بيىل قازاقستان كونستيتۋتسيياسىنا 26 جىل. 1995 جىلى 30 تامىزدا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ قۇجاتى اتا زاڭ قابىلدانعان بولاتىن. وسىعان وراي, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەر ٶڭٸردە كونستيتۋتسييا كٷنٸن اتاپ ٶتٸپ جاتىر, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
كونستيتۋتسييا كٷنٸنە ارنالعان شارالاردىڭ باسى الماتى قالاسىنداعى دوستىقت ٷيٸندە كونستيتۋتسييا - قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸ مەن رۋحاني كەلٸسٸمٸنٸڭ نەگٸزٸ» تاقىرىبىندا رەسپۋبليكالىق دٶڭگەلەك ٷستەلمەن باستاۋ الدى.
دٶڭگەلەك ٷستەلگە قاتىسۋشىلار ەگەمەندٸ قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق جەنە دەموكراتييالىق مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاسۋىنداعى, قوعامدىق كەلٸسٸم مەن بٸرلٸكتٸڭ قازاقستاندىق مودەلٸن دامىتۋداعى كونستيتۋتسييانىڭ تاريحي رٶلٸن تالقىلادى. بايانداماشىلار كونستيتۋتسييا دەموكراتييالىق ساياسي جٷيەسٸ, اشىق نارىقتىق ەكونوميكاسى, بەيبٸت ساياساتى بار قازٸرگٸ قازاقستاننىڭ قۇرىلىسىنا نەگٸز بولعانىن, بۇل ەلدٸڭ ەلەمدەگٸ بەدەلٸنٸڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«قازاقستان تەۋەلسٸزدٸك العالى تٷرلٸ ۇلت ٶكٸلدەرٸن بٸر شاڭىراق استىنا جيناپ, تاتۋ-تەتتٸ ٶمٸر سٷرۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. وسىدان 30 جىل بۇرىن تەۋەلسٸزدٸك الساق, 26 جىل بۇرىن اتا زاڭىمىزدى بەكٸتتٸك. زاڭ كٶپۇلتتى قازاقستان ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى. وسى ورايدا بارشا قازاقستاندىقتار مەن اسسامبلەيالىقتاردى كونستيتۋتسييا كٷنٸمەن قۇتتىقتاعىم كەلەدٸ. وسى زاڭنىڭ ارقاسىندا بەرٸمٸز ىنتىماق-بٸرلٸگٸ جاراسقان ٷيدە ٶمٸر سٷرٸپ كەلەمٸز», - دەدٸ تٸل جاناشىرى اسىلى وسمان.
اسىلى وسماننىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ ەتنوستارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ٷيرەنۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن تٷسٸنەدٸ, جىلدان جىلعا قازاق تٸلٸندە سٶيلەيتٸن جاس ۇرپاقتىڭ سانى ارتىپ كەلەدٸ. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى دا وسى باعىتتا جۇمىس جاساپ, مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ٷيرەنۋگە ارنالعان تٷرلٸ جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋدا.
اتالعان ٸس-شاراعا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ جەتەكشٸلەرٸ مەن مٷشەلەرٸ, قحا قوعامدىق قۇرىلىمدارىنىڭ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كافەدرالارى, عىلىمي جەنە شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسييا, ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەر جاستارى, قحا «جاڭعىرۋ جولى» جاستار قوزعالىسىنىڭ مٷشەلەرٸ مەن باق ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
ال قاراعاندى قالاسىندا ەرەكشە اكتسييا ٶتتٸ. اتاپ ايتقاندا, قحا ەرٸكتٸلەرٸ قالا تۇرعىندارىنا مەرەكە قارساڭىندا قۇتتىقتاۋ حاتتار مەن ماگنيت جاپسىرمالارى تارتۋ ەتتٸ. اتالعان اكتسييا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييانىڭ تارالۋىنا بايلانىستى سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ ٶتكٸزٸلدٸ.
«جۇمىسقا اسىعىپ بارا جاتقان, وي جەتەگٸندە جٷرگەن قاراعاندىلىقتارعا بٸزدٸڭ اكتسييامىز ەرەكشە ەسەر ەتتٸ. كٶشەدە سىي تارقاتىپ تۇرعانىمىزدا سىيلىقتى العان ەربٸر ادامنىڭ جادىراپ سالا بەرگەنٸن كٶردٸك. كونستيتۋتسييا كٷنٸ ەربٸر قازاقستاندىق ٷشٸن ماڭىزدى دەپ بٸلەمٸز. بٸزدٸڭ ەرقايسىمىزدىڭ قۇقىعىمىزدى قورعايتىن زاڭ قاشاندا ماڭىزدى. وسىنداي اتا زاڭى بەرٸك, ىنتىماعى جاراسقان تەۋەلسٸز قازاقستاندا ٶمٸر سٷرەتٸنٸمدٸ ماقتان ەتەمٸن», - دەدٸ قاراعاندىلىق ەرٸكتٸ.
