قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا 2017–2021 جىلدارعا ارنالعان قر اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ بارىسى قارالدى.
مەملەكەت باسشىسى اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن الدىنا ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸ مەن ٶڭدەلگەن ٶنٸم ەكسپورتىن 5 جىل ٸشٸندە كەمٸندە 2,5 ەسەگە ۇلعايتۋ مٸندەتٸن قويعان بولاتىن. قويىلعان مٸندەتتەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, ٷكٸمەت بيىلعى جىلدىڭ شٸلدە ايىندا اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ دامىتۋدىڭ 2021 جىلعا دەيٸنگٸ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٶزەكتەندٸرٸپ, قايتا بەكٸتتٸ.
سەلەكتورلىق وتىرىستا قر اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ ا.ەۆنيەۆ جاڭارتىلعان مەملەكەتتٸك باعدارلامانىڭ جٷزەگە اسىرىلۋى تۋرالى ايتىپ بەردٸ. سونداي-اق, سالالىق باعدارلامالاردىڭ قالاي جٷزەگە اسىپ جاتقانى تۋرالى باياندادى. مەلٸمەتتەرگە سەيكەس, شاعىن جەنە ورتا شارۋا قوجالىقتارىنا نەگٸزدەلگەن ەتتٸ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ سالالىق باعدارلاماسى بيىلعى جىلدىڭ ەكٸنشٸ جارتىجىلدىعىنان باستاپ جٷزەگە اسىرىلۋدا. بۇل ٷشٸن ارنايى جەڭٸلدەتٸلگەن «سىباعا» نەسيەلٸك ٶنٸمٸ ٸسكە قوسىلعان.
وسى سەكٸلدٸ سالالارداعى جەتٸستٸكتەر مەن الداعى جوسپارلار تۋرالى مەلٸمەتتەردەن سوڭ ٷكٸمەت وتىرىسىندا ٶڭٸرلەردەگٸ مەملەكەتتٸك باعدارلامانىڭ ٸسكە اسىرىلۋى تۋرالى جامبىل, تٷركٸستان, اقمولا, باتىس قازاقستان, ماڭعىستاۋ وبلىستارىنىڭ ەكٸمدەرٸ باياندادى.
تٷركٸستان وبلىسى بويىنشا اقپارات بەرگەن وبلىس ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ العاش رەت سالانىڭ 19 باسىم باعىتى (ونىڭ ٸشٸندە: ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى – 8, مال شارۋاشىلىعى – 7, قايتا ٶڭدەۋ, ەكسپورتتى ۇلعايتۋ – 4) قاراستىرىلعان «تٷركٸستان وبلىسى اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸن دامىتۋدىڭ ٶڭٸرلٸك باعدارلاماسى» ەزٸرلەنٸپ, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸمەن كەلٸسٸلگەنٸن جەتكٸزدٸ. نەتيجەسٸندە, ەتتٸ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعىتىمەن 1850 باس ٸرٸ قارا مال ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ, 11 ايدىڭ قورىتىندىسىمەن 2798 باسقا ٶتٸنٸم تٷستٸ (1,5 ەسە). 1581 باسى ماقۇلدانىپ, نەسيەلەرٸ بەرٸلدٸ. تۇڭعىش رەت وبلىسىمىزدا 6,5 مىڭ توننا ەت ٶزبەكستان, يران, بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸنە ەكسپورتتالىپ, رەسپۋبليكالىق كٶرسەتكٸشتٸڭ 45,2 پايىزىن قامتىدى. ەت ەكسپورتىن ودان ەرٸ ۇلعايتۋ ماقساتىندا جەلتوقسان ايىندا ٶنەركەسٸپتٸك ٷلگٸدەگٸ 10,0 مىڭ باستىق مال بورداقىلاۋ الاڭى ٸسكە قوسىلدى (سايرام اۋدانى «نۇرىم گرۋپ» جشس – قۋاتتىلىعى 5,0 مىڭ توننا, جوبا قۇنى – 3,5 ملرد.تگ.). 10 ايدا 174,0 مىڭ توننا ەت ٶندٸرٸلٸپ, 6%-عا (2017 ج. – 164,0 مىڭ تن) ارتتى.
