الماتىدا ەز جەنٸبەك حانعا ارنالعان قولجازبالاردىڭ فاكسيميلدٸ باسىلىمدارىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ

الماتىدا ەز جەنٸبەك حانعا ارنالعان قولجازبالاردىڭ فاكسيميلدٸ باسىلىمدارىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ

فوتو: قر مام

الماتى قالاسىنىڭ ورتالىق مەملەكەتتٸك ارحيۆٸندە «جوشى ۇلىسىنىڭ تاريحي مۇراسى: ەز جەنٸبەك حانعا ارنالعان قولجازبالاردىڭ فاكسيميلدٸ باسىلىمدارىنىڭ پرەزەنتاتسيياسى» اتتى عىلىمي ٸس-شارا ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.

ٸس-شارا اياسىندا جوشى ۇلىسىنىڭ داڭقتى بيلەۋشٸسٸ ەز جەنٸبەك حانعا ارنالعان ەكٸ بٸرەگەي قولجازبا فاكسيميلدٸ تٷردە ۇسىنىلدى. اتاپ ايتساق, «تۇرار ەل-مۋلاححاس فيل-ھەيە» («استرونوميياعا قىسقاشا شولۋدىڭ نەگٸزگٸ تٷيٸندەرٸ») جەنە «تۋحفەتۋ ەل-حاقان في شارح ەل-اربا’ين حاديسەن» («قاعانعا تارتۋ: قىرىق حاديستٸڭ تٷسٸندٸرمەسٸ») باسىلىمدارى. 

قولجازبالار «ارحيۆ - 2025» كەشەندٸ جوسپارى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان ارحەوگرافييالىق عىلىمي ەكسپەديتسييا بارىسىندا تٷركييا ارحيۆتەرٸنەن قولجازباتانۋشى ٶمٸربەك قاناي انىقتاعان.

1335 جىلى جازىلعان يۋسۋف بين مٷبەرەك ەل-الانيدىڭ «تۇرار ەل-مۋلاححاس فيل-ھەيە» ەڭبەگٸ – ورتاعاسىرلىق اتاقتى استرونوم جەنە ماتەماتيك ماحمۇد يبن مۇحاممەد يبن ومار ەل-شاعمينيدٸڭ «ەل-مۋلاححاس فيل-ھەيە ەل-باسيتا» اتتى ەڭبەگٸنە جاسالعان عىلىمي تٷسٸندٸرمەسٸ.

1350–1351 جىلدارى جازىلعان «تۋحفەتۋ ەل-حاقان في شارح ەل-اربا’ين حاديسەن» ەڭبەگٸندە ەز جەنٸبەك حاننىڭ قاسيەتتەرٸن سيپاتتايتىن ماداقتاۋلار مەن بيلەۋشٸلەرگە ارنالعان حاديستەر جيناعى ۇسىنىلعان. ەڭبەكتٸڭ كٸرٸسپەسٸندە حاننىڭ عىلىم-بٸلٸمدٸ دامىتۋعا, مەشٸت-مەدرەسەلەر, حاناكا, شيپاحانا جەنە كٸتاپحانالار سالدىرۋعا ەرەكشە مەن بەرگەنٸ اتاپ كٶرسەتٸلگەن.

عىلىمي ٸس-شاراعا جەتەكشٸ عىلىمي ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارى, تاريحشىلار, عالىمدار, ارحيۆيستەر, دوكتورانتتار مەن ماگيسترانتتار قاتىستى.