قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ ٷكٸمەتتٸڭ باسپاسٶز ورتالىعىندا ٶتكەن بريفينگ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن جٷزەگە اسىرۋ شارالارى تۋرالى ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى primeminister.kz.
توعجانوۆ اتاپ ٶتكەندەي, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ٸس-قيمىل كەزەڭٸ» اتتى جولداۋى ەل دامۋىنىڭ ناقتى ۆەكتورلارىن انىقتاپ بەردٸ, ونىڭ ٸشٸندە ەلٸمٸزدٸڭ ەلەۋمەتتٸك سالاسىن جاڭعىرتۋ مەن ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتىن كٶتەرۋ — مەملەكەت ساياساتىنىڭ باستى باسىمدىعى ەكەنٸن كٶرسەتتٸ.
«بٸرٸنشٸدەن, تۇرعىن ٷي مەسەلەلەرٸ نەعۇرلىم بەلسەندٸ شەشٸلەتٸن بولادى. ازاماتتىق قوعامنىڭ قاجەتتٸلٸگٸنە سەيكەس, بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ سالىمشىسىنا ٶز جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن تۇرعىن ٷي ساتىپ الۋعا, ەمدەلۋگە نەمەسە قارجى كومپانييالارىنىڭ باسقارۋىنا بەرۋ مٷمكٸندٸگٸ كەلەسٸ جىلدان ٸسكە اسىرىلا باستايدى», — دەدٸ قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى.
بۇل دەگەنٸمٸز — 721 مىڭنان استام ازاماتتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ مٷمكٸندٸگٸ, ەلەۋمەتتٸك مەسەلەسٸنٸڭ شەشٸمٸ. قازاقستاندىقتار تۇڭعىش رەت زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسادى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت تۇرعىن ٷيدٸ جالداۋ اقىسىنىڭ قۇنىن سۋبسيدييالايدى, بۇل بٸرٸنشٸ جىلى 100 مىڭ قازاقستاندىق وتباسىن قولداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەكٸنشٸدەن, وتباسىلىق-دەموگرافييالىق جاعداي جاقسارادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ ٶتكەندەي, ٶكٸنٸشكە وراي, ەربٸر التىنشى قازاقستاندىق وتباسى ٷشٸن بالالى بولۋ — ورىندالماي وتىرعان ارمان.
سوندىقتان, 2021 جىلدان باستاپ «اڭساعان سەبي» ارنايى باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلادى. ەكستراكورپورالدىق ۇرىقتاندىرۋ (ەكو) كۆوتالارىن 7 مىڭعا دەيٸن ۇلعايتۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
«ٷشٸنشٸدەن, ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ جاڭا پاراديگماسى قالىپتاستىرىلاتىن بولادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدٸڭ ەلەۋمەتتٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ 17 زاڭمەن جەنە ونداعان زاڭ اكتٸلەرٸمەن رەتتەلٸپ وتىر. الدا – قاعازباستىلىقتى ازايتىپ, حالىقتىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن جەڭٸلدەتۋ ماقساتى تۇر. وسىعان وراي, ٷكٸمەت ەلٸمٸزدٸڭ بٸرىڭعاي ەلەۋمەتتٸك كودەكسٸن ەزٸرلەۋدٸ جوسپارلاپ وتىر. بۇل بارلىق نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق بازانى بٸرٸكتٸرۋگە جەنە جٷيەلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», — دەدٸ ۆيتسە-پرەمەر.
تٶرتٸنشٸدەن, مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ نەمەسە ولاردى ەلەكتروندىق فورماتقا كٶشٸرۋ جۇمىسى جالعاسادى. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي: ادامدار ەمەس, دەرەكتەر «جٷگٸرۋ» تيٸس دەگەن قاعيدا ٸسكە اسىرىلادى.
ٷكٸمەت بٸلٸم بەرۋ ساپاسىنداعى الشاقتىقتى بولدىرماۋ ٷشٸن شارالار قابىلدايدى
كەلەسٸ جىلدان باستاپ مۇعالٸمدەردٸڭ جالاقىسى 25%-عا ارتادى.
2025 جىلعا قاراي 6 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار جەكە ينۆەستيتسييالاردى تارتۋ ەسەبٸنەن مەكتەپكە دەيٸنگٸ تەربيەمەن جەنە وقىتۋمەن 100% قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
توعجانوۆ اتاپ ٶتكەندەي, اتا-انالار كەز-كەلگەن بالاباقشا مەن مەكتەپتٸ ٶزدەرٸ تاڭداي الادى, ولاردى تاڭداۋدا شەكتەۋلەر بولمايدى.
