كٷردەلٸ سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق احۋال كەزٸندە ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ, الدىمەن جاۋىنگەرلٸك ەزٸرلٸكتٸڭ جاي-كٷيٸنە ەسەر ەتەتٸن ماڭىزدى مەسەلە ەكەنٸ انىق. وسى باعىتتا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى قارۋلى كٷشتەردٸڭ باس ەسكەري-مەديتسينالىق باسقارماسى, سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق قاداعالاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى, مەديتسينا قىزمەتٸنٸڭ پولكوۆنيگٸ ەلٸبەك ماناباەۆ جان-جاقتى ايتىپ بەردٸ, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
ەلٸبەك نىعمەتوللاۇلىنىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ كەزدە قارۋلى كٷشتەرٸندە سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق جاعداي تۇراقتى. ەكٸ اپتاداي كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا جاعدايلارى تٸركەلمەگەن. جالپى العاندا ەلٸمٸز بويىنشا سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق احۋال تۇراقتانىپ كەلەدٸ. جاقىندا بارلىق ٶڭٸرلەر جاسىل ايماققا كٶشكەن بولاتىن.
«كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييانىڭ تارالماۋى ٷشٸن بۇرىن قابىلدانعان ٸس-شارالار ەلٸ دە جالعاسۋدا. ەڭ باستى رٶل قازٸر ۆاكتسيناتسييا ەكەنٸ بەلگٸلٸ. جاقىندا ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا ۆاكتسيناتسييانىڭ ٶتە ماڭىزدى رٶلٸ تۋرالى ايتىلعان بولاتىن. قارۋلى كٷشتەرٸندە بٷگٸنگٸ كٷندە رەۆاكتسيناتسييا جالعاسىپ جاتىر. قازٸرگٸ تاڭدا 84%-ى رەۆاكتسيناتسييادان ٶتكەن. قالعان 16%-ى نەگٸزٸنەن بٸرٸنشٸ كۋرستا وقيتىن وقۋ ورىندارىنداعى كۋرسانتتار. جەنە سوڭعى كٷزگٸ مەرزٸمدەگٸ شاقىرىلىمداعى ەسكەري قىزمەتشٸلەر. ولار كەلگەن كەزدە ۆاكتسيناتسييا العان, ەندٸ التى اي ٶتكەننەن كەيٸن رەۆاكتسينادان ٶتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ەرينە, رەۆاكتسينانىڭ قاندايدا بار شەكتەۋلەرٸ بار. ەگەر مەديتسينالىق قارسى كٶرسەتكٸشتەرٸ بولسا, ولارعا ۆاكتسيناتسييا سالىنبايدى», – دەدٸ قارۋلى كٷشتەردٸڭ باس ەسكەري-مەديتسينالىق باسقارماسى, سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق قاداعالاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى, مەديتسينا قىزمەتٸنٸڭ پولكوۆنيگٸ ەلٸبەك ماناباەۆ.
ەلٸمٸزدە 1 ناۋرىزدان باستاپ ەسكەرگە شاقىرۋ ناۋقانى باستالعان بولاتىن. قارۋلى كٷشتەرٸنە سەۋٸر ايىندا جاس ساربازدار كەلٸپ باستايدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس سانيتارلىق دەرٸگەرٸنٸڭ قاۋلىسى بويىنشا, ەسكەري تولىقتىرۋلار كەلگەن كەزدە, ولارعا پتر تەستٸلەۋ تالابى ەلٸ بار.
