ەل-فارابي مەرەيتويى بٸرقاتار ەلدەردە ٶتٸپ جاتىر – دارحان قىدىرەلٸ

ەل-فارابي مەرەيتويى بٸرقاتار ەلدەردە ٶتٸپ جاتىر – دارحان قىدىرەلٸ

حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسى ەلوردادا «جٸبەك جولىنداعى ٶركەنيەتتەر ٷندەستٸگٸ» اتتى حالىقارالىق فورۋم ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

اكادەمييا پرەزيدەنتٸ دارحان قىدىرەلٸنٸڭ ايتۋىنشا, بۇل القالى جيىن پاريجدە يۋنەسكو-نىڭ شتاب-پەتەرٸندە ٶتۋٸ تيٸس ەدٸ. 

«الايدا, جاھاندى جايلاعان ەلەمدٸك پاندەمييادان جيىندى ونلاين رەجٸمدە ٶتكٸزۋگە مەجبٷر بولدىق. سوعان قاراماستان, كٶپتەگەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جەتەكشٸلەرٸ مەن 30-دان استام ەلدٸڭ تانىمال عالىمدارى قاتىسىپ وتىر. فارابتان شىققان ويشىلدىڭ مەرەيلٸ داتاسىنا وراي, قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن «فارابي جىلى» دەپ جارييالاندى. ارنايى مەملەكەتتٸك كوميسسييا قۇرىلىپ, كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىلدى. مەملەكەتتٸك كوميسسييا تٶراعاسى, قر مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ارنايى قاتىسىپ وتىر», - دەدٸ دارحان قىدىرەلٸ ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحانادا ٶتكەن جيىننىڭ اشىلۋىندا. 

ونىڭ ايتۋىنشا, فارابيتانۋ زەرتتەۋلەرٸ, فارابيعا قاتىستى جيىندار پاندەميياعا بايلانىستى ونلاين رەجيمدە تٷرلٸ مەملەكەتتەردە, سونىڭ ٸشٸندە يسلام ەلدەرٸندە ٶتٸپ جاتىر. 

«بٷگٸنگٸ جيىننىڭ بٸر ماڭىزى – وڭتٷستٸك كورەيادان باستاپ, ٷندٸستان, پەكٸستان, قيىر شىعىس, تاياۋ شىعىس, ەۋروپا, افريكا سىندى تٶرت قۇرلىقتىڭ عالىمدارى قاتىسىپ وتىر. مۇنىڭ ٶزٸ ەل-فارابيدٸڭ ادامزاتقا ورتاق جەنە ٷلكەن ٶركەنيەتتٸڭ نەگٸزٸن قالاعان تۇلعا ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. بارشاسى دٸنٸنە, تٸلٸنە قاراماستان ەل-فارابي ۇسىنعان «قايىرىمدى قالا» جەنە «ادام باقىتى» دەگەن ٷلكەن يدەياعا تٸرەلٸپ تۇر. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بۇل ٶزەكتٸ. سوندىقتان, كەمەل كٸسٸلٸك نەمەسە قايىرىمدى قوعام تٶڭٸرەگٸندە عالىمدار ٶز ۇسىنىستارىن ايتادى دەپ ويلايمىن», - دەيدٸ د. قىدىرەلٸ. 

ونلاين رەجيمدە جيىنعا يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم, زەرتتەۋلەر جەنە تەحنولوگييا مينيسترٸ مانسۋر گولامي, يسەسكو باس حاتشىسى ساليم ەل-ماليك, يىۇ جانىنداعى عىلىم-تەحنولوگييالار جٶنٸندەگٸ تۇراقتى كوميتەت ديرەكتورى مۋحاممەد يكبال چاۋداري, تٷركييا پرەزيدەنتٸنٸڭ باس كەڭەسشٸسٸ يالچىن توپچۋ جەنە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جەتەكشٸلەرٸ, ديپلوماتتار, بەلگٸلٸ فارابيتانۋشى عالىمدار قاتىستى. 

سونىمەن بٸرگە, سپيكەر حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ ەل-فارابي مەرەيتويىنا قاتىستى قانداي شارالار اتقارعانىن باياندادى. 

«تٷركٸ اكادەميياسىنا مٷشە ەلدەردە ەل-فارابيگە قاتىستى بٸراز شارا ٶتتٸ. ەل-فارابيدٸڭ اراب تٸلٸندەگٸ كلاسسيكالىق ەڭبەگٸن ورىس جەنە قازاق تٸلدەرٸنە اۋدارىپ شىقتىق. تاياۋ كٷندەرٸ ونىڭ تۇساۋكەسەرٸ بٶلەك ٶتەدٸ. سونىمەن بٸرگە, بٸرقاتار ەلدەردە ٶتەتٸن جيىندارعا قاتىسامىز. مىسالى, يسلامابادتا جەنە تٷركييادا ٷلكەن جيىن ٶتكەلٸ جاتىر. سولاردىڭ بارلىعىنا اكادەمييا ٶز تاراپىنان قاتىسا بەرەدٸ. سەبەبٸ, ەل-فارابي ادامزاتتىق مۇسىلماندىق ەلەم دەگەنمەن, بٸرٸنشٸ كەزەكتە ەل-فارابيدٸڭ تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ تۇعىرلى تۇلعاسى ەكەنٸ بەلگٸلٸ. سوندىقتان, تٷركٸ اكادەميياسى بيىلعى ەل-فارابي جىلىندا شارالار اتقارا بەرەدٸ», - دەدٸ دارحان قىدىرەلٸ. 

بۇعان دەيٸن قر مەملەكەتتٸك حاتشىسى, قر مەملەكەتتٸك حاتشىسى, ەبۋ ناسىر ەل-فارابيدٸڭ 1150 جىلدىعىن ٶتكٸزۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييا تٶراعاسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ۇلى ويشىلدىڭ مەرەيتويى قالاي تويلانعانىن ايتىپ بەرگەن ەدٸ.