«مەكتەپتەردٸ “دارىندى” نەمەسە “قاراپايىم” بالالارعا ارنالعان دەپ بٶلمەي, بارلىق مەكتەپكە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. ٷكٸمەت تەڭ جاعداي جاساۋ ٷشٸن كەشەندٸ شارالار قابىلدايدى. بۇل بٸلٸم ساپاسىنداعى الشاقتىقتى بولدىرماۋ ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى», — دەدٸ ول.
ونلاين بٸلٸم بەرۋ پلاتفورمالارى ٷشٸن فۋنكتسيونالدىق مٷمكٸندٸكتەردٸ جاقسارتۋ جەنە بٸرىڭعاي تالاپتاردى ايقىنداۋ مەسەلەسٸ پىسىقتالادى.
«قازٸر بٸلٸم ۋاقىتى. كٷن سايىن جاڭا بٸلٸم پايدا بولادى. بٸز جاڭا بٸلٸمدٸ تەز يگەرٸپ قانا قويماي, ولاردى قالىپتاستىرۋدى ٷيرەنۋٸمٸز كەرەك. بۇل بٸزدٸڭ ۇلتىمىزدىڭ قانشالىقتى بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەكەنٸن انىقتايدى. سوندىقتان بٸزدٸڭ باستى مٸندەتٸمٸز — قازاقستاندىقتاردى ٶمٸر بويى وقىتۋعا نەگٸز قالاۋ, جاڭا شىندىققا بەيٸمدەلۋگە قابٸلەتتٸ بولۋ», — دەپ اتاپ ٶتتٸ توعجانوۆ.
وسىعان بايلانىستى ٷكٸمەت ادام كاپيتالىن دامىتۋ ٷشٸن جٷيەلٸ قۇجاتقا اينالاتىن ٷزدٸكسٸز بٸلٸم بەرۋ تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەيدٸ.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ بولاشاعى شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ قارقىندى دامۋىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنٸن بٸرنەشە رەت اتاپ ٶتتٸ. ول ٷشٸن قازٸردٸڭ ٶزٸندە كەسٸپكەرلەردٸڭ جاڭا تولقىنىن دايىنداۋ قاجەت. سوندىقتان بٸلٸم بەرۋدٸڭ بارلىق دەڭگەيلەرٸندە — مەكتەپتەن باستاپ جوعارى وقۋ ورىندارىنا دەيٸن «كەسٸپكەرلٸك نەگٸزدەرٸ» پەنٸ ەنگٸزٸلەدٸ. وسىنداي تەسٸل ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى ەكولوگييالىق تەربيەلەۋ بويىنشا قولدانىلاتىن بولادى.
تەك دەنٸ ساۋ ۇلت زيياتكەر بولا الادى
پرەزيدەنت ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ جان-جاقتى تۇلعاسىن قالىپتاستىرۋعا: سپورتتىق جەنە شىعارماشىلىق ەلەۋەتٸن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. سوندىقتان بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ, «بالالار ٷيٸرمەلەرٸنٸڭ» قىزمەتٸن جاڭعىرتۋ بويىنشا قوسىمشا شارالار پىسىقتالادى.
ساپاسىز بٸلٸم بەرەتٸن جوعارى وقۋ ورىندارىن جابۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس كٷشەيتٸلەدٸ.
عىلىمدى دامىتۋ باسىمدىققا اينالادى
پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا «جاس عالىم» جوباسىنا 1000 گرانت بٶلٸنەدٸ.
جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ تابىستارىنان عىلىم مەن تەحنولوگييالاردى دامىتۋعا 1% اۋدارۋ مٸندەتتٸلٸگٸ ٷلكەن رەفورما بولادى. بۇل شەشٸم بٸزدٸڭ ەكونوميكامىزدىڭ نەگٸزگٸ سالالارىنىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن تٷبەگەيلٸ ارتتىرۋعا باعىتتالعان: ٶنەركەسٸپ, جاسىل ەكونوميكا, جاڭا تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ جەنە ت. ب.
وتاندىق فارماتسەۆتيكا ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى
بٸرٸنشٸدەن, ٷكٸمەت II جارتىجىلدىقتا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە ىنتالاندىرۋ ٷستەمە اقىلارىن تٶلەۋگە 150 ملرد تەڭگە بٶلەدٸ.
