كوللاجدى جاساعان امانگەلدٸ قيياس, «EQ»
اقتٶبەدە زاڭگەر مەن ماتەماتيكا پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ قالا تۇرعىندارىن «Harmony Rider Technology» قارجى پيراميداسىنا تارتتى. ولارعا جالعان تابىس ۋەدە ەتٸپ, سكۋتەرلەردٸ جالعا الۋ ارقىلى كٷندەلٸكتٸ پايدا تابۋعا بولادى دەپ سەندٸرگەن, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
سوت شەشٸمٸمەن زاڭگەر 6 جىلعا, ال مۇعالٸم 5 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. ەكەۋٸنٸڭ مٷلكٸ تەركٸلەندٸ. پيراميدانىڭ كەڭسەسٸ بۇرىنعى «قازاقستان» كينوتەاترى عيماراتىندا ورنالاسقان. 2024 جىلدىڭ ناۋرىزىنان جەلتوقسانىنا دەيٸن سالىمشىلاردان 197 ميلليون تەڭگە جينالعان.
زاڭ قانداي ەرەكەتتەرگە تىيىم سالادى?
سوڭعى جىلدارى «جەڭٸل جولمەن بايىتۋعا» ۋەدە بەرەتٸن قارجى پيراميدالارى كٶبەيٸپ, تالاي وتباسىنىڭ تۇرمىسىن شايقاپ وتىر. مەملەكەت زاڭنامانى كٷشەيتٸپ, جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ قاتايتتى. ەندٸ تەك ۇيىمداستىرۋشىلار ەمەس, پيراميدالاردى ناسيحاتتاعان بلوگەرلەر مەن ينفليۋەنسەرلەر دە جاۋاپقا تارتىلادى.
زاڭعا ەنگٸزٸلگەن تٷزەتۋلەر – ازاماتتاردىڭ قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قورعاۋدىڭ باستى قادامى. قارجى سالاسىندا ساقتىق تانىتۋ – ەر وتباسىنىڭ ەڭ سەنٸمدٸ قورعانىسى.
قازاقستان قىلمىستىق كودەكسٸنە ەنگٸزٸلگەن تٷزەتۋلەرگە سەيكەس:
قارجى نەمەسە ينۆەستيتسييالىق پيراميدانى قۇرۋ, ۇيىمداستىرۋ, باسقارۋ – اۋىر قىلمىس;
زاڭسىز قۇرىلىمداردى جارنامالاۋ, ادامداردى ٷگٸتتەۋ – قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە ەكەلەدٸ;
پيراميدالاردى جارنامالاۋ نەمەسە جالعان ۋەدەمەن جۇرتتى الداۋ – ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلادى.
بۇل – قوعامدى اداستىرىپ, سەنٸمدٸ پايدالانىپ پايدا تابۋعا ەرەكەت جاساعاندارعا ناقتى ەسكەرتۋ. جازانىڭ باستى ماقساتى – حالىقتى الاياقتىقتان قورعاۋ. ٶيتكەنٸ, قارجى پيراميدالارىنىڭ كەسٸرٸنەن جٷزدەگەن ازامات ميلليونداعان تەڭگەسٸن جوعالتتى.
مەملەكەت الدىنا ٷش ماڭىزدى مٸندەت قويدى:
ازاماتتاردىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ;
الاياقتىق سحەمالاردى ەرتەرەك انىقتاۋ;
كٸنەلٸلەردٸ قاتاڭ جازالاۋ.
قانداي زامان بولماسىن, ەلدٸڭ تۇراقتىلىعى مەن سەنٸمٸ حالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸنەن باستالادى. قارجى پيراميدالارى تەك بٸر ادامنىڭ عانا ەمەس, تۇتاس قوعامنىڭ تىنىشتىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن قۇبىلىس. زاڭنامانىڭ كٷشەيۋٸ وسىنداي قاتەرلەرگە توسقاۋىل قويۋدىڭ تيٸمدٸ جولى.
سوڭعى قورعانىس – ەر ازاماتتىڭ ٶز قارجىلىق ساۋاتتىلىعى مەن ساقتىق شاراسى. «جەڭٸل پايدا» قۋلىعىنا الدانىپ قالماۋ – ەر وتباسىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ەڭ سەنٸمدٸ جولى.
