بٷگٸن قازاقستاننىڭ بارشا حالقى ٷشٸن قاستەرلٸ مەيرام - تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ. وسىناۋ ۇلتىمىز ٷشٸن ۇلى كٷنگە وراي قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى دا پٸكٸر بٸلدٸرٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«تەڭٸر ىقىلاسى تٷسٸپ قازاق ەلٸنە بەرٸلگەن تەۋەلسٸزدٸك – سان عاسىرلار بويى اتا-بابامىز اڭساعان اسىل ارمان ەدٸ. بۇل جولدا بٸزدٸڭ بابالارىمىز جاۋگەرشٸلٸككە جاسىماي, تاباندىلىقپەن تالماي ٷزدٸكسٸز كٷرەس جٷرگٸزدٸ. قازاق زييالىلارى, ەسٸرەسە الاش ارداقتىلارى حالىقتىڭ رۋحى مەن نامىسىن قاجاپ, ەگەمەندٸگٸمٸزدٸ الۋ ٷشٸن تىنباي تەر تٶكتٸ. تىنىش جاتقان ەلگە تىرناعىن باتىرا باستاعان باسقىنشىلارعا قارسىلىق تانىتىپ, تٷبەگەيلٸ تەۋەلسٸزدٸككە قول جەتكٸزە الماسا دا اۆتونومييالىق مەملەكەت رەتٸندە بٶلٸنٸپ شىعۋدى كٶزدەدٸ. وسى جولدا جاساعان ەرەن ەڭبەكتەرٸ مەن قىلعان قىزمەتتەرٸ ۇشان-تەڭٸز. ەربٸر الاش يدەياسىن قۇپتاعان ازامات ٶز دەڭگەيٸندە ايانباي ات سالىستى. الاش ٸزباسارلارى دا قيىندىقتارعا قاراماي, ەل يگٸلٸگٸ ٷشٸن ەرٸنبەي ەڭبەك ەتتٸ», - دەدٸ قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ التىنبەك نۇحۇلى.
سەناتور ەگەمەن ەل بولۋ جولىندا تالاي قيىنشىلىقتى بٷگٸنگٸ زامانداستارى دا باستان ٶتكەرگەنٸن باسا ايتادى.
«سىندارلى سەتتەردە قايعىدان قايرات شىڭداپ شىدامدىلىق تانىتقاننىڭ ارقاسىندا شيرەك عاسىردان اسا ۋاقىتتان بۇرىن تەۋ ەتەر تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزگە قول جەتكٸزدٸك. مٸنە, اتا-بابانىڭ اڭساعان وسى كٷنٸن كٶرٸپ وتىرعان بٷگٸنگٸ ۇرپاق - ناعىز باقىتتى ۇرپاق! تەۋەلسٸزدٸگٸ مويىندالىپ, كٶك بايراعى جەلبٸرەپ, ەلتاڭباسى بەكٸپ, ەنۇرانى قابىلدانعان سوڭ قازاقستان دەربەس مەملەكەت رەتٸندە ناقتىلى قادامدار جاساي باستادى. ەلباسىمىزدىڭ ساياساتىنىڭ جەمٸسٸنٸڭ بٸر كٶرٸنٸسٸ - بٷگٸن بٸزدٸڭ ەلٸمٸز ٶزگە كٶرشٸلەس ەلدەرمەن تەرەزەسٸن تەڭ ۇستاپ وتىر», - دەدٸ سەناتور.
ول بيىلعى جىلى بٸز ەلەمنٸڭ ەكٸنشٸ ۇستازى اتانعان ەبۋ-ناسىر ەل-فارابيدىڭ 1150 جىلدىعىن جەنە قازاقتىڭ باس اقىنى, دانىشپان اباي قۇنانبايۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويلارىن كەڭ كٶلەمدە اتاپ ٶتكەنٸمٸزگە دە نازار اۋدارتادى.
«سونىمەن قاتار بۇل جىل – ەرٸكتٸلەر جىلى دەپ جارييالانعان بولاتىن. جاس ۇرپاق سٶيلەسە سٶزٸ, اتقارسا ٸسٸ, ويلاسا ارمانى جٷزەگە اساتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن اسقاقتاتىپ, قادٸرلەي بٸلۋٸ كەرەك. پاندەمييا سالدارىنان ەلەمدٸك دەڭگەيدە كەشٸپ جاتقان اۋىرتپاشىلىقتار مەن قيىنشىلىقتاردى بٸرگە ەڭسەرٸپ, جاقىنىمىزعا جاناشىرلىق تانىتىپ, ەلدٸك پەن بٸرلٸكتٸڭ بەلگٸسٸن كٶرسەتٸپ كەلە جاتقان حالىققا باس يەمٸز. ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ 1 قىركٷيەكتەگٸ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ٸس-قيمىل كەزەڭٸ« اتتى جولداۋىن ٸسكە اسىرۋ - مٸندەتٸمٸز جەنە پارىزىمىز. بۇل تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ نىعايۋ جولىنداعى جاسالاتىن جارقىن ٸستەر بولماق. كٶك بايراعىمىز مەڭگٸلٸك جەلبٸرەر تۇعىرلى, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸز عاسىرلارعا ۇلعاسار عۇمىرلى بولعاي!», - دەدٸ سەناتور.
