تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا قازاقستاندىق مەملەكەتتٸك قىزمەت ٶزٸنٸڭ قالىپتاسۋى مەن جەتٸلۋٸنٸڭ ۇزاق جولىنان ٶتتٸ. بىلتىرعى جىل ەلٸمٸز ٷشٸن ەرەكشە مەنٸ بار كەزەڭ بولدى. اۋقىمدى ينستيتۋتتىق رەفورمالار ٷشٸن تۇعىرناما بولعان, بٸرٸنشٸ باعىتى كەسٸبي مەملەكەتتٸك اپپاراتتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن قابىلدادىق. مەملەكەتتٸك كەسٸبي اپپاراتتى قالىپتاستىرۋعا قاتىستى جاڭا رەفورما قازاقستاندا مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸ دامىتۋدىڭ جارقىن كەزەڭٸ باستالعاندىعىن دەلەلدەيدٸ.
ەلەمدٸك تەجٸريبە كٶرسەتكەندەي, مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ كەسٸبيلٸگٸ ولاردىڭ جۇرتشىلىق الدىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋ ورگاندارىنىڭ يميدجٸن انىقتايتىن مٸنسٸز ەدەپ مٸنەز-قۇلىقتارىمەن قاتار جٷرۋٸ كەرەك.
سوندىقتان قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە مەملەكەتتٸك قىزمەت اپپاراتىنىڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸنە, مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ مورالدىق-ەتيكالىق كەلبەتٸنە ٷلكەن مەن بەرٸلۋدە. ۇلت جوسپارىنىڭ 12-قادامىنىڭ باستى ماقساتى جاڭا ەدەپ ەرەجەلەرٸن ەنگٸزۋ بولىپ تابىلدى.
نەتيجەسٸندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەتٸ تۋرالى» جاڭا زاڭىندا قىزمەت ەتيكاسىنا قاتىستى ەرەجەلەر ايتارلىقتاي كٷشەيتٸلگەن. ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەرمەن ەدەپ نورمالارىن ساقتاۋ بويىنشا تالاپتار, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مٸنەز-قۇلىق پەن ٶز قىزمەتٸندە مٷددەلەر قاقتىعىسىن بولدىرماۋ زاڭ دەرەجەسٸنە كٶتەرٸلدٸ.
زاڭدى جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ جارلىعىمەن مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ەدەپ كودەكسٸ قابىلداندى. ەدەپ كودەكسٸ حالىقتىڭ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا سەنٸمٸن نىعايتۋعا, مەملەكەتتٸك قىزمەتتە ٶزارا قارىم-قاتىناستىڭ جوعارى مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋعا جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ەدەپسٸز ەرەكەتٸنٸڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸنٸڭ مورالدىق بەت-بەينەسٸ مەن ەتيكاسىنا ايرىقشا كٶڭٸل بٶلٸنۋٸنٸڭ استارىندا ونىڭ ٸسكەرلٸگٸ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار اينالاسىنداعىلارعا قۇرمەتٸ مەن ٸزەتٸ دە سارالانادى. كودەكستە مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸنٸڭ مورالدىق-ەتيكالىق كەلبەتٸنە قويىلاتىن نەگٸزگٸ تالاپتار, قىزمەتتەن تىس ۋاقىتتاعى جەنە قىزمەتتٸك قارىم-قاتىناستاعى, كٶپشٸلٸك الدىندا, ونىڭ ٸشٸندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا سٶيلەۋٸمەن بايلانىستى مٸنەز-قۇلىق ستاندارتتارى ناقتى كٶرسەتٸلگەن. اتاپ ايتار بولساق, بۇدان بىلاي مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەر تەك قاتارداعى جاي قىزمەتكەر ەمەس, حالىق اراسىندا بەدەلدٸ, جۇرتشىلىق ٷلگٸ تۇتاتىن تۇلعاعا اينالعانى ابزال. ول ٷشٸن جاڭا رەفورماعا ساي بارلىق مەملەكەتتٸك ورگانداردا ەتيكا جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل بولادى. وسى تالاپتاردى ورىنداۋ ماقساتىندا قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارعا ەدەپ جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلدٸڭ ٶكٸلەتتٸگٸ قىزىلوردا وبلىسى ەكٸمٸ اپپاراتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارىنا جٷكتەلدٸ.
