بٶكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتٸندە قازاقتىڭ ۇلى اقىنى جەنە ويشىلى اباي قۇنانباەۆتىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «ۇلى ابايدىڭ مۇراسى - ۇرپاققا تاعىلىم» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييا ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى وبلىستىق ەكٸمدٸكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ZOOM رەجيمٸندە وعان شەتەلدٸك جەنە قازاقستاندىق ابايتانۋشى عالىمدار, قوعام جەنە مەملەكەت قايراتكەرلەرٸ, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
ولار ابايدىڭ ەلەمدٸك رۋحاني قۇندىلىقتار قازىناسىنا قوسقان ٷلەسٸ جەنە ونىڭ شىعارماشىلىعىنىڭ جالپى ەدەبيەتتٸڭ دامۋىنا ەسەرٸ تۋرالى ايتتى. قاراعاندى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ابزال نٷكەنوۆ ٶڭٸر باسشىسى جەڭٸس قاسىمبەكتٸڭ اتىنان كونفەرەنتسييانىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىن وسىنداي ماڭىزدى وقيعامەن قۇتتىقتادى.
- بيىل قاراعاندى وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعى, بارلىق قازاقستاندىقتار سيياقتى, ۇلى رۋحاني قايراتكەر اباي قۇنانبايۇلىنىڭ 175 جىلدىعىنا ارنالعان ٸس-شارالاردىڭ كۋەسٸ بولىپ تابىلادى. قاراعاندى قالاسىنىڭ ورتالىعىندا اباي اتىنداعى كٶشە, اباي اۋدانىندا اقىن ەسكەرتكٸشٸ اشىلدى. بٷگٸنگٸ كونفەرەنتسييا - وسى وقيعالاردىڭ جالعاسى. ابايدى قازاقستاننان تىس جەرلەردە دە بٸلەدٸ. بۇعان تٷركييا مەن رەسەي عالىمدارىنىڭ ونلاين-كەزدەسۋگە قاتىسۋى دەلەل. اباي شىعارمالارىندا ەل مۇراتى جاتىر. بٸز ونىڭ مۇراسىن ۇرپاقتان-ۇرپاققا قۇرمەتتەۋٸمٸز كەرەك, - دەپ اتاپ ٶتتٸ ابزال نٷكەنوۆ.
قوعام جەنە مەملەكەت قايراتكەرٸ ساۋىتبەك ەبدٸراحمانوۆ ٶز سٶزٸندە ابايدىڭ مەرەيتويى - بٷكٸل حالىقتىڭ مەرەيتويى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
- ەلەمنٸڭ بٸردە-بٸر ەلٸندە اقىن نەمەسە جازۋشىنى اتا دەپ اتامايدى. ال بٸز ابايدى اتا دەپ اتايمىز. اباي بٸز ٷشٸن تەك اقىن, اعارتۋشى, فيلوسوف, شەشەن عانا ەمەس, ول بٸزدٸڭ تۋعان اتامىز سيياقتى. اباي-بٷكٸل حالىقتىڭ ۇستازى! - دەپ قورىتىندىلادى ساۋىتبەك ەبدٸراحمانوۆ.
عاريفوللا ەسٸم, قر ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ, ابايتانۋشى, قوعام جەنە مەملەكەت قايراتكەرٸ ابايدىڭ مەرەيتويى جىلى ول تۋرالى كٶپشٸلٸك كٸتاپ سٶزدەرٸمەن ەمەس, جٷرەگٸنٸڭ قالاۋىمەن ايتا باستاعانىن اتاپ ٶتتٸ. وسىلايشا ابايدىڭ شىعارماشىلىعى مەن تۇلعاسى كٶپتەگەن قازاقستاندىقتارعا جاقىن بولدى.
- «ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸندە قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «اباي - رۋحاني رەفورماتور» اتتى ماقالاسى جارىق كٶردٸ. «رۋحاني رەفورماتور» تٸركەسٸ ٶتە ٷلكەن ماڭىزعا يە. ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋزىنان شىققان كەزدە, كٶپتەگەن ادامدار وعان قۇلاق اسادى جەنە ويلانا باستايدى. مەنٸڭ ويىمشا, قازٸر بٸز اباي مۇراسىن تٷسٸنە باستادىق», - دەپ سانايدى عاريفوللا ەسٸم.
كونفەرەنتسييادا ابايدىڭ مۇراسى, ونىڭ رۋحاني-ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتارى جەنە ەلەمدٸك ەدەبيەتتەگٸ شىعارماشىلىعىنىڭ رٶلٸ تۋرالى باياندامالار وقىلدى. تٷركييادان كەلگەن پروفەسسور الياز احمەت «ابايدى تانۋ - اقيقاتتى تانۋ» اتتى ەڭبەگٸندە ۇلى ويشىل مەن حاكٸم ابايدىڭ شىعارماشىلىق مۇراسى - عاسىرلىق ماڭىزىن جوعالتپايتىن قازاق حالقىنىڭ رۋحاني بايلىعى ەكەنٸن اتاپ ٶتكەن. ال ونىڭ «قارا سٶزدەرٸ» - ۇلتتىڭ دانالىعى مەن ەلدٸڭ مەدەنيەتٸن جاڭا دەڭگەيدە كٶرسەتەتٸن فيلوسوفييالىق شىعارما.
ودان كەيٸن ۇلى ويشىل شىعارمالارىنىڭ ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى تەربيەلەۋدەگٸ رٶلٸ, سونداي-اق ابايتانۋ سالاسىنداعى زاماناۋي عىلىمي زەرتتەۋلەردٸڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ قاراستىرىلعان پلەنارلىق تالقىلاۋ ٶتتٸ.
پلەنارلىق وتىرىستا, سونداي-اق, بٸزدٸڭ جەرلەسٸمٸز فيلولوگ-عالىم, ايتىسكەر, اقىن امانجول ەلتاەۆ اۆتورى بولىپ تابىلاتىن «اباي» كٸتابىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ. ەڭبەك اۆتورى كٶپتەگەن ادامدار ابايدى تٷسٸنۋگە تىرىسپايتىنىن, تەك ونىڭ شىعارماشىلىعى مەن جەكە باسىن ماداقتاۋمەن شەكتەلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ولار ونىڭ سىنىنان قورىتىندى جاسامايدى جەنە كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ونىڭ ٷلگٸسٸن ۇستانبايدى. بٸراق اعا بۋىننىڭ مٸندەتٸ - اباي مۇراسىنىڭ مەنٸن تٷسٸنۋ جەنە ونىڭ شىعارماشىلىعىنا ٶز بالالارى مەن نەمەرەلەرٸنە دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸكتٸ وياتۋ. سونداي-اق ولاردى ۇلى ويشىلدىڭ نۇسقاۋلارى رۋحىندا تەربيەلەۋگە تىرىسادى.
- مەن ۇلى ويشىلدىڭ مەرەيتويىنا ٷلەس قوسۋ ٷشٸن «اباي« كٸتابىن ەزٸرلەدٸ. ابايدىڭ ماقساتى - ەلدٸڭ ٶركەندەۋٸ مەن جەتٸستٸككە جەتۋ. اباي يدەيالارى - ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ جوعالتپاي سانانى جاڭعىرتۋدىڭ كلاسسيكالىق ٷلگٸسٸ, - دەپ اتاپ ٶتتٸ كٸتاپ اۆتورى.
كونفەرەنتسييا سوڭىندا ل. ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ جانىنداعى «اباي اكادەميياسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ كٸتاپحاناسىنا «اباي اكادەميياسى» سەريياسىنداعى كٸتاپتاردى سىيعا تارتتى.