«سوندىقتان ەسكەري بٶلٸمدەرگە كەلگەن كەزدە ون كٷن وقشاۋلاۋ جوسپارلانىپ وتىر, ولاردىڭ كوماندا باسشىلارىمەن بٸرگە. سول وقشاۋلاۋ كەزٸندە بۇرىن ۆاكتسينا الماعان ادامدارعا پتر تەستٸلەۋ جٷرگٸزەمٸز. ون كٷن ٶتكەننەن كەيٸن ۆاكتسينا الماعاندارعا ۆاكتسينا جٷرگٸزەمٸز. جەنە جاس ساربازدار ەكٸمشٸلٸگٸن مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ٶتكٸزەمٸز جەنە ولاردى رەۆاكتسيناسى بار ادامداردان جاساقتايمىز. بٷگٸنگٸ كٷنٸ ەسكەري مەديتسينالىق مەكەمەلەر سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق جاعدايدى قامتاماسىز ەتۋگە, جالپى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋگە ەسكەري مەديتسينالىق مەكەمەلەر تولىق جابدىقتالعان دەپ ايتا الامىن. ٶيتكەنٸ بٸز دە 2020-2021 جىلدارى كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعان ناۋقاستاردى ەمدەۋگە قاتىسقان بولاتىنبىز. ٷلكەن تەجٸريبەمٸز بار. مىسالى, 2020 جىلى تٶرت ەمدەۋ مەكەمەسٸ كوروناۆيرۋستان ەمدەۋگە قاتىسقان بولاتىن. بۇل الماتى, نۇر-سۇلتان, تالدىقورعان جەنە ٷشارال قالالارىنداعى گوسپيتالداردى پايدالاندىق. سول كەزدە 1570-تەن استام ادام ەمدەلٸپ شىققان بولاتىن. ال 2021 جىلى الماتى مەن نۇر-سۇلتان گوسپيتالدەرٸ قايتادان وسى مەسەلە بويىنشا تارتىلعان بولاتىن. بۇل كەزدە بٸزدٸڭ ەسكەري بٶلٸمدەر 1750-دەن استام كوۆيد-19 دياگنوزىمەن اۋىرعان ادامداردى ەمدەپ شىعۋعا قاتىسقان بولاتىن. سوندىقتان تەجٸريبەمٸز بار. بارلىق قاجەتتٸ مەديتسينالىق جابدىقتار, انتيسەپتيكتەر, ماسكالار, بەرٸ جەتكٸلٸكتٸ», – دەدٸ قارۋلى كٷشتەردٸڭ باس ەسكەري-مەديتسينالىق باسقارماسى, سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق قاداعالاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى, مەديتسينا قىزمەتٸنٸڭ پولكوۆنيگٸ ەلٸبەك نىعمەتوللاۇلى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەسكەرلەردە باسقا دا ينفەكتسييالىق جۇقپالى اۋرۋلار ورىن الۋى مٷمكٸن. سوندىقتان قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ نۇسقاۋى بويىنشا, ەسكەرلەرگە جەدەلحات جولدانعان. وندا تۇماۋ, باسقا دا ۆيرۋستىق ينفەكتسييالار, تىنىس الۋ جولدارىنىڭ جەنە مينينگيت سيياقتى اۋا تامشى ينفەكييالارىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا ٸس-شارالاردى كٷشەيتۋ جٶنٸندە تالاپتار قويىلعان. مەديتسينا سالاسى, سونىڭ ٸشٸندە سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق قىزمەت بۇل مەسەلەلەردٸ ٶزٸنٸڭ قاداعالاۋىندا ۇستاپ وتىر.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, ەلٸمٸزدە 1 ناۋرىزدان ەسكەرگە شاقىرۋ ناۋقانى باستالعان بولاتىن. قارۋلى كٷشتەرٸنە سەۋٸر ايىندا جاس ساربازدار كەلٸپ باستايدى. وسى ورايدا, كٷردەلٸ سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق احۋال كەزٸندە ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ, الدىمەن جاۋىنگەرلٸك ەزٸرلٸكتٸڭ جاي-كٷيٸنە ەسەر ەتەتٸن ماڭىزدى مەسەلە ەكەنٸ انىق. وسى باعىتتا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى قارۋلى كٷشتەردٸڭ باس ەسكەري-مەديتسينالىق باسقارماسى, سانيتارلىق-ەپيدەمولوگييالىق قاداعالاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى, مەديتسينا قىزمەتٸنٸڭ پولكوۆنيگٸ ەلٸبەك ماناباەۆ جان-جاقتى ايتىپ بەردٸ.