اتالعان جاڭا ينستيتۋت ەتيكالىق نورمالاردىڭ ساقتالۋىن قاداعالاپ, مونيتورينگ جاسايدى, مەملەكەتتٸك قىزمەتتەگٸ ازاماتتاردىڭ زاڭدى مٷددەلەرٸ مەن قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىنا جەنە قايتا ورنىنا كەلتٸرۋٸنە شارالار قابىلدايدى. ۋەكٸل جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى باعىتىنىڭ بٸرٸ – ۇجىمداعى مورالدىق-پسيحولوگييالىق احۋالدى انونيمدٸ ساۋالداما ارقىلى زەردەلەۋ. ساۋالداما نەتيجەسٸ تالداۋ ٷشٸن نەگٸز بولىپ, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا پەرسونالدى باسقارۋ تەتٸكتەرٸن جاقسارتۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك ورگان باسشىلىعىنا ۇسىنىلادى. بۇل ٶز كەزەگٸندە مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ٶمٸردە ادال, ەدٸلەتتٸ, قاراپايىم جەنە شىنايى بولۋىن تەربيەلەۋمەن بٸرگە, شەشٸم قابىلداعان كەزدە زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مٸندەتتەيدٸ. قىزمەتتەن تىس ۋاقىتتا ولار قوعامعا جات مٸنەز-قۇلىق كٶرسەتپەۋگە, ٸشٸپ-جەۋ, قۇمار ويىندارعا جول بەرمەۋگە جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەيدٸ. جوعارىدا اتالعان مەملەكەتتٸك قىزمەتتەگٸ جاڭاشىلدىقتاردى وبلىس تۇرعىندارىنا, ونىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەرگە جەتە تٷسٸندٸرۋ ماقساتىندا دەپارتامەنت كەڭ كٶلەمدٸ اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق جۇمىستار جٷرگٸزدٸ. جاڭا زاڭنامالاردى تٷسٸندٸرۋدٸڭ باستاۋى رەتٸندە ناۋرىز ايىندا وبلىستىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييا ٶتكٸزٸلدٸ. مەملەكەتتٸك ورگانداردا, كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور, باسقا دا ماقساتتى توپتار اراسىندا 180-نەن استام قۇقىقتىق وقىتۋ ٶتكٸزٸلٸپ, جالپى 5 مىڭعا جۋىق ادام قامتىلدى. سونداي-اق, دەپارتامەنت باسشىلىعى جەنە قىزمەتشٸلەرٸمەن 7 اۋدان ورتالىعى مەن 50 اۋىلدىق وكرۋگتە حالىقپەن كەزدەسۋلەر, جەكە مەسەلەلەرٸ بويىنشا ازاماتتاردى قابىلداۋلار جٷرگٸزٸلٸپ, ەدٸستەمەلٸك كٶمەكتەر كٶرسەتٸلدٸ. وسىلايشا, وبلىس اۋماعىندا ۇلت جوسپارىندا كٶزدەلگەن ماقساتتاردى جٷزەگە اسىرۋ بارىسىندا, ونىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن, تۇرعىنداردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا سەيكەس جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.
