بٷگٸن الماتىداعى «استانا» قوناق ٷيٸندە «قازاقتىڭ تٸلٸ مەن تاريحى – ۇلتتىڭ التىن قازىعى» دەگەن تاقىرىپتا قوعامدىق تالقىلاۋ ٶتتٸ.
جيىندا اكادەميك اسقار جۇمادٸلداەۆ سٶز سٶيلەپ, ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ.
- كەشە عانا عىلىمي جينالىس بولدى. سول جيىندا مەن بٸر ساعاتتىق بايانداما جاسادىم. باياندامانىڭ تاقىرىبى: «ماتەماتيكانى قازاق تٸلٸندە وقىتۋعا بولا ما, بولماي ما?». ەرينە, بۇل قانداي اقماعي سۇراق دەپ ويلارسىزدار. ٶكٸنٸشكە وراي, XXI عاسىردىڭ باسىندا وسى سۇراق عىلىمي تالقىعا تٷسٸپ وتىر.
تٸل دەگەن نە? تٸل – بايلانىس قۇرالى. ونىڭ بەس فۋنكتسيياسى بار. ولار: وتباسى, وشاق قاسى; بيزنەس; ساياسات; ەكونوميكا; عىلىم جەنە تەحنولوگييا. ادامنىڭ ون ەكٸ مٷشەسٸ بار بولاتىن بولسا, سول ون ەكٸ مٷشەنٸڭ بەرٸ جۇمىس جاساۋ كەرەك. قازاقتا مىقتى پوەزييا بار, ەدەبيەت بار. بٸراق باسقا جاعىندا تٷك تە جوق. مەنٸڭ ويىمشا بٸزدٸڭ ساياسات بىلاي بولۋى كەرەك: سٸز كٶمەكتەسپەي-اق قويىڭىز, بٸراق كەدەرگٸ جاساماي-اق قويىڭىز. سوڭعى كەزدە قازاقتىڭ تٸلٸ دامىپ كەلە جاتىر. بٸزدٸڭ مينيستر قازاق بالالارىنىڭ بٸلٸمٸ تٶمەن دەپ ايتادى. بوس سٶز. كەشەگٸ ٶتكەن ۇبت-دا ەڭ جاقسى نەتيجە كٶرسەتكەن قازاق مەكتەبٸنٸڭ بالالارى. قۇداي بٸلەدٸ, «بولاشاقپەن» شەتەلگە وقۋعا كەتكەندەردٸڭ 80 پايىزى قازاق مەكتەبٸن بٸتٸرگەن بالالار. قازاقشا مەكتەپتە وقۋ مەتوديكاسى قالىپتاستى.
قازاق تٸلٸندە باستاۋىشقا, ورتا مەكتەپكە لايىق جەتكٸلٸكتٸ تٸل بار. بٸز قازاقتىڭ تٸلٸ باي دەيمٸز. سول باي تٸلٸمٸز ورتا مەكتەپكە بٸلٸم بەرۋگە جارامايتىن بولسا, ول تٸلدٸڭ نە كەرەگٸ بار?! مينيسترلٸكتٸڭ ٶكٸلدەرٸ «قازاق تاريحىن قازاق تٸلٸندە وقىتاتىن بولدىق» دەپ جەتٸستٸك رەتٸندە ايتىپ وتىر. بۇل جەتٸستٸك ەمەس, كٷلكٸلٸ نەرسە. بٷكٸل عىلىمنىڭ بارلىعى انا تٸلٸندە وقىتىلۋى كەرەك.
ەلٸمٸزدە بٸلٸم بەرۋدٸڭ ەكٸ تٷرٸ بار: باستاۋىش پەن ورتا مەكتەپ, جەنە جوعارعى مەكتەپ. بٸزدٸڭ اتا زاڭدا جازىلعان. ەر اتا-انا بالاسىن مەكتەپكە بەرۋگە مٸندەتتٸ. ەگەر بالاڭىزدى وقىتپاي قويساڭىز, وندا سٸزدٸ زاڭ شەڭبەرٸندە جاۋاپقا تارتىلاسىز. كونستيتۋتسييامىزدا تاعى بٸر باپ بار. كەز-كەلگەن قازاقتىڭ ازاماتى ٶز انا تٸلٸندە اقپارات الۋعا قۇقى بار.
وقۋ – اقپارات الۋ دەگەن سٶز, بٸلٸم بەرۋ دەگەن – ينفورماتسييانىڭ كٶكەسٸ. دەمەك, بٷگٸنگٸ مينيسترلٸك بٸزدٸڭ بالالارىمىزدى اقپارات الۋ قۇقىعىنان ايىرايىن دەپ وتىر. بۇل بٷكٸل بٸر حالىقتىڭ ادام قۇقىعىن بۇزۋ دەگەن نەرسە.
قازاقتا ماتەماتيكتەر بار. جاقسى ۇستازدار كٶپ. قازٸر ٶزەنٸمٸز تابيعي اعىپ كەلە جاتىر. بٸز نەگە وعان بٶگەت قويامىز? مەنٸڭ ويىمشا, مينيسترلٸك ەڭ بولماسا بۇعان كەدەرگٸ جاساماۋى كەرەك.
ايتا كەتسەك, جيىندا قوعام بەلسەندٸلەرٸ ٷشتٸلدٸلٸك رەفورماسىنىڭ ۇلتتى جويۋعا باعىتتالعانىن اشىق ايتىپ, ٶز قارسىلىقتارىن بٸلدٸردٸ. سونداي-اق, بٸلٸم مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸنە قوعام بەلسەندٸسٸ رۋزا بەيسەنبەكتەگٸنٸڭ 4 جارىم مىڭنان استام ادامنىڭ قولى جينالعان اشىق حاتىن تاپسىردى.
