قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, اكتەر, م. ەۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق دراما تەاترى باسشىسى ەرلان بٸلەلدٸڭ وتباسى اكتەردٸڭ پارا الىپ جاتقان جەرٸندە تٷسٸرٸلگەن سۋرەتٸ دەپ تاراتقانداردى ٸزدەستٸرٸپ جاتىر, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" تengrinews.kz اگەنتتٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.
"قازٸر مۇنىمەن ادۆوكات اينالىسىپ جاتىر. جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتٸڭ ٶكٸلدەرٸ رەسمي تٷردە سۋرەتتٸ ەشكٸمگە بەرمەگەنٸن جارييالادى. كەز كەلگەن زاڭعا باعىنعان ازامات مۇنداي سۋرەتتەردٸ تاراتپاۋى تيٸس. سەبەبٸ تەرگەۋ قۇپيياسى دەگەن بار. تاراتۋشىلاردى تاۋىپ, جازالاۋ كەرەك. بۇعان, ەرينە, ۋاقىت كەرەك", - دەدٸ الماتىدا ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا ەرتٸستٸڭ جانۇياسىنا دوس بولىپ كەلەتٸن بەلگٸلٸ رەجيسسەر اسحات ماەميروۆ.
باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا ٶنەر سالاسىنداعى زييالىلار قاتىستى. ولار ەرلان بٸلەلدٸڭ تابىسى جايلى جەنە تەاتر ديرەكتورى قىزمەتٸندە قانداي بولعانى جايلى ايتتى.
"بٷگٸن ٶنەر سالاسىنداعى زييالىلار, جازۋشىلار, دراماتۋرگتار, رەجيسسەرلار مەن تەاتر قىزمەتكەرلەرٸ جينالدى. بٸزدٸڭ تەاترىمىزدا بولعان وقيعا - سٷرەڭسٸز جاعداي, بۇل بارلىعىمىزدى الاڭداتادى. سەبەبٸ مۇندا ٸستەگەن جاس ديرەكتور, ەكٸ جارىم جىل وسى قىزمەتتە بولدى جەنە وسى ۋاقىت ٸشٸندە بٸزدٸڭ دامۋىمىز, گاسترولدٸك ساپارلارعا شىعۋىمىز - ول بارلىعىن دا ٶزٸنٸڭ تازا ەڭبەگٸمەن تاپتى. مۇنداي جاعداي ورىن العانىنا جابىرقاۋلىمىز. مەنٸڭ ايتپاعىم, بۇل ٸستە ونى عانا ەمەس وسىنى ۇيىمداستىرعانداردى جازالاۋ كەرەك. ونىڭ وسىنشا قاراجاتتى العانى - دۇرىس ەمەس, ول جازاسىن الادى. بٸز قازٸر ونىڭ كٸم ەكەنٸن, قانداي ادام ەكەنٸن ايتقىمىز كەلەدٸ, بٸز ايتپاساق كٸم ايتادى? كەز كەلگەن اداممەن وسىنداي جاعداي بولۋى مٷمكٸن, مەنٸڭشە, بۇل - كەزدەيسوقتىق. وسىلاي بولدى, ادامنىڭ دا سٷرٸنەتٸن كەزٸ بولادى. بٸر رەتتٸك جاعداي - ونىڭ بٷكٸل عۇمىرىنا ساباق بولادى. كەلەسٸدە ول وبرازداردى شىعارۋ كەزٸندە وعان وسى كٶمەكتەسەدٸ", - دەدٸ قازاقستان تەاترلار اسسوتسياتسيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ, قازاقستان ەڭبەك ەرٸ, قر جەنە كسرو حالىق ەرتٸسٸ اسانەلٸ ەشٸموۆ.
شىعارماشىلىق ينتەلەگەنتسييا ٶكٸلدەرٸ سوت ٷكٸمٸ شىققانعا دەيٸن اسىعىس شەشٸم شىعارماۋعا جەنە كٸنەسٸزدٸك پرەزۋمپتسيياسىن ساقتاۋعا شاقىردى.
"قازاقستان مەدەنيەتٸندە ەرلان بٸلەلعا ىڭعايسىز جاعداي بولدى. مەن ۇزاق ۋاقىت شىعارماشىلىق ادامدارىمەن ارالاسىپ كەلەمٸن, 2017 جىل "رۋحاني جاڭعىرۋ" باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ جىلى بولدى. لوندوندا بولدىق, جاپونيياعا گاسترولدٸك ساپارلار بولدى. قازاقستاندا تالانتتى اكتەرلەر مەن تەاتر بارىن تانىدى. (...) بۇل ەرلاننىڭ عانا ەمەس, بەرٸمٸزدٸڭ قايعىمىز. (...) بەرٸ وبەكتيۆ بولعانىن قالايمىن. قازىنالىق ورگاندار اينالىسسىن, ونى جوعالتقىمىز كەلمەيدٸ", - دەيدٸ مەملەكەتتٸك رەسپۋبليكالىق كورەي مۋزىكالىق كومەدييا تەاترىنىڭ جەتەكشٸسٸ ليۋبوۆ لي.