ٶكٸنٸشكە قاراي, وسىنداي تٷسٸندٸرمە جۇمىستارىنا قاراماستان, مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ەدەپ مەسەلەلەرٸمەن جيٸ كەزدەسەمٸز. جىل باسىنان بەرٸ ەدەپ جٶنٸندەگٸ كەڭەستٸڭ 7 وتىرىسى ٶتٸپ, 37 مەسەلە قارالدى. ونىڭ 26-سى – مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەرگە قاتىستى تەرتٸپتٸك ٸستەر بولسا, 7 مەملەكەتتٸك ورگان باسشىلارىنىڭ, اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ مەملەكەتتٸك قىزمەت جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل تۋرالى زاڭنامانى بۇزۋشىلىقتاردىڭ پروفيلاكتيكاسى بويىنشا جۇمىسىنىڭ ەسەپتەرٸ تىڭدالدى. قارالعان تەرتٸپتٸك ٸستەر نەتيجەسٸمەن 16 مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸگە تەرتٸپتٸك جازا قولدانۋ جٶنٸندە ۇسىنىس بەرٸلدٸ.
مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەر قىزمەتتەن تىس ۋاقىتتا دا جالپى قابىلدانعان مورالدىق-ەدەپتٸلٸك نورمالارىن ۇستانۋعا, قوعامعا جات مٸنەز-قۇلىق, ونىڭ ٸشٸندە قوعامدىق ورىنداردا ادامنىڭ قادiر-قاسيەتiن جەنە قوعامداعى ادامگەرشٸلٸككە نۇقسان كەلتٸرەتٸن ماساڭ كٷيدە بولۋ جاعدايلارىنا جول بەرمەۋگە تيٸس. دەگەنمەن, بۇل تالاپتار كەيبٸر مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەر تاراپىنان ساقتالماي جاتىر. مەسەلەن, اعىمداعى جىلدىڭ 6 ايىندا قۇقىقتىق ستاتيستيكا جەنە ارنايى ەسەپكە الۋ جٶنٸندەگٸ ورگاننىڭ مەلٸمەتٸنە سەيكەس, وبلىستا 9 مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸنٸڭ قوعامدىق ورىنداردا ماساڭ كٷيدە جٷرگەندٸگٸ ٷشٸن, ونىڭ ٸشٸندە 3 مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸنٸڭ كٶلٸك قۇرالىن ٸشٸمدٸك ٸشٸپ باسقارعانى ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك ايىپپۇلدار سالىنعانى بەلگٸلٸ بولدى.
قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ دەپارتامەنتٸنٸڭ ۇسىنىسىمەن اتالعان مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ 3-ٸنە «قاتاڭ سٶگٸس», 4-ٸنە «قىزمەتٸنە تولىق سەيكەس ەمەستٸگٸ تۋرالى ەسكەرتۋ» تٷرٸندەگٸ تەرتٸپتٸك جازالار قولدانىلدى. ال باسشىلىق لاۋازىمداعى 2 قىزمەتكەردٸڭ تەرتٸپتٸك ٸستەرٸ ەدەپ جٶنٸندەگٸ كەڭەستە قارالىپ, كەڭەس شەشٸمٸمەن ولارعا قاتىستى تەرتٸپتٸك جازالار بەرٸلدٸ.
جالپى, زاماناۋي مەملەكەتتٸك قىزمەتتە كادرلارعا دەگەن كەسٸبي تالاپتار باستى قاعيدا بولۋى تيٸس. ونىڭ كەسٸبي ساپاسى ارقىلى مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ جۇمىسى باعالانادى. سوندىقتان ەربٸر ادام مەملەكەتتٸك قىزمەتپەن تاعدىرىن بايلانىستىرا وتىرىپ, حالىقتىڭ الدىنداعى ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك ەكەندٸگٸن تٷسٸنۋٸ قاجەت. سەبەبٸ, مەملەكەتتٸڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرۋگە, الدىڭعى قاتارلى 30 ەلدٸڭ قاتارىنان كٶرٸنۋٸنە مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸنٸڭ قوساتىن ٷلەسٸ زور.
جازيرا جىلقىشيەۆا,
مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ مينيسترلٸگٸنٸڭ قىزىلوردا وبلىسى
بويىنشا دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى, ەدەپ جٶنٸندەگٸ
كەڭەس تٶرايىمى
.jpeg)