مەگاپوليستە «الماتى قالاسىنىڭ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ» تاقىرىبىندا بٸلٸم باسقارماسىنىڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسى ٶتتٸ. جيىنعا قالا ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ابزال نٷكەنوۆ تٶراعالىق ەتتٸ. وتىرىسقا پروكۋراتۋرا, بٸلٸم ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتتەرٸ, سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ جەنە پوليتسييا ورگاندارى, تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ, سونداي-اق مەملەكەتتٸك جەنە جەكەمەنشٸك مەكتەپتەردٸڭ, مەكتەپ-ينتەرناتتاردىڭ, قوسىمشا بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى.
مەجٸلٸس بارىسىندا بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا زاڭدىلىق پەن قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋگە جاۋاپتى سالالىق ۆەدومستۆولاردىڭ باياندامالارى تىڭدالدى. قاتىسۋشىلارعا باقىلاۋ-قاداعالاۋ شارالارىنىڭ قورىتىندىلارى, بٸلٸم ساپاسىنىڭ سىرتقى باعالاۋىنىڭ نەتيجەلەرٸ, پروفيلاكتيكالىق جەنە تەربيەلٸك جۇمىستاردىڭ جاي-كٷيٸ, سانيتارلىق جەنە ٶرت قاۋٸپسٸزدٸگٸ نورمالارىنىڭ ساقتالۋى تۋرالى ەسەپتەر ۇسىنىلدى. سونىمەن قاتار وقۋ ٷدەرٸسٸنە جٷرگٸزٸلگەن كەشەندٸ مونيتورينگتٸڭ تٷيٸندەرٸ تانىستىرىلدى. جەكەلەگەن مەكتەپتەردٸڭ باسشىلارى انىقتالعان زاڭبۇزۋشىلىقتار بويىنشا تٷسٸنٸكتەمە بەرٸپ, ولاردى جويۋ ماقساتىندا قابىلدانعان شارالار تۋرالى باياندادى.
بەلگٸلٸ بولعانداي, بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە «زاڭ جەنە تەرتٸپ» قاعيداتىنا ەرەكشە مەن بەرٸلٸپ وتىر. وسىعان بايلانىستى ابزال نٷكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, «بالالارعا ادالدىقتى, قوعامدىق ٶمٸردٸڭ نورمالارى مەن ەرەجەلەرٸن مەكتەپ قابىرعاسىنان باستاپ دارىتۋ قاجەت».
سونداي-اق قالا ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا ەدٸستەمەلٸك جەنە كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارىن كٷشەيتۋدٸ ۇسىندى.
ودان ەرٸ ابزال نٷكەنوۆ بٸلٸم ساپاسى مەسەلەسٸنە نازار اۋدارىپ, پەداگوگتاردى, سونىڭ ٸشٸندە جەكەمەنشٸك مەكتەپتەردٸڭ مۇعالٸمدەرٸن دە, وقىتۋ ٷدەرٸسٸنە بارىنشا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋعا شاقىردى.
سٶزٸنٸڭ قورىتىندىسىندا قالا ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى قۇرامىنا اۋدان ەكٸمدەرٸ ورىنباسارلارى, مەكتەپ ٶكٸلدەرٸ, يۋۆەنالدى پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ, ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر ٶكٸلدەرٸ كٸرەتٸن جۇمىس قۇرىلىمىن قۇرۋدى ۇسىندى. اتالعان قۇرىلىم مەكتەپتەردەگٸ قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ بويىنشا الدىن الۋ باعىتىندا جۇمىس ٸستەپ, قالالىق قۇرىلىمدار اراسىنداعى كوممۋنيكاتسييانى جولعا قويۋمەن اينالىساتىن بولادى.
كەڭەس قورىتىندىسىن شىعارا كەلە, ابزال نٷكەنوۆ وقۋشىلار اراسىندا تەربيە جۇمىسىنا جەنە ازاماتتىق قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان شارالارعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋدٸڭ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
«مەملەكەت بالالاردىڭ بٸلٸم الۋىنا بارلىق جاعداي جاساپ وتىر. بٸز ٷشٸن ەڭ باستىسى – جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان باعدارلامالاردىڭ ناقتى نەتيجە بەرۋٸن قامتاماسىز ەتۋ. مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ موينىندا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك تۇر, سوندىقتان ٶز جۇمىستارىنا سىن كٶزبەن قاراپ, تۋىنداعان مەسەلەلەردٸ دەر كەزٸندە شەشۋدٸ سۇرايمىن», – دەدٸ ول.