قازاقستانداعى تانىمال پيراميدالىق ٸستەر جەنە باستى فيگۋرانتتار
زاڭنىڭ قاتايعانى قوعامعا ساباق بولماعان سيياقتى. بۇل سٶزٸمٸزدٸڭ دەلەلٸ بۇعان دەيٸن جوعارىداعى وقيعاعا قاتىستى بٸرنەشە وقيعالار ورىن العان. ەلٸ دە قايتالانىپ كەلەدٸ.
قازاقستاندا قارجى پيراميدالارىنىڭ قۇرباندارى مەن ۇيىمداستىرۋشىلارى تۋرالى Mudarabah Capital, حاس جەنە كازحوۋم پيراميداسى وقيعالارىندا كەزدەستٸ.
ەستەرٸڭٸزدە بولسا, Mudarabah Capital قارجى پيراميداسىنا قاتىستى ٸستە مەيرجان تۋرەباەۆ پەن مەييرحان شەرنييازوۆ باستى فيگۋرانت بولدى. 2023 جىلعى ماۋسىمدا سوت تۋرەباەۆتى قارجى پيراميداسىن قۇرۋعا جەنە باسقارۋعا قاتىسى بار دەپ تانىپ, وعان 5 جىل باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن تاعايىندادى. سول سيياقتى, شەرنييازوۆ تا 5 جىلعا سوتتالدى. 2025 جىلعى شٸلدەدە باق ونىڭ جازاسىن ٶتەپ شىققانى تۋرالى حابارلادى.
پيراميدالاردى ۇيىمداستىرىپ, باسقارعان كەيبٸر تۇلعالار قوعامعا اتى شىقپاي وتىر. 2025 جىلى پاۆلوداردا حاس پيراميداسىن قۇرعان توپتىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى 12 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. زييان كٶلەمٸ شامامەن 2 ملرد تەڭگە, 376 ادام زارداپ شەككەن. ال 2017–2020 جىلدارى توو «Q» ارقىلى جۇمىس ٸستەگەن قارجى پيراميداسى بويىنشا 16 ادام سوتتالدى, ينۆەستورلار 6,136 ملرد تەڭگە جوعالتتى. 2023–2024 جىلدارى اتىراۋداعى كازحوۋم پيراميداسى ٸسٸندە ەكٸ ادام كٸنەلٸ دەپ تانىلىپ, ەرقايسىسىنا 6 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى بەرٸلدٸ.
نەلٸكتەن بۇل ٸستەر قوعام نازارىندا بولدى
مەديا تۇلعالار بلوگەرلەر مەن ۆاينەرلەردٸڭ جارناماعا قاتىسۋى كەيبٸر ٸستەردٸ كٶپشٸلٸككە تانىتتى. پيراميدالار تارتىمدى كٸرٸس ۋەدە ەتٸپ, كەيدە 20–70% تابىس كەپٸلدٸگٸن بەرەتٸن. بٸراق زييان كٶلەمٸ ٷلكەن: ميللياردتاعان تەڭگە, جٷزدەگەن, كەيدە مىڭداعان زارداپ شەككەندەر.
بارلىق پيراميدالىق ٸس سوتقا جەتپەيدٸ, كەيبٸرٸ تەرگەۋ كەزەڭٸندە جابىلادى. كەيبٸر ۇيىمداستىرۋشىلار جاسىرىن ەرەكەت ەتكەندٸكتەن, ولاردىڭ ەسٸمٸ مەدياعا سيرەك شىعادى. سونداي-اق, كەيبٸر سحەمالار زاڭدى بيزنەس نەمەسە جەلٸلٸك ماركەتينگ ەلەمەنتتەرٸمەن ٷيلەسٸپ, ناقتى «قارجى پيراميداسى» دەپ تانۋدى قيىنداتادى.
قارجى پيراميدالارى تەك زاڭسىز ٸس قانا ەمەس, قوعامداعى سەنٸم مەن قارجىلىق ساۋاتتىلىققا دا قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ. كٸنەلٸلەردٸڭ سوتتالۋى مەن زالالدىڭ ٶتەلۋٸ ەلدٸڭ قارجى جٷيەسٸن قورعاۋدىڭ ماڭىزدى قادامى.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
