸ قادام وسى قۇندىلىقتاردى ەل ٸشٸندە دەرٸپتەۋ, ولاردى ٶز ۇرپاقتارىمىزدىڭ قاستەرلٸ مۇرا رەتٸندە قادٸر تۇتۋى باعىتىندا جاسالۋى كەرەك. سوندىقتان «تٸزٸمگە ەندٸ, شارۋا سونىمەن بٸتتٸ» دەگەن ويدىڭ جەتەگٸندە كەتۋگە بولمايدى.
بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ شٸلدەنٸڭ بٸرٸنشٸ جەكسەنبٸسٸن ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸ دەپ بەلگٸلەۋ تۋرالى جارلىعىنىڭ استارىنان وسىنداي ويدى ۇعۋىمىز كەرەك. ەلەم قادٸرلەيتٸن مۇرا, كٶنە اسپابىمىز دومبىرانى ٶز ەلٸمٸزدە ۇلىقتاۋ قازٸر قانشالىقتى دەرەجەدە? بولاشاقتا قانداي بولماق? دومبىرانىڭ بٸرتۇتاس قازاقستان حالقى ٷشٸن ماڭىزى قانداي?
بۇل تۋرالى 22 ماۋسىم كٷنٸ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جۋرناليستەر مەن ساراپشىلار كلۋبىنىڭ الماتىدا ٶتكٸزٸلگەن كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا سٶز سٶيلەگەن قحا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشٸسٸ لەونيد پروكوپەنكونىڭ پٸكٸرٸ جينالعاندار نازارىن اۋدارعانىن ايتا كەتكەن جٶن دەپ بٸلەمٸن.
تٶراعانىڭ ورىنباسارى سٶزٸنٸڭ باسىندا ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸنٸڭ قارساڭىندا تۇساۋى كەسٸلگەن اسسامبلەيانىڭ «قازاقتانۋ» جوباسىنا بىلاي دەپ توقتالا كەتتٸ: «جوبانىڭ بار قازاقتىڭ باسىن قوسقان ابىلاي حاننىڭ الاڭىندا باستالۋىنىڭ تەرەڭ ماڭىزى بار – بٸز دە ورتاق قۇندىلىقتارىمىزدى نىعايتۋ ٷشٸن كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ بٸرٸكتٸرەمٸز. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, بٸزدٸڭ بٸرلٸگٸمٸز قازاق حالقىنىڭ تۇتاستىرۋشى رٶلٸنە نەگٸزدەلەدٸ. قازاقستاننىڭ ەر ازاماتى قازاق حالقىنىڭ ٷزدٸك قاسيەتتەرٸن ٶز بويلارىنا سٸڭٸرۋلەرٸ كەرەك».
ەرٸ قاراي لەونيد پروكوپەنكو وتىرىسقا قاتىسۋشىلارعا ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸنە اسسامبلەيا ەرەكشە دايىندالىپ جاتقانىن جەتكٸزدٸ: «بٸز مەرەكە كٷنٸ دٷنيەگە بٸرٸنشٸ بولىپ كەلگەن ەر نەرەستەنٸ اسسامبلەيانىڭ اتىنان قۇتتىقتاپ, دومبىرا سىيلايتىن بولامىز. جەنە بۇل اكتسييا بٷكٸل ەلٸمٸزدە ٶتكٸزٸلەدٸ. ٸرٸ قالالاردا دا, اۋدان ورتالىقتارى مەن اۋىلدىق جەرلەردە دە پەرزەنتحانالارعا بٸزدٸڭ ٶكٸلدەرٸمٸز بارىپ, لوگوتيپٸمٸز بار دومبىرا مەن قۇتتىقتاۋ حاتتى تابىس ەتەتٸن بولادى».
بيىل العاش رەت, بٷكٸل ەلٸمٸز بولىپ جوعارى دەرەجەدە اتاپ ٶتٸلگەن ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸنٸڭ بٸر ەرەكشە اكتسيياسى وسى – نەرەستەگە دومبىرا تارتۋ ەتۋ بولعانى انىق.
بۇل كٷنٸ استاناداعى انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنا ارنايى كەلگەن قحا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشٸسٸ ل. پروكوپەنكو, حاتشىلىق مەڭگەرۋشٸسٸنٸڭ ورىنباسارى ن.شاناي, قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى «قوعامدىق كەلٸسٸم» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ, مەرەيلٸ مەرەكە كٷنٸ دٷنيەگە پەرزەنت ەكەلگەن انا بەكبوتا الۋانى قۇتتىقتاپ, ۇلىنا ارنالعان دومبىرا مەن قۇتتىقتاۋ حاتتى تابىس ەتتٸ.
