قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ 2015–2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ ر. دەلەنوۆ, يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ ر. سكليار باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, «نۇرلى جول» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋعا 2018 جىلى بارلىق قارجىلاندىرۋ كٶزدەرٸنەن شامامەن 791 ملرد تەڭگە كٶزدەلگەن, سونىڭ ٸشٸندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 437,2 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان, ونىڭ 437,1 ملرد تەڭگەسٸ نەمەسە 99,9%-ى يگەرٸلگەن.
ر. دەلەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ اياسىندا جالپى 4,6 مىڭ كم قۇرىلىسپەن جەنە رەكونسترۋكتسييالاۋمەن قامتىلدى جەنە 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 528 كم قوزعالىس اشىلدى. 928 كم تەمٸر جولعا كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. قوستاناي وبلىسىندا ۇشۋ-قونۋ جولاعىن رەكونسترۋكتسييالاۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ جەنە سەمەي قالاسىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن رەكونسترۋكتسييالاۋ جۇمىستارى اياقتالدى. 2018 جىلى 172,7 كم ينجەنەرلٸك جەلٸلەر سالىندى, ولاردىڭ توزۋى 60%-دان 57%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ 2018 جىلى جٸٶ ٶسٸمٸنە ٷلەس قوسىپ, جوسپاردا 55 مىڭ جۇمىس ورنى كەزٸندە 86 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن قۇرۋعا جول اشتى.
ٶز كەزەگٸندە ر. سكليار «نۇرلى جول» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىندا اۆتوجول جوبالارىن ٸسكە اسىرۋ جالعاسىپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. مەملەكەتتٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ باستالعاننان بەرٸ اۆتوجول سالاسىندا 2,4 مىڭ كم رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجول سالىندى جەنە قايتا جاڭعىرتىلدى.
بيىل 4,4 مىڭ كم جول قايتا جاڭعىرتىلادى, جوبالارعا 100 مىڭنان استام جول قۇرىلىسشىلارى تارتىلعان. جىل سوڭىندا قايتا جاڭعىرتىلعان 654 شاقىرىم اۆتوجول قوزعالىسىن اشۋ جوسپارلانۋدا. رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 1,6 مىڭ كم اۆتوجول جٶندەلەدٸ.
«بيىل قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا جالپى ۇزاقتىعى 471 شاقىرىم بولاتىن الماتى — قورعاس, الماتى — قاپشاعاي جەنە استانا — تەمٸرتاۋ جول ۋچاسكەلەرٸندە اقى الۋ جٷيەسٸ تولىق ٸسكە قوسىلدى. جالپى 2019 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اقىلى ۋچاسكەلەردەن تٷسەتٸن جىل سايىنعى قارجى شامامەن 5,4 ملرد تگ قۇرايدى. كەلەسٸ جىلى اقى الۋ جٷيەسٸن تاعى 5,5 مىڭ كم جٷرگٸزۋ جوسپارلانۋدا», — دەدٸ ر. سكليار. جالپى, 2022 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ۇزاقتىعى شامامەن 6,5 مىڭ كم جول اقىلى بولادى. ودان تٷسەتٸن قارجى 40 ملرد تەڭگەگە جەتەدٸ دەگەن بولجام بار. بۇل قارجى جولدىڭ ٶزٸن ٶزٸ قامتۋ رەجيمٸنە ٶتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«كەلەسٸ جىلى اقى الۋ جٷيەسٸن تاعى 5 مىڭ 500 شاقىرىمعا جٷرگٸزۋ جوسپارلانۋدا, ول اۆتوموبيل جولدارىن كٷتٸپ ۇستاۋ شىعىندارىن ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. 2022-شٸ جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ۇزاقتىعى شامامەن 6 مىڭ 500 شاقىرىم جول اقىلى بولادى. ال ودان تٷسەتٸن قارجى 40 ميلليارد تەڭگەگە جەتەدٸ دەگەن بولجام بار. اتالعان قارجى جولدىڭ ٶزٸن-ٶزٸ كٷتٸپ ۇستاۋ رەجيمٸنە ٶتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», - دەدٸ ر.سكليار ٷكٸمەتتٸڭ بٷگٸنگٸ وتىرىسىندا.
«نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ سەزٸندە مەملەكەت باسشىسى بەرگەن تاپسىرماعا سەيكەس, جەرگٸلٸكتٸ جەلٸ جولدارىن دامىتۋدى قارجىلاندىرۋ جىل سايىنعى نەگٸزدٸ 200 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايتىلاتىن بولادى. بۇل شارالار 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 35 مىڭعا جۋىق شاقىرىم جولدى جٶندەپ, جەرگٸلٸكتٸ جەلٸدەگٸ جولداردىڭ 95%-ىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ
سونىمەن قاتار, ازاماتتىق اۆياتسييادا كٶركەتكٸشتەردٸڭ تۇراقتى ٶسٸمٸ بايقالىپ وتىر. 2018 جىلى ترانزيتتٸك جولاۋشىلار سانى 45%-عا ارتىپ, 900 مىڭ ادامدى قۇرادى. 2020 جىلى ترانزيتتٸك ەۋە جولاۋشىلارىنىڭ سانى 1,6 ملن ادامدى قۇرايتىن بولادى.
مەملەكەتتٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ كەزەڭٸندە 3259,7 شاقىرىم جىلۋمەن, سۋمەن قامتۋ جەنە سۋ تارتۋ جەلٸلەرٸ, 24 قازاندىق, 71 باسقا دا نىسان سالىندى. 2019 جىلى 175 شاقىرىم ينجەنەرلٸك جەلٸنٸ قايتا جٶندەۋ مەن سالۋعا 37,9 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ كٶلٸك سالاسىنداعى ماكروەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەردٸڭ قارقىنىن ساقتاپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.تەك ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالاردىڭ ناقتى ٶسٸمٸ 6,1%-كە ٶسٸپ, شامامەن 1,5 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. بۇل رەتتە, كٶلٸك قىزمەتتەرٸنٸڭ كٶلەمٸ 4,6%-عا, ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸ 3,4%-عا ٶستٸ. بارلىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ بارىسىندا 127 مىڭ ۋاقىتشا جەنە 34 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلدى
ر. سكلياردىڭ ايتۋىنشا, ەزٸرلەنٸپ جاتقان باعدارلاما اياسىندا ينفراقۇرىلىمدىق دامۋدىڭ جاڭا ساياساتى مىناداي قاعيداتتارعا نەگٸزدەلەتٸن بولادى: وبلىستىق جەنە اۋداندىق دەڭگەيگە باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, حالىقتىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, كٶلٸك تٷرلەرٸن بٸرىڭعاي جٷيەگە بٸرٸكتٸرۋ كونتەكستٸندە كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, ينتەللەكتۋالدىق تەحنولوگييالارعا, تسيفرلاندىرۋعا جەنە جاھاندىق جٷيەلەرگە ينتەگراتسييالاۋعا نەگٸزدەلگەن شەشٸمدەردٸڭ باسىمدىعى.
«سولتٷستٸك – وڭتٷستٸك» ەلەكتر تاراتۋ جەلٸلەرٸن سالۋ جەنە «قاراعاندى– بالقاش» جولىن سالۋ جوبالارىن ٸسكە اسىرۋ تۋرالى قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ە. قوشانوۆ, «اقتٶبە – اقتاۋ» اۆتوجولى جوباسى بويىنشا اقتٶبە وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ و. ورازالين باياندادى.
سونداي-اق, تالقىلاۋلار بارىسىندا پرەمەر-مينيستردٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى – قارجى مينيسترٸ ە. سمايىلوۆ سٶز سٶيلەدٸ. ول مەملەكەتتٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ اياسىندا بيىل مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن جاو قاراجاتتاردى جىلدىڭ سوڭىنا قالدىرماي, ۋاقىتىلى يگەرۋٸ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ج. قاسىمبەك جالپى مەملەكەتتٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بارلىق باعىتتاردا جاقسى نەتيجەلەر كٶرسەتكەنٸن ايتتى. قۇرىلىس پەن رەكونسترۋكتسييالاۋ جۇمىستارى جوسپارلى رەجيمدە جٷرگٸزٸلدٸ, اقى تٶلەۋ جٷيەسٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ەنگٸزٸلدٸ. سونىمەن قاتار, سۋ تارتۋ جەنە سۋمەن جابدىقتاۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا قاجەتتٸ ٸس-شارالار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر, 2015 جىلدان باستاپ جەلٸلەردٸڭ توزۋى 57% دەيٸن تٶمەندەتٸلدٸ.
