ەشٸمباەۆ: عىلىمي كٶزقاراس قالىپتاستىراتىن سالالىق جۋرناليستيكانى دامىتۋ كەرەك

ەشٸمباەۆ: عىلىمي كٶزقاراس قالىپتاستىراتىن سالالىق جۋرناليستيكانى دامىتۋ كەرەك



بٷگٸن سەنات تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن پالاتا جانىنداعى جاس ساراپشىلار كلۋبىنىڭ كەزەكتٸ وتىرىسى ٶتتٸ. التىنشى رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان وتىرىستا قاتىسۋشىلار ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋ ٷردٸسٸ مەن ەلٸمٸزدەگٸ مەديا سالاسىنىڭ بولاشاعى تۋرالى سٶز قوزعادى. كەزدەسۋگە قازاقستاننىڭ اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترٸ ايدا بالاەۆا, كلۋب مٷشەلەرٸ جەنە ارنايى شاقىرىلعان ساراپشىلار قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" سەناتتىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.


وتىرىستى اشقان مەۋلەن ەشٸمباەۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ازاماتتىق جەنە ساياسي سالاداعى نەگٸزگٸ باستاماسى «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق وسى تۇجىرىمداما اياسىندا بيلٸك پەن قوعامنىڭ تۇراقتى ديالوگىن جولعا قويۋعا جەنە مەملەكەتتٸ باسقارۋعا ازاماتتىق قوعامنىڭ قاتىسۋىن ارتتىرۋعا ارنالعان جٷيەلٸ رەفورمالار قولعا الىنعانىنا نازار اۋداردى.


سەنات سپيكەرٸ قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە قوعامدىق-ساياسي سالادا كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان رەفورمالار جالعاسىپ وتىرعانىن ايتتى. بۇل جۇمىستارعا ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان باسىمدىقتار تىڭ سەرپٸن بەردٸ.


«مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا ماڭىزدى مٸندەتتەر بەلگٸلەندٸ. بٸرٸنشٸدەن, پرەزيدەنتٸمٸز اۋىلدىق جەرلەردە ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋدىڭ تيٸمدٸ تەتٸگٸن ەزٸرلەۋدٸ مٸندەت ەتٸپ قويدى. ەكٸنشٸدەن, مەملەكەت باسشىسى دەپۋتات مانداتىن بٶلۋ كەزٸندە ەيەلدەر مەن جاستار ٷشٸن 30 پايىزدىق كۆوتانى مٸندەتتٸ تٷردە ەسكەرۋ تۋرالى نورمانى زاڭمەن بەكٸتۋدٸ تاپسىردى. ٷشٸنشٸدەن, پرەزيدەنتٸمٸز, ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار ازاماتتارعا دا كۆوتا بەلگٸلەۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى. مۇنداي قادامدار حالىقتىڭ ەرتٷرلٸ توپتارىنىڭ ازاماتتىق قۇقىقتارىن ەسكەرەتٸن ينكليۋزيۆتٸ قوعام قۇرۋعا ىقپال ەتەرٸ سٶزسٸز», – دەدٸ سەنات تٶراعاسى.


كلۋب وتىرىسىندا تالقىلانعان ماڭىزدى مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ مەديا سالاسىنا قاتىستى بولدى. مەۋلەن ەشٸمباەۆ پاندەمييا كەزەڭٸندە مەدياكوممۋنيكاتسييانىڭ ەرەكشە رٶل اتقارعانىن تٸلگە تيەك ەتتٸ.


«پاندەمييا كەزەڭٸندە ناقتى مەلٸمەتتەر مەن تەكسەرٸلگەن اقپاراتتاردىڭ تاپشىلىعى بايقالدى. سوندىقتان ادامدار اقپارات كٶزدەرٸنە مۇقييات مەن بەرٸپ, بەدەلدٸ مەديالارعا عانا باسىمدىق بەردٸ. بۇدان ساپالى جاڭالىقتار تاراتاتىن جۋرناليستيكا پايدا كٶردٸ. نەتيجەسٸندە, ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ اقپارات قۇرالدارىنىڭ وقىرماندارى كٶبەيٸپ قانا قويماي, ولاردىڭ اقىلى جازىلىمدارى دا ارتا تٷسكەن», – دەدٸ پالاتا تٶراعاسى.


سونىمەن قاتار مەۋلەن ەشٸمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ٷردٸستٸڭ كەرٸ ەسەرٸ دە بايقالعان. بەلگٸسٸزدٸك پەن رەسمي اقپارات كٶزدەرٸنە دەگەن سەنٸمسٸزدٸك فەيك-نيۋسدەردٸڭ جەنە ەرتٷرلٸ كونسپيرولوگييالىق تەورييالاردىڭ كٶبەيۋٸنە ەكەلٸپ سوقتىرعان.