"سٷتتٸ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعىتىمەن 2025 جىلعا دەيٸن 400 باسقا دەيٸنگٸ 44 (قۋاتتىلىعى - 10350 باس), 400 باستان جوعارى 11 (قۋاتىلىعى - 4400 باس) تاۋارلى سٷت فەرماسىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. جىل سوڭىنا دەيٸن «قازىنا جەر لتد» جشس-گٸمەن قوسىمشا 500 باسقا سٷت تاۋارلى فەرماسى كەڭەيتٸلەتٸن بولادى. 10 ايدا 604,5 مىڭ توننا سٷت ٶندٸرٸلٸپ, 3,2%-عا ارتتى (2017 ج.–585,6 مىڭ تن). سۋارمالى جەرلەردٸ دامىتۋ باعىتىمەن اعىمداعى جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەن 1,3 ملرد.تگ. قارجى قاراستىرىلىپ, 29 نىسانعا اعىمداعى, 4 نىسانعا كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. نەتيجەسٸندە, 9,8 مىڭ گا جەردٸڭ سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلۋٸ جاقسارىپ, 3,3 مىڭ گا قايتا اينالىمعا ەنگٸزٸلدٸ", - دەدٸ ج.تٷيمەباەۆ.
ٶز سٶزٸندە ٶڭٸر باسشىسى ٷكٸمەت باسشىسىنان تٷركٸستان وبلىسىندا «يسلام دامۋ بانكٸ», «ەۆروپا قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸ», «حالىقارالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸمەن» بٸرلەسٸپ ٸسكە اساتىن اۋقىمدى جوبالار بار ەكەنٸن, اتالعان جوبالاردىڭ مەرزٸمٸندە ٸسكە اسۋىنا قولداۋ بٸلدٸرۋٸن سۇرادى.
بايانداماسىندا ەكٸم قارقىندى باۋ شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعىتىمەن 2025 جىلعا دەيٸن قوسىمشا 22,5 مىڭ گا-عا جەمٸس-جيدەك, جٷزٸم ەگۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكٸزٸپ, اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸن تسيفرلاندىرۋ باعىتىمەن 798,0 مىڭ گا ەگٸستٸكتٸڭ تولىعىمەن ەلەكتروندى كارتاسى جاسالىنعانىن, سونىمەن قاتار, 2,9 ملن. گا جايىلىمنىڭ 26,3% تسيفرلاندىرىلعانىن مەلٸمدەدٸ.
جالپى, تٷركٸستان وبلىسىندا مەملەكەتتٸك باعدارلامادا كٶزدەلگەن ينديكاتورلارعا قول جەتكٸزۋ ماقساتىندا ەر اۋىلدىق وكرۋگتەن تۇراتىن 15 ايماقتىق باعدارلاما ەزٸرلەنۋدە. سونىمەن قاتار, مينيسترلٸكتٸڭ ۇسىنىسىنا سەيكەس كٶزدەلگەن ينديكاتورعا قول جەتكٸزبەگەن ساياسي جەنە ا كورپۋسى لاۋازىمدارىنىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن قاراۋ جٶنٸندە شارالار قابىلدانۋدا. 2018 جىلعى 10 ايدا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ٶنٸم كٶلەمٸ 475,6 ملرد. تەڭگەگە جەتٸپ, ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 103,4%-عا ورىندالدى (جوسپار – 103,9). بۇل كٶرسەتكٸش رەسپۋبليكادا 2-ورىندى كٶرسەتٸپ وتىر.
مەسەلەنٸ قاراۋ قورىتىندىسىن شىعارا وتىرىپ, قر پرەمەر-مينيسترٸ ب.ساعىنتاەۆ مەملەكتەتٸك باعدارلامانىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ ٶزگەرۋٸنٸڭ وڭ ديناميكاسىن اتاپ ٶتتٸ. دەگەنمەن, بٸرقاتار وبلىستاردىڭ كٶزدەلگەن نەتيجەلەردەن ارتتا قالىپ وتىرعانىن دا ايتتى. وسىعان بايلانىستى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنە ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ جىل سوڭىنا دەيٸن بارلىق ماقساتتى كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزۋدٸ جەنە اٶك دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ وڭ ديناميكاسىن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى.
