ەلەۋمەتتٸك جەلٸ جەنە دەپرەسسييا: جٷيكەمٸزدٸ ساقتاۋ ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك - The Economist

ەلەۋمەتتٸك جەلٸ جەنە دەپرەسسييا: جٷيكەمٸزدٸ ساقتاۋ ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك - The Economist

بٷگٸنگٸ تاڭدا بٷكٸل ەلەم بويىنشا 300 ميلليون ادام دەپرەسسيياعا, 260 ميلليون ادام كٷيزەلٸسكە شالدىققان. ماماندار پسيحيكالىق اۋرۋلاردىڭ كٶپ تارالۋىنا تەحنولوگييالاردىڭ ەسەرٸ زور ەكەنٸن جارىسا ايتىپ جاتىر. وسى رەتتە The Economist باسىلىمى «Notes on a Nervous Planet» (اشۋلى پلانەتا تۋرالى جازبالار),  «Reasons to Stay Alive» (تٸرٸ قالۋدىڭ سەبەپتەرٸ) كٸتاپتارىنىڭ اۆتورى مەتت حەيگپەن كٶلەمدٸ سۇحبات جارييالاعان ەكەن.  

باسىلىمنىڭ «قوعامدا دەپرەسسييا مەن كٷيزەلٸستٸڭ كٶبەيۋٸندە تەحنولوگييالاردىڭ رٶلٸ قانداي?» اتتى سۇراعىنا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, حەيگ بٷگٸنگٸ تاڭدا ادامزاتتىڭ كٶپ ٶزگەرٸستٸ باستان كەشكەنٸن جازادى.

«ادامدار باسقاشا ٶمٸر سٷرەدٸ, بٸر-بٸرٸمەن تٸلدەسۋ امالدارى دا ٶزگەرگەن. وسى ٶزگەرٸستەردٸڭ بارلىعىن تەحنولوگييالار الىپ كەلدٸ. سول سەبەپتٸ ەلەۋمەتتٸك مەديا كومپانييالار ٶزدەرٸنە ارتىلعان جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنۋٸ كەرەك. جالپى, تەحنولوگييانىڭ ٶزٸ پروبلەما ەمەس, بٸراق بٸز ونىڭ ٶمٸرٸمٸز بەن اقىل-ويىمىزعا ەسەرٸ تۋرالى كٶپ بٸلمەيمٸز. مٸنە, سول پروبلەما», - دەيدٸ حەيگ.

ونىڭ ايتۋىنشا, كٶبٸنەسە 16 مەن 24 جاس ارالىعىنداعى جاستار جيٸ جالعىزسىرايدى جەنە ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە كٶبٸرەك تەۋەلدٸ بولادى. ال ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ٶز كەزەگٸندە جالعىزدىق سەزٸمٸن ودان سايىن كٷشەيتە تٷسەدٸ.

«ەربٸر ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ادامعا ەرتٷرلٸ ەسەر ەتٸپ, ەرتٷرلٸ پروبلەما تۋعىزادى. مىسالى, Twitter تروللينگ پەن ساياساتتىڭ پولياريزاتسيياسىنا مەن بەرەدٸ. Instagram ادامنىڭ ٶزٸن-ٶزٸ باعالاۋىن تٶمەندەتٸپ, ٶزٸن باسقا ادامدارمەن سالىستىرۋىنا الىپ كەلەدٸ. سونىمەن قاتار, ٶز ٶزٸنە دەگەن سەنٸمدٸلٸكتٸ جويادى. Snapchat جاسٶسپٸرٸمدەر ٷشٸن قاۋٸپتٸ. سەبەبٸ, ولاردىڭ اراسىندا ونلاين كەمسٸتۋ جيٸ بولادى», - دەيدٸ حەيگ.

سۇحبات بارىسىندا بٷگٸنگٸ تاڭدا پسيحيكالىق دەنساۋلىق داعدارىسى جٷرٸپ جاتقانى ايتىلادى. ال وسى سالادا بٸرنەشە كٸتاپ جازعان اۆتور قوعامنىڭ دۇرىس باعىتتا دامىماي وتىرعانىن دا العا تارتادى.

«بۇل پروبلەمانى شەشۋ ٷشٸن جاستارمەن جۇمىس ٸستەۋ كەرەك. ادامنىڭ پسيحيكاسىنىڭ بۇزىلۋى كٶپ جاعدايدا 14 جاسقا دەيٸن پايدا بولادى ەكەن. سول سەبەپتٸ ولاردىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸمەن دۇرىس جۇمىس ٸستەۋٸنە مەن بەرٸپ, بارىنشا باقىلاعان جٶن», - دەيدٸ مامان.

inform.kz