الاپات ٶرتپەن ارپالىسقان قۇتقارۋشى: كيٸمٸمٸز جانىپ, كاسكامىز بالقىسا دا دامىل تاپپادىق

الاپات ٶرتپەن ارپالىسقان قۇتقارۋشى: كيٸمٸمٸز جانىپ, كاسكامىز بالقىسا دا دامىل تاپپادىق


كەشەلٸ بەرٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە قىزىل جالىنمەن 2 كٷن بويى دامىلسىز كٷرەسكەن ٶرت سٶندٸرۋشٸلەردٸڭ ەبدەن قالجىرىپ, ۇيقىعا باس قويعان ۆيدەوسى تاراپ جاتىر. جۇرتتىڭ جٷرەگٸن ەلجٸرەتكەن وسى ۆيدەوداعىلاردىڭ بٸرٸ – №14 ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمشەسٸ باستىعىنىڭ ورىنباسارى ۇلان نۇرمۇحامبەت. قازاقپارات تٸلشٸسٸ ازاماتتىق قورعانىس اعا لەيتەنانتىمەن سۇحباتتاسىپ, تالايدى تىعىرىققا تٸرەگەن تٸلسٸز جاۋمەن قالاي كٷرەسكەندەرٸن سۇراپ كٶردٸ.

- قۇتقارۋشىلاردىڭ قاتارىن تولىقتىرعانىڭىزعا قانشا جىلدىڭ جٷزٸ بولدى?

- 1990 جىلى 10 اقپان كٷنٸ شىعىس قازاقستان وبلىسى كاتونقاراعاي اۋدانى توپقايىڭ اۋىلىندا جارىق دٷنيە ەسٸگٸن اشتىم. 2012 جىلى وتان الدىنداعى بورىشىمدى ەلورداداعى 36-شى دەسانتتىق-شابۋىل بريگاداسىندا ٶتەدٸم. ەسكەردەن كەلگەننەن كەيٸن ريددەر قالاسىنداعى №1 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنە جۇمىسقا ورنالاستىم. بۇل 2013 جىلدىڭ قاڭتار ايى بولاتىن. 4 جارىم جىلداي ٶرت سٶندٸرۋشٸ بولىپ تەر تٶككەننەن كەيٸن اقتٶبە قالاسىندا 3 ايلىق وفيتسەرلٸك كۋرسقا بارىپ بٸلٸم الدىق. وسىدان كەيٸن قاراۋىل باستىعى بولىپ, كەيٸننەن بٶلٸم باستىعىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتٸنە تاعايىندالدىم. قازٸرگٸ ۋاقىتتا №14 ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸ باستىعىنىڭ ورىنباسارى بولىپ ەڭبەك ەتٸپ كەلەمٸز.

ورماندا شىعىپ, جەر ٷيلەرگە تاراعان الاپات ٶرتپەن قالاي كٷرەسكەندەرٸڭٸزدٸ ايتىپ بەرسەڭٸز.

- ٶرت 10 مامىر كٷنٸ تٷس كەزٸندە ريددەر ورمان شارۋاشىلىعىندا شىقتى. نەگٸزٸنەن بۇل №1 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنە قاراستى اۋماق. سول بٶلٸمنٸڭ قۇتقارۋشىلارى تٸلسٸز جاۋدىڭ بەتٸن قايتارا الماعاندىقتان بٸزدەن كٶمەك سۇرادى. ساعات 14.30 شاماسى. بٶلٸمدەگٸ جٸگٸتتەر كٶلٸككە مٸنٸپ, شۇعىل اتتاندى. 15.00-گە قاراي ٶزٸم دە وقيعا ورنىنا جەتتٸم. ول كەزدە جالىن جەر ٷيلەرگە تاراپ كەتكەن. سوسنوۆىي بور كٶشەسٸندەگٸ وتقا ورانعان 4 ٷيدٸ كٶردٸم. جەل سوعىپ تۇر. اينالانى تٷگەل تٷتٸن تۇمشالاپ العان. ەسٸكتەردٸ قاعىپ حالىققا «سىرتقا شىعىڭدار! ٶرت كەلە جاتىر!» دەپ ايقايلادىق. جٸگٸتتەرگە «جالىندى كٶشەنٸڭ سول جاعىنا شىعارماڭدار» دەپ تاپسىرما بەردٸم. ٶرتتٸ ۇستاپ تۇرۋ قيىنعا سوقسا دا بۇل مٸندەت سەتتٸ ورىندالدى.