«قازٸرگٸدەي اقپاراتتار اعىنىندا اداسىپ قالماۋ ٷشٸن ادامعا اق پەن قارانى اجىراتاتىن ارنايى بٸلٸم كەرەك. بۇل رەتتە جاڭا زامان ادامى ٷشٸن مەدياساۋاتتىلىقتىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸ سٶزسٸز. مەنٸڭشە, وسى ترەندتٸ ەسكەرٸپ, قازاقستاندا ەلەمگە عىلىمي كٶزقاراس قالىپتاستىراتىن سالالىق جۋرناليستيكانى دامىتۋعا جەنە عىلىمدى دەرٸپتەيتٸن قوعامدىق پٸكٸردٸڭ كٶشباسشىلارىن دايىنداۋعا كٶڭٸل بٶلگەن جٶن. بۇل مەديا سالاسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.


جاس ساراپشىلار كلۋبىنىڭ باسقوسۋىندا قاتىسۋشىلار قوعامدىق جوبا رەتٸندە تالداۋ مەكتەبٸن قۇرۋدى ۇسىندى. مەۋلەن ەشٸمباەۆ مۇنداي مەكتەپتە تىڭداۋشىلار تالداۋ مەتٸندەرٸ مەن زەرتتەۋ ەدٸسناماسىن جازۋ سيياقتى قولدانبالى تەسٸلدەردٸ, دەرەكتەر بازاسىمەن جۇمىس ٸستەۋدٸ, مەملەكەتتٸك باسقارۋدا, حالىقارالىق قاتىناستار مەن ديپلوماتييادا قولدانىلاتىن اناليتيكالىق ەدٸستەردٸ مەڭگەرۋگە مٷمكٸندٸك الاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. دەرٸس وقۋ جەنە ترەنينگتەر ٶتكٸزۋ ٷشٸن بەلگٸلٸ قازاقستاندىق ساراپشىلار مەن زەرتتەۋشٸلەردٸ شاقىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.


«شىن مەنٸندە, قازٸر كٶپ سالادا تالداۋ تەسٸلدەرٸنٸڭ ەلسٸرەگەنٸ بايقالادى. مۇنداي ٷردٸس, ەسٸرەسە, مەملەكەتتٸك باسقارۋدا ايتارلىقتاي مەسەلە تۋدىرىپ وتىر. سەبەبٸ, بۇل سالاداعى شەشٸمدەر سالماقتى تالداۋلار مەن زەرتتەۋلەر نەگٸزٸندە قابىلدانۋى كەرەك. ٶكٸنٸشكە قاراي, قازٸر كٶپتەگەن شەشٸمدەر قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى, تۋىنداعان قيىندىقتارعا جاۋاپ رەتٸندە عانا قابىلدانادى. كلۋبتىڭ الدىڭعى وتىرىستارىنىڭ بٸرٸندە مەن مۇنداي جاعداي ەلەمدەگٸ گۋمانيتارلىق بٸلٸمنٸڭ داعدارىسىمەن بايلانىستى ەكەنٸن ايتقان ەدٸم. وسى رەتتە كلۋب مٷشەلەرٸنٸڭ قوعامدىق تالداۋ مەكتەبٸن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن ٶزەكتٸ جەنە ۋاقتىلى دەپ ەسەپتەيمٸن. الداعى ۋاقىتتا ەلٸمٸزدەگٸ جەتەكشٸ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بٸرٸنٸڭ گۋمانيتارلىق فاكۋلتەتٸمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس ٸستەۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلۋدا. وسى رەتتە مەكتەپ جۇمىسىنا قولداۋ كٶرسەتۋگە دايىن ەكەنٸمدٸ دە ايتقىم كەلەدٸ», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.


وتىرىس بارىسىندا قاتىسۋشىلار ازاماتتىق قوعامدى جەنە مەدياسفەرانى دامىتۋعا قاتىستى ٶز ويلارىن بٸلدٸرٸپ, پٸكٸرلەرٸمەن بٶلٸستٸ. ساياساتتانۋ سالاسىنداعى PhD جۇلدىزاي ىسقاقوۆا قازاقستانداعى ساياسي ينستيتۋتتارعا دەگەن قوعامدىق سەنٸم ديناميكاسىنىڭ زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸن جارييالادى. ٶز كەزەگٸندە قۇقىقتانۋ سالاسىنداعى PhD مٷسٸلٸم حاسەنوۆ ازاماتتاردىڭ اقپارات الۋ قۇقىقتارىنىڭ ٸسكە اسىرىلۋى جەنە ولاردىڭ مەملەكەت ٸستەرٸن باسقارۋعا قاتىسۋى تۋرالى سٶز قوزعادى. ساياسي شولۋشى عازيز ەبٸشەۆ قازاقستانداعى بلوگوسفەرا مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸ زاڭنامالىق رەتتەۋگە قاتىستى ويىن بٸلدٸردٸ. ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى نيكيتا شاتالوۆ اناليتيكالىق جۋرناليستيكانى دامىتۋ جەنە مەديا نارىقتى رەتتەۋدٸڭ جاڭا تەسٸلدەرٸ تۋرالى ۇسىنىستارىن جەتكٸزدٸ.


وتىرىستى قورىتىندىلاعان مەۋلەن ەشٸمباەۆ ساراپشىلار ايتقان ۇسىنىستار مەن پٸكٸرلەر پارلامەنت جۇمىسىندا ەسكەرٸلەتٸنٸن ايتىپ, اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ دە نازارىنا الىناتىنىنا سەنٸم بٸلدٸردٸ.