سوماليدە ەكٸ كٷننٸڭ ٸشٸندە 120 ادام اشتان قاتىپ قالىپتى... بٸزدٸڭ ەلدە دە تىڭقىيىپ تويىپ جٷرگەندەر شامالى... مەنٸڭ سەگٸز بالام بار, تاعى دا تۋدىرا بەرۋگە شامام بار, بٸراق شيەتتەي بالا شاعامدى قالاي اسىراسام ەكەن دەگەن سىقسيعان سۇراق ساناما سۋرەت سالۋمەن كەلەدٸ.
قارنىم اشىپ, ٸشٸم شۇرىلداي بەرگەن سوڭ, دالاعا شىقسام, جاڭبىر جاۋىپ تۇر ەكەن, كٶزٸمدٸ جۇمىپ, اۋزىمدى توستىم. بٸر كەزدە سٷتتٸڭ دەمٸن سەزدٸم. كٶزٸمدٸ اشىپ قالسام, مەسساعان, جاڭبىر ەمەس, سٷت جاۋىپ تۇر! سيىر سٷتٸ مە, جىلقى سٷتٸ مە, بٸلمەيمٸن, ٷيگە تۇرا جٷگٸردٸم: «قاتىن! ويباي, شەلەك الىپ شىق دالاعا, سٷت جاۋىپ تۇر, سٷت!» بالا– شاعامىزبەن قارىق بولىپ قالدىق. كٶشەگە شىقسام, جۇرتتىڭ بەرٸ اسپانعا اۋىزدارىن توسىپ جاتىر ەكەن. «ە–ە–ە, دەدٸم ٸشٸمنەن, قارىندارى اشقان, قىمباتشىلىقتان مازالارى قاشقان جالعىز مەن ەمەس ەكەنمٸن عوي?» بٸر كەزدە سٷتٸمٸز ايرانعا اۋىستى! ايران جاۋىپ جاتىر! ايران!
ٷستٸ– باسىمىز مالمانداي ايران! شەلەك– شەلەك ايران الدىق. ٷكٸمەت قارىق قىلماسا دا, اللانىڭ بٸزگە بەرگەن تەگٸن نەسٸبەسٸ! اۋىلدا ىڭىرشاعى اينالىپ وتىرعان قارا حالىق قارىق بولىپ جاتقان شىعار? بٸر كەزدە... و, قۇدىرەت! و, تەڭٸرٸم... كەسپە كٶجە جاۋىپ جاتىر! سورپاسىمان... جىپ-جىلى...ٷستٸ– باسىمىز كٶجەگە مالىندى. قۇلاقتارىمىزعا «لاپشا ٸلٸنگەن»... تىڭقيىپ تويدىق! ٶمٸرٸمٸزدە دەل وسىلاي تويماعان شىعارمىز? ەيەلٸم تالعا ٸلٸنٸپ قالعان كەسپە نٸ اۋزىنا سالىپ جاتىپ: «ەرتەڭ جىلىتىپ جەۋگە كەرەك, تاباق الىپ شىعىڭدار! تاباق توسىڭدار!» دەپ قويادى. تىڭقيىپ كەتتٸم. دەرەۋ دەرەتحاناعا جٷگٸرٸپ... قايتا كەلٸپ, اۋزىمدى توسىپ جاتىرمىن... وي, اينالايىن ٷكٸمەت, بەرەتٸن ەڭ تٶمەنگٸ ايلىعىڭ 24 مىڭ تەڭگە عانا, مىنا تەڭٸرگە قاراشى, بەرە سالدى عوي!
بٸر كەزدە كٷن كٷركٸرەپ, اسپاننان ەت جاۋدى! ەت! ەت بولعاندا, پٸسكەن ەت! پٸسكەن ەت بولعاندا, جىلقىنىڭ ەتٸ! تەگٸن! جالپ– جالپ ەتٸپ, جەرگە جاۋىپ جاتىر! دالا ەتكە تولدى! بٸر كەزدە ەيەلٸم شالقاسىنان تٷستٸ. «ويباي!» دەپ. باسىنا توقپان جٸلٸك سارت ەتە قالعان عوي. جٷگٸرٸپ كٶشەگە شىقسام, كٶلٸكتەردٸڭ «لوبوبويلارى» سىنىپ, جٷرگٸزۋشٸلەر قورقىپ وتىرسا, ەندٸ بٸر ٶزبەك تاپ سول جەردە كەۋەپ پٸسٸرٸپ جاتىر ەكەن! تاعى بٸرەۋلەر جەردەن ەت تەرٸپ, قاپشىقتارىنا سالىپ جاتىر! ەنە بٸر بويجەتكەن قول شاتىرمەن كەتٸپ بارادى ەكەن, باسىنا جالپاق ەت جالپ ەتتٸ دە, ەتپەتٸنەن تٷسٸردٸ. بٸز دە قاراپ تۇرماي, ٷيگە ەت تاسىدىق! بٸر بٶلمەمٸز ەتكە تولدى! بٸراق ەرتەڭ ونى قالاي ساقتاساق ەكەن? ساسىپ كەتەتٸن بولدى–اۋ? مەسساعان, دالاعا شىقسام, اقشا جاۋىپ جاتىر! جاپالاقتاپ! ون مىڭ تەڭگەلەر! كٶشەگە اتىپ شىقسام, جۇرت دەگەنٸڭ قىرىلىسىپ جاتىر ەكەن! اقشاعا تالاسىپ! «دجيپ» مٸنگەن بايلاردىڭ ٶزٸ كەدەيلەردٸ قۋالاپ... ون قاپشىق اقشا جيناپ الدىم. بٸر كەزدە ٷيدٸڭ شاتىرى ساتىر-سۇتىر ەتٸپ كەتتٸ. قاراسام, تيىندار جاۋىپ جاتىر! جەر دٷنيەنٸڭ بەرٸن تيىن باسىپ كەتتٸ! ويپىرماي, ەندٸڭ بٸزدٸڭ ەلدٸ كەدەيلەر دەگەن حالىق بولمايتىن شىعار? ويپىرماي, ەندٸ بٸزدٸڭ ەلدٸڭ قايىرشىلارى جوعالىپ كەتەتٸن شىعار? تەك, بٸزدٸڭ شىمكەنتكە عانا جاۋىپ تۇر ما ەكەن? بٸزدە عانا شىعار ە? ٶيتكەنٸ, ەڭ كەدەي تۇراتىن وبلىس بٸز ەكەنبٸز عوي...
دالاعا شىقسام, بالالارىم, تەڭگە كەشٸپ ويناپ جٷر. بٸر–بٸرٸن تەڭگەمەن اتىپ... و, تەڭٸرٸم, بٸزدٸڭ دە توياتىن كەزٸمٸز بار ەكەن اۋ? و, تەڭٸرٸم... جىلادىم... جىلاعان سەبەبٸم, مۇنىڭ بەرٸ قييالىم ەدٸ عوي... قييال قايىعى قايدا اپارمايدى ادامدى? ال, قييال قارىن تويدىرمايدى..
مۇحتار شەرٸم
.jpg)