وتىرىستا ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق ەكوجوباسىنا كەڭٸنەن تارتۋ مەسەلەسٸنە ايرىقشا كٶڭٸل بٶلٸندٸ. وسىعان وراي الماتى قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى قالاداعى بارلىق مەكتەپتەردە «تازا مەكتەپ – تازا قوعام» باستاماسىن ەنگٸزۋدٸ تاپسىردى. جوبانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – بالالاردىڭ ەكولوگييالىق مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋ, قورشاعان ورتانىڭ تازالىعىنا جەكە جاۋاپكەرشٸلٸك سەزٸمٸن ارتتىرۋ, ەر ادامنىڭ ەدٸل ەرٸ ەكولوگييالىق تۇراقتى قوعام قۇرۋداعى رٶلٸن تٷسٸندٸرۋ.
– ادامدى قورشاعان ورتانىڭ تازالىعى, ويدىڭ تازالىعى مەن ٸستٸڭ تازالىعى, سونداي-اق ادالدىق – بۇل ٶزارا تۇتاسقان ٷش ماقسات, جەنە ولار ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى تەربيەلەۋدٸڭ باستى قاعيداتتارىنا اينالۋى تيٸس, – دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار باسىم باعىتتاردىڭ قاتارىندا قارجىلىق تەرتٸپ, مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋدىڭ اشىقتىعى, زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق تەرتٸپتٸ ساقتاۋ مەسەلەلەرٸ دە اتاپ ٶتٸلدٸ. جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ تەۋەكەلدٸ (قاۋٸپتٸ) مٸنەز-قۇلقىنىڭ الدىن الۋ دا نەگٸزگٸ تاقىرىپتاردىڭ بٸرٸ بولدى. بۇل رەتتە پەداگوگتار مەن پسيحولوگتاردىڭ بٸرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ماڭىزى ەرەكشە ەكەنٸ اتاپ ٶتٸلدٸ. قالا ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى كٶتەرٸلگەن مەسەلەلەردٸ شەشۋ ٷشٸن ناقتى ٸس-شارالاردى قامتيتىن جول كارتاسىن ەزٸرلەۋدٸ ۇسىندى جەنە الماتىنىڭ بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا كٶشباسشى رەتٸندەگٸ ورنىن ساقتاپ قالۋى قاجەتتٸگٸن ەرەكشە قاداپ ايتتى.
نٷكەنوۆ, سونىمەن بٸرگە, بالالاردا سىني ويلاۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ جەنە يدەولوگييالىق قۇندىلىقتاردى نىعايتۋ قاجەتتٸگٸنە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «ادال ازامات» باعدارلاماسى جاۋاپكەرشٸلٸگٸ جوعارى ازاماتتى تەربيەلەۋدە ماڭىزدى رٶل اتقارادى.
ٶز كەزەگٸندە الماتى قالالىق بٸلٸم باسقارماسىنىڭ باسشىسى سايران سايفەدەنوۆ تەربيە ٷدەرٸسٸ اتا-انالاردىڭ بەلسەندٸ قاتىسۋىن تالاپ ەتەتٸنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ.
«بالا وتباسىندا نە كٶرسە, سونى بويىنا سٸڭٸرەدٸ. مەكتەپ ٶز فۋنكتسييالارىن ورىندايدى, الايدا مەملەكەت اتا-انانىڭ ورنىن باسا المايدى. ورتاق كٷش-جٸگەر عانا دەنٸ ساۋ, بٸلٸمدٸ ەرٸ شىعارماشىل ۇرپاق تەربيەلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», – دەدٸ ول.
جيىن قورىتىندىسى بويىنشا بٸلٸم بەرۋ ٷدەرٸسٸنٸڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, ۆەدومستۆوارالىق ٶزارا ٸس-قيمىلدى كٷشەيتۋگە, بالالار ٷشٸن قاۋٸپسٸز ەرٸ جايلى ورتا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ناقتى شارالاردى كٶزدەيتٸن رەزوليۋتسييا قابىلداندى.