كەنەت تۇرعىنداردىڭ بٸرٸ «ٷيدەن شىقپايمىن! گاراجدا جٷك كٶلٸگٸم تۇر. ونسىز ەشقايدا دا بارمايمىن» دەدٸ. ال تٷسٸندٸرٸپ كٶر! قانشا ايتساق تا تىڭدار ەمەس. سودان سوڭ كٶلٸكتٸ قاۋٸپسٸز جەرگە الىپ شىقتىق. ٶرتپەن كٷرەس بٸر سەتكە دە توقتامادى. ٷيلەردەن 10-عا جۋىق گاز باللونىن سىرتقا شىعارىپ ٷلگەردٸك. قۇتقارۋشىلاردىڭ كيٸمدەرٸ جانىپ, كاسكالارى بالقىپ, بٸر بٸرٸنە سۋ شاشتى. بٸرازدان سوڭ ٶسكەمەن قالاسىنان قوسىمشا كٷش كەلٸپ جەتتٸ. «كازتسينك», «ۆودوكانال» مەكەمەلەرٸنٸڭ سۋ تاسۋشى كٶلٸكتەرٸ دە جۇمىلدىرىلدى. 

وسىنداي سىن ساعاتتا ەڭ ەۋەلٸ نە ويلادىڭىز?

- شىنىمدى ايتسام, ويلانۋعا ۋاقىت بولمادى. تەك ەرەكەت. تٸلسٸز جاۋمەن تەكەتٸرەستە ەر سەكۋندتىڭ ماڭىزى زور. ٶرتتٸڭ ٶرشۋٸ – قاس-قاعىمدا. ەكەم ورمان شارۋاشىلىعىندا ورمانشى بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ. كەيٸننەن جالىننىڭ بەتٸ قايتا باستاعان كەزدە ەڭ ەۋەلٸ «ەكەم امان-ەسەن بە ەكەن, بٸردەڭە بولىپ قالماسا يگٸ ەدٸ» دەگەن وي سانامدا سارناپ قويا بەردٸ.

كٷندٸز-تٷنٸ ٶرتپەن كٷرەسكەندە مٷلدە نەر تاتپادىڭىزدار ما?

- ٷيلەر وتقا ورانىپ جاتقاندا اس ٸشٸپ وتىرمايسىڭ عوي. اراسىندا تاماعىمىزدى جٸبٸتۋ ٷشٸن سۋ ۇرتتاپ قويامىز. تٷن جارىمىندا دا ەش توقتاۋسىز ٶرتتٸ ٶشٸرۋمەن بولدىق. تەك كەلەسٸ كٷنٸ تٷسكە قاراي جالىندى جەڭٸپ بولعان سوڭ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگان قىزمەتكەرلەرٸ مەن ۆولونتەرلەر ەكەلگەن تاماقتان دەم تاتتىق. ەبدەن قالجىراپ, قول-اياعىمىز سىزداپ تۇر. بٸر جاعىنان ۇيقى دا قىسىپ بارادى. سٶيتٸپ, 20 مينۋتتاي مىزعىپ الدىق. مٸنە, وسى كەزدە بٸزدٸ ۆيدەوعا تٷسٸرٸپ الىپ, جەلٸگە جٷكتەپ جٸبەرٸپتٸ. ونى ارتىنان ەستٸدٸك. كٸم تٷسٸرگەنٸن بٸلمەيمٸن. ەل-جۇرتتىڭ ريزاشىلىقتارىن بٸلدٸرٸپ, العىستارىن جاۋدىرىپ جاتقانىن كٶرگەندە كەۋدەمٸزدٸ قۋانىش كەرنەپ, بۇل سالاعا بەكەر كەلمەگەنٸمٸزدٸ تٷسٸنگەندەيمٸز.

وتباسىڭىز جايلى ايتىپ ٶتسەڭٸز?

- ەيەلٸم, ەكٸ بالام بار. قۇداي قوسقان قوساعىم ايدانا ريددەردەگٸ №1 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸندە فەلدشەر بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ. ۇلىم يسلام 4 جاستا, ال قىزىم اسىلىم 2-گە تولدى. 

ۇلىڭىز ٶسكەندە ٶرت سٶندٸرۋشٸ بولعىسى كەلەتٸندٸگٸن ايتسا قولدار ما ەدٸڭٸز?

- ەرينە, قولدايمىن. ادام ٶمٸرٸن العاش قۇتقارعان كەزدە ەرەكشە سەزٸمدە بولادى ەكەنسٸڭ. بۇنى سٶزبەن ايتىپ جەتكٸزۋ مٷمكٸن ەمەس. وسى ٶمٸرگە بوسقا كەلمەگەنٸڭدٸ سەزٸپ, ٶز ورنىڭدى تاپقانىڭدى تٷيسٸنەسٸڭ. بالامنىڭ ماڭدايىنا دا سول بٸر ەكٸنٸڭ بٸرٸنە بۇيىرتپايتىن ەرەكشە ەسەرگە بٶلەنۋدٸ جازسا قالاي قارسى بولايىن? وعان ەركەز اقىلىمدى ايتىپ, قولداۋ كٶرسەتۋگە ەزٸرمٸن.

- ەڭگٸمەڭٸزگە كٶپ راحمەت!