سونىمەن بٸرگە, تالدىقورعان قالاسىندا «اتا زاڭىم – ايبىنىم!» اتتى جىل سايىنعى دەستٷرلٸ دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ. «الماتى وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسى «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم-نٸڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتكەن دٶڭگەلەك ٷستەلگە الماتى وبلىسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ, انالار كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸ, كەسٸبي مەدياتورلار, ەسكەري قىزمەتكەرلەر قاتىستى.
«كونستيتۋتسييا كٷنٸ ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ ەلەۋلٸ مەرەكەلەردٸڭ بٸرٸ. اتا زاڭىمىز ەربٸر قازاقستاندىق ٷشٸن قىزمەت ەتٸپ كەلە جاتقانىنا مٸنە 26 جىل تولىپ وتىر. ال الماتى وبلىسى تٷرلٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸ كٶپ ٶمٸر سٷرەتٸن ايماقتاردىڭ بٸرٸ. بٷگٸنگٸ دٶڭگەلەك ٷستەلگە قاتىسۋشىلاردى وسى ايتۋلى مەرەكەمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن. وسى وتىرعان ەرقايسىمىز اتا زاڭىمىزدى قۇرمەتتەۋگە, وعان باعىنۋعا, بالالارىمىزعا بۇل زاڭ مەن وسى كٷننٸڭ ماڭىزدىلىعىن تٷسٸندٸرٸپ تەربيەلەۋگە مٸندەتتٸمٸز. بٷگٸنگٸ ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان شارانىڭ دا نەگٸزگٸ ماقساتى وسى بولاتىن», - دەدٸ «الماتى وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسى» مەكەمەسٸنٸڭ ۇيىمداستىرۋ جۇمىسى بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى التىن جامبىلقىزى.
سونداي-اق, شارادا كونستيتۋتسييا مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ قاينار كٶزٸ حالىقتىڭ ٶزٸ ەكەنٸ, ٶز كونستيتۋتسيياسىن قابىلداۋ ارقىلى قازاقستان جاڭا دەۋٸرگە قادام باسقانى تۋرالى ايتىلدى. ٸس-شارا سوڭىندا وبلىستىق اسسامبلەيا قىزمەتٸنە بەلسەندٸ قاتىسقانى ٷشٸن قحا جانىنداعى قۇرىلىمداردىڭ بٸرقاتار بەلسەندٸلەرٸ العىس حاتتارمەن ماراپاتتالدى.
وسىعان ۇقساس دٶڭگەلەك ٷستەل كٶكشەتاۋ قالاسىندا دا ٶتتٸ. مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ باسشىلارى, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قاتىسقان شارادا كونستيتۋتسييا كٷنٸنٸڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ٶتٸلدٸ. شاراعا ارنايى قاتىسقان «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم باسشىسى ە.نۇعىمانوۆ كونستيتۋتسييانىڭ قازاقستاندىقتاردىڭ ٶمٸرٸندەگٸ رٶلٸن, ونىڭ ەرەجەلەرٸ مەملەكەتتٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنە قول جەتكٸزۋدٸڭ, ازاماتتىق ينستيتۋتتاردى دامىتۋدىڭ, ەلدٸڭ ەلەمدٸك قوعامداستىققا تانىلۋىنىڭ ٸرگەتاسىنا اينالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«بارشاڭىزعا بەلگٸلٸ, كونستيتۋتسييا ەلدٸڭ نەگٸزگٸ زاڭى رەتٸندە قازاقستان حالقىنىڭ ەركٸن, ونىڭ ەلدٸ دەموكراتييالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جەنە ەلەۋمەتتٸك مەملەكەت رەتٸندە ورنىقتىرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن كٶرسەتەدٸ. ونىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى ادام جەنە ادامنىڭ ٶمٸرٸ, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى بولىپ تابىلادى. سوندىقتان دا قازاقستاندىقتار ٷشٸن اتا زاڭ مەن وعان ارنالعان رەسمي كٷن ەرقاشان ماڭىزدى», - دەدٸ ول.
ال ەلٸمٸزدٸڭ استاناسى نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ دوستىق ٷيٸندە كونستيتۋتسييا كٷنٸنە ارنالعان ونلاين-كونتسەرت ٶتتٸ. كونستيتۋتسييا مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ, ەلدٸڭ بٸرلٸگٸ مەن ىنتىماعىن دەرٸپتەۋ, جاسٶسپٸرٸمدەردٸ وتانسٷيگٸشتٸككە, ەلجاندىلىققا تەربيەلەۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان بۇل شارانى بارلىق قازاقستاندىقتار ونلاين تاماشالاي الدى. اتالعان شارادا ەلوردا ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەرٸنٸڭ كٶركەمٶنەرپازدار ۇجىمى ٶزدەرٸنٸڭ باي رەپەرتۋارلارى ارقىلى كٶرەرمەندەرگە تٶل مەدەنيەتتٸڭ قۇندىلىقتارىنا نەگٸزدەلگەن شىعارمالاردى ورىنداپ بەردٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, بيىل قازاقستان كونستيتۋتسيياسىنا 26 جىل. 1995 جىلى 30 تامىزدا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا ەلٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ قۇجاتى اتا زاڭ قابىلدانعان بولاتىن. وسىعان وراي, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەر ٶڭٸردە كونستيتۋتسييا كٷنٸن اتاپ ٶتٸپ جاتىر.