ال سەناتور ەلٸمجان قۇرتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, تەۋەلسٸزدٸك – بۇل قازاققا بۇيىرعان ەڭ ٷلكەن باقىت. بۇدان ارتىق باقىت تا, قۇندىلىق تا, قازىنا دا جوق!
«الايدا, وسىناۋ باقىتتى, باعا جەتپەس قۇندىلىقتى ەربٸر قازاق ٶز جٷرەگٸمەن سەزٸنٸپ, جوعارى باعالاي الىپ جٷر مە? دٷنيە جٷزٸندە قازاقتان سانى كٶپ, تاريحى تەرەڭ قانشاما حالىق بار, بٸراق ولار ٶز الدىنا جەكە, تەۋەلسٸز ەل بولا الماي وتىر. وسى تۇرعىدان قاراساق, تەۋەلسٸزدٸك قازاقتىڭ ەڭ ٷلكەن باقىتى ەكەنٸن سەزٸنەمٸز. قانشاما عاسىر بويى تەۋەلسٸزدٸك پەن ازاتتىقتى اتا-بابالارىمىز اڭسادى, زارىعىپ كٷتتٸ, سونىڭ جولىندا قۇربان بولدى. سوناۋ قازاقتىڭ كەمەڭگەر ٷش بيٸنەن, ٷش جٷزدٸڭ باسىن قوسقان ۇلى حان ابىلايدان باستاپ, الاش كٶسەمدەرٸ, جەلتوقسان قاھارماندارىنا دەيٸنگٸ باتىرلارىمىز ەلٸنٸڭ بوستاندىعىن ارمانداپ كەتتٸ. سول اياۋلى ارمانعا 1991 جىلى 16 جەلتوقساندا قول جەتكٸزدٸك. قاسيەتتٸ دە قاستەرلٸ اتا-بابا جولىنان تايماعان تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن تاريحي تاڭداۋىمىزدى جاساپ, تەۋەلسٸز قازاقستان كٶش تٷزەدٸ. ۇلتتىق بٸرلٸك پەن ىنتىماقتى تۋ ەتٸپ ۇستاعان ەلباسىمىزدىڭ كەمەڭگەرلٸگٸ مەن كٶشباسشىلىعىنىڭ ارقاسىندا كٶك بايراعىمىزدى بيٸككە جەلبٸرەتٸپ, ازات ەل بولدىق», - دەدٸ سەناتور.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, تەۋەلسٸزدٸك دەگەن ۇلى ۇعىم جەر, ەل, حالىق, رۋح, تاعدىر, كٷرەس, تۇلعا, الاش, جەلتوقسان, بٸرلٸك, ىنتىماق دەگەن ۇعىمدارمەن بٸتە قايناسىپ جاتىر. بۇل ۇعىمداردى بٸر-بٸرٸنەن بٶلەك الىپ قاراي المايمىز.
«قازاق سوناۋ اقتابان شۇبىرىندى, القاكٶل سۇلامادا, الاشتىڭ زامانىندا, 37-نٸڭ قىرعىنىندا, 86-نىڭ جەلتوقسانىندا مىڭ ٶلٸپ, مىڭ تٸرٸلدٸ. بٸراق رۋحىمىز ٶلمەدٸ. قاقاعان ايازدان, ارىستانداي اقىرعان ازۋلى يمپەرييانىڭ ايبارىنان سەسكەنبەگەن جەلتوقسان قاھارماندارىنىڭ رۋحى دٷنيە جٷزٸن دٷر سٸلكٸندٸردٸ. بٸز ازاتتىق, بوستاندىق, ەركٸندٸك ٷشٸن, ەڭ الدىمەن, جەلتوقسان قاھارماندارىنىڭ رۋحىنىڭ الدىندا قارىزدارمىز! ۇلتتىق رۋحىمىزدى كٶتەرٸپ, شىن تەۋەلسٸز ەل بولۋىمىزعا سەرپٸن بەرگەن بۇل ۇلت-ازاتتىق كٶتەرٸلٸستٸڭ تاريحي مەنٸن جوعارى باعالاۋىمىز كەرەك. دەمەك, 16 جەلتوقسان – قاھارماندار كٷنٸ! بۇل كٷنٸ بارشامىز ناعىز باتىرلاردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتٸپ, ٶشپەس ەرلٸكتەرٸنە باسىمىزدى ييۋگە تيٸسپٸز. تەۋەلسٸزدٸك تاڭىن اتىرعان, ازاتتىق اسۋىنا جەتكٸزگەن جەلتوقسانشىلاردى جاس ۇرپاققا ٷلگٸ ەتەيٸك!
بارشاڭىزدى ۇلىق مەرەكەمٸز – تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن! تەۋەلسٸزدٸگٸمٸز باياندى بولسىن دەسەك, ەرقايسىمىز قۇر سٶزبەن ەمەس, ناقتى ٸسپەن قارىشتاعان قازاقستاننىڭ بٷگٸنٸ مەن ەرتەڭٸ ٷشٸن ەڭبەك ەتەيٸك! تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ كٶزٸمٸزدٸڭ قاراشىعىنداي ساقتايىق!», - دەدٸ ەلٸمجان قۇرتاەۆ.