"مەنٸڭشە, تالانتتى ادام اڭعال ەرٸ قورعانسىز. ەرلان دەل سونداي. (...) اسانەلٸ ەشٸموۆ, ەسمۇحان وباەۆ, بارلىق اكتەر, اقىندار مەن جازۋشىلار بۇل جەرگە بەكەر جينالمادى. ولار ٶنەردەگٸ جولداستارىن قورعاۋعا جٷرەك قالاۋىمەن كەلدٸ. بۇل ٶتە ۇنامسىز جاعدايدا بارىنشا وبەكتيۆتٸ بولۋعا شاقىرامىن", - دەيدٸ قازاقستاننىڭ جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى نۇرلان ورازالين.
ٶز كەزەگٸندە, ەلٸمٸزگە بەلگٸلٸ اكتريسا كٷنسۇلۋ شاياحمەتوۆا بۇل جاعدايدى ٶنەرگە جاسالعان قييانات دەپ اتادى.
«جانىم اۋىرىپ, بۋىنسىز جەرگە پىشاق ۇرعان سەتتە ەلٸم دەيتٸن ەردٸڭ ارقاسىنا تيگەن قامشىسىنا ارقاسىن تٶسەيتٸن قانداستارىنىڭ جوقتىعى مەنٸڭ جانىما باتتى. مەن ەكٸ تەاتردان دا قۋىلعان بالانىڭ بٸرٸمٸن, جەسە تاياقتى جەگەن بالانىڭ بٸرٸمٸن. ٶنەرگە قييانات جاسالىپ جاتىر, اعايىن, بٸراق, ەشكٸمدٸ دە تابالامايمىن. وسى جاعدايدى ەستٸگەن كەزٸمدە, ەكٸ تۋىپ, بٸر قالعانىم ەمەس, تەاتردا دا كەرەمەت جاعدايىمدى جاسادى دەپ ايتا المايمىن, بٸراق مەن مۇندا شىندىق ٸزدەپ كەلٸپ وتىرمىن. بۇل – قاساقانا ٶنەرگە جاسالعان قييانات دەپ بٸلەمٸن», - دەيدٸ اكتريسا.
5 قاڭتاردا جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتەگٸلەر م. ەۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق دراما تەاترى ديرەكتورى ەرلان بٸلەلدٸڭ جاڭا جىل كەزٸندە بالالارعا قويىلىم قويۋ ماقساتىندا تەاتردان ورىن بەرۋ ٷشٸن زاڭدى تۇلعادان 1,5 ميلليون تەڭگە پارا الدى دەگەن كٷدٸككە ٸلٸنگەنٸن حابارلادى.
سول كەزدە قر مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸنٸڭ رەسمي ٶكٸلٸ نۇرلان جاحين: "كٸنەسٸن تولىق مويىنداۋىنا بايلانىستى ول قاماۋعا الىنعان جوق. سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ شارالارى جٷرٸپ جاتىر", - دەپ مەلٸمدەگەن ەدٸ.
ەرلان بٸلەل 2015 جىلدىڭ 27 سەۋٸرٸنەن باستاپ م. ەۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق دراما تەاترى ديرەكتورى قىزمەتٸندە بولعان ەدٸ. ديرەكتور بولعان كەزدە ول قازاق حاندىعىنىڭ 550-جىلدىعىنا, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعىنا وراي بٸرنەشە ٸس-شارا ٶتكٸزٸپ, سونداي-اق, استانادعى EXPO 2017 كٶرمەسٸ كەزٸندە گاسترولدەر ۇيىمداستىرعان. ونىمەن قوسا, ەرلان بٸلەل تەاتردىڭ 90-جىلدىعىن جوعارعى دەڭگەيدە اتاپ ٶتكەن-تٸن.
2017 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىندا ەۋەزوۆ تەاترى ەرلان بٸلەلدٸڭ باستاماسىمەن قر پرەزيدەنتٸنٸڭ "رۋحاني جاڭعىرۋ" باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا توكيوعا اتتاندى. جاپونييادا كٶرسەتٸلگەن "اقتاستاعى احيكو" سپەكتالٸ مىڭداعان ادامدى جينادى, سونداي-اق, جاپونييانىڭ جەرگٸلٸكتٸ تەاتر سىنشىلارى دا بۇل قويىلىمدى جوعارى باعالاعان ەدٸ.
قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, قازاقستان جاستار وداعى سىيلىعى لاۋرەاتى بٸلەل ەرلان ەبدٸلداۇلى 1971 جىلى الماتى وبلىسى, رايىمبەك اۋدانى, تەكەس اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن.
1993 جىلى قازاق مەملەكەتتٸك ت. جٷرگەنوۆ اتىنداعى تەاتر-كينو ينستيتۋتىن (قازٸرگٸ ٶنەر اكادەميياسى) تەاتر-كينو اكتەرٸ ماماندىعى بويىنشا بٸتٸرگەن. وسى جىلى م.ەۋەزوۆ تەاترىنىڭ اكتەرلٸك توبىنا قابىلداندى.
2011 جىلى 12 قىركٷيەگٸنەن باستاپ م. ەۋەزوۆ تەاترى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتٸنە تاعايىندالدى. 2014 جىلى ع. مٷسٸرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر تەاترىنىڭ كٶركەمدٸك جەتەكشٸسٸ قىزمەتتەرٸن اتقارعان. 2015 جىلى 27 سەۋٸرٸنەن باستاپ م. ەۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى.
قر جاستار وداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى (2002 جىلى), قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ (2007 جىلى), قازاق ۇلتتىق ت.جٷرگەنوۆ اتىنداعى ٶنەر اكادەميياسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى (2008 جىلى).