قۇتتىقتاۋ سٶزٸندە قحا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ل. پروكوپەنكو ەلباسى جارلىعىمەن بەلگٸلەنگەن ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸن قولداۋ ٷشٸن اسسامبلەيا بٷكٸل ەل بويىنشا «قاسيەتتٸ دومبىرا» اكتسيياسىن ٶتكٸزٸپ وتىرعانىن حابارلاي كەلٸپ: «دومبىرا – شاڭىراق, قازان سيياقتى قازاق حالقىنىڭ سيمۆولى. قازاق حالقىنىڭ بٷكٸل تاريحىندا دومبىرا بٸرگە بولىپ, ەل باسىنان ٶتكەن قۋانىش پەن قايعىنى بٷگٸنگٸ كٷنگە جەتكٸزگەن. ەلٸمٸزدٸڭ جاس ازاماتىنا وسى قاسيەتتٸ دومبىرانى سىيلاي وتىرىپ, ونى ٶمٸر بويى سەرٸك ەتسٸن دەپ تٸلەيمٸز» دەپ اتاپ ٶتتٸ.
قۇتتىقتاۋعا كەلگەندەردٸڭ اتىنان يبرايىمبەكوۆ بالعاباي سٶز سٶيلەپ, دومبىراعا قوسىلىپ, ەن ەۋەلەتتٸ.
اسسامبلەيا تابىس ەتكەن قۇتتىقتاۋ حاتتا جاس قازاقستاندىققا مىناداي ارناۋ سٶز جازىلعان:
"اينالايىن!
سەن تۋعان ەلٸڭنٸڭ عاجاپ دەۋٸرٸندە دٷنيەگە كەلدٸڭ! سەنٸڭ وتانىڭ قازاقستان – ۇل مەن قىزى ەركٸن, دامۋى قارقىندى, ەشبٸر ەلدٸڭ الدىندا تٸزە بٷكپەيتٸن تەۋەلسٸز مەملەكەت!
سەن ونىڭ تۋ تٸككەن ەلورداسى – استانانىڭ 20 جىلدىعى اتالىپ جاتقان كەزەڭدە جارىق دٷنيەگە كەلٸپ, ۇلى دالا ەلٸنٸڭ جۇپار اۋاسىمەن تىنىستاي باستادىڭ! بۇل – سەنٸڭ دالاڭ! بۇل – سەنٸڭ استاناڭ, اينالايىن!
ەندٸ سەن ۇلانعايىر دالا تٶسٸندە بوي كٶتەرگەن عاجايىپ قالا – استانامەن بٸرگە ٶسٸپ, بيٸكتەرگە ەلٸڭمەن بٸرگە ٶرلەيسٸڭ. سەنٸڭ جارقىن ٶمٸرٸڭ باستاۋ الاتىن بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ – وتباسىڭ ٷشٸن دە, وتانىڭ ٷشٸن دە تاعلىمى تەرەڭ, ماڭىزى زور مەرەكەمەن سەيكەس كەلۋٸمەن قىمبات.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٶز جارلىعىمەن شٸلدە ايىنىڭ العاشقى جەكسەنبٸسٸن ۇلتتىق دومبىرا كٷنٸ دەپ بەلگٸلەدٸ. بۇل – سەن تۋعان ەلدە حالىقتى ۇلتتىق مەدەنيەت پەن بٸرەگەيلٸكتٸ ساقتاپ, قايتا جاڭعىرتۋ يدەياسىنىڭ تٶڭٸرەگٸندە توپتاستىرۋدى ماقسات ەتەتٸن مەرەكە.
بولاشاقتا سەنٸڭ وسى اسىل يدەيانى ٸسكە اسىرۋشىلار قاتارىندا بولاتىنىڭا سەنٸمدٸمٸز. ٶنەگەلٸ, ٶنەرلٸ جولىڭدا دومبىراڭ جان سەرٸگٸڭ بولسىن!
ٷلكەن ٶمٸرگە جاساعان قادامىڭ قۇتتى بولسىن, ۇلى دالا پەرزەنتٸ!"
كامال الپەيسوۆا