ەكٸنشٸدەن, حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەس دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتٸلەرٸنٸڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاڭعىرتىلادى:
- بيىلعى قازان ايىنا دەيٸن 13 جاڭا مودۋلدٸك جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانعان;
- 2021 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىنا قاراي نۇر-سۇلتان جەنە الماتى قالالارىندا 500 تٶسەك-ورىننان جۇقپالى اۋرۋلار بويىنشا 2 كٶپبەيٸندٸ عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى سالىنادى;
- 2021 جىلعى جەلتوقسانعا قاراي نۇر-سۇلتان قالاسىندا پروتون, سەۋلە, لازەرلٸك تەراپييا, سونداي-اق يادرولىق مەديتسينا تەحنولوگييالارىن قوسا العاندا, ونكولوگييالىق اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋگە ارنالعان ەڭ وزىق جابدىقتارى بار بٸرەگەي ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگييالىق ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. بۇل ەلٸمٸز ٷشٸن ماڭىزدى نىسان. سەبەبٸ ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن ديسپانسەرلٸك ەسەپتە 187 مىڭ قازاقستاندىق تۇر;
- 2025 جىلعا دەيٸن حالىققا جوعارى تەحنولوگييالىق مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ بارلىق تٷرٸن كٶرسەتە وتىرىپ, زاماناۋي 20 كٶپبەيٸندٸ اۋرۋحانا سالىنادى. بۇل ماقساتقا 1,5 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسييا باعىتتالادى.
ٷشٸنشٸدەن, ٷكٸمەت مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸ جاقسارتۋ بويىنشا تيٸستٸ جوسپار ەزٸرلەيدٸ, ٶڭٸرلەرگە 100-دەن استام جىلجىمالى اۆتوكەشەن, وتاندىق ٶندٸرٸستٸڭ 1100-دەن استام سانيتارلىق اۆتوكٶلٸگٸ ساتىپ الىنادى.
«تٶرتٸنشٸدەن, وتاندىق فارماتسەۆتيكالىق ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. 9. بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز — دەرٸ-دەرمەكتەردٸڭ ٶزٸندٸك ٶندٸرٸسٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن فارماتسەۆتيكا ٶنەركەسٸبٸن دامۋدىڭ جاڭا دەڭگەيٸنە شىعارۋ. وسىعان بايلانىستى ٷكٸمەت ارنايى كەشەندٸ جوسپار قابىلدايدى», — دەدٸ ۆيتسە-پرەمەر.
بەسٸنشٸدەن, مەديتسينالىق كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ بولجامى جاسالادى, سونداي-اق از كەزدەسەتٸن ماماندىقتاردى: ەپيدەميولوگتاردى, ينفەكتسيونيستەردٸ, رەانيماتولوگتاردى, پۋلمونولوگتاردى, كارديولوگتاردى دايارلاۋ تەسٸلدەرٸ قايتا قارالادى.
قازاقستاندا قوعامدىق كەڭەستەردٸڭ رٶلٸ ارتادى
سونداي-اق ەرالى توعجانوۆ پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى — ەر ازاماتتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ارقىلى ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋ ەكەنٸنە توقتالىپ ٶتتٸ.
ول ٷشٸن رۋحاني, تاريحي قۇندىلىقتارعا نەگٸزدەلگەن, زاماناۋي تالاپتارعا جاۋاپ بەرە الاتىن ۇستانىمدار قاجەت.
وسى ماقساتتا قوعامدىق كەڭەستەردٸڭ رٶلٸن ارتتىرۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنٸپ وتىر. بٷگٸنگٸ تاڭدا زاڭ جوباسى مەجٸلٸستٸڭ قاراۋىندا جاتىر. ونىڭ شەڭبەرٸندە كەڭەستەردٸڭ ساپالىق جەنە ساندىق قۇرامىن جاقسارتۋ, ولاردىڭ جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن جارييالىلىعىن ارتتىرۋ كٶزدەلۋدە. ال, قوعام تاراپىنان تيٸمدٸ ۇسىنىستار مەن بەلسەندٸلٸك, تەرتٸپتٸك باقىلاۋ مەن ازاماتتىق پاراساتتىلىق قاعيدالارىن ساقتاۋ, جوعارى مەدەنيەتتٸلٸكتٸ تەربيەلەۋ قاجەت.
سونىمەن قاتار ٷكٸمەت باق, تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ جەنە اقپاراتقا قول جەتكٸزۋ سالاسىنداعى ۇلتتىق زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋدٸ كٶزدەيتٸن اقپارات مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ زاڭ جوباسىن ەزٸرلەپ, پارلامەنتكە ەنگٸزدٸ.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ بويىنشا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان باعدارلامالاردى زامان تالابىنا ساي قايتا قاراۋ, تولىقتىرۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلەدٸ. دەگەنمەن, ەسكەرەتٸن جايت – قوعام تاراپىنان وي-سانانى كەڭەيتۋ, رۋحاني دامۋ باعىتىنداعى جاڭا ۇستانىمداردى قابىلداۋ, جاڭا جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدا بەلسەندٸلٸك قاجەت», — دەپ تٷيٸندەدٸ توعجانوۆ.
