6,6 ملن-نان استام قازاقستاندىق زەينەتاقى شوتىن ينتەرنەت ارقىلى تەكسەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" «بجزق» اق باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«بجزق» اق سالىمشىلاردى جەكە زەينەتاقى شوتىنىڭ (جزش) جاي-كٷيٸ تۋرالى حاباردار ەتۋ جۇمىسىن تۇراقتى جٷرگٸزٸپ كەلەدٸ. جەكە زەينەتاقى شوتىنىڭ جاي-كٷيٸ تۋرالى اقپاراتتى بجزق كەڭسەسٸنە كەلٸپ, سونداي-اق, پوشتا ارقىلى ٷزٸندٸ كٶشٸرمە الۋعا جەنە ەلەكتروندى تەسٸلدٸ پايدالانا وتىرىپ بٸلۋگە بولادى.
قازٸرگٸ كەزدە اقپارات الۋدىڭ ەڭ تانىمال تەسٸلٸ – ينتەرنەت بايلانىسى. ونى 6,6 ملن-نان استام سالىمشى تاڭدادى (بارلىق جزش-لاردىڭ جالپى سانىنىڭ 54,2%). بۇل رەتتە سالىمشىلار مەن الۋشىلار 5 762 454 شوتتىڭ جاي-كٷيٸ تۋرالى enpf.kz سايتىنداعى جەكە كابينەت نەمەسە ENPF ۇيالى قوسىمشاسى ارقىلى قالاعان ۋاقىتىندا, ەلەمنٸڭ كەز كەلگەن تٷكپٸرٸنەن بٸلە الادى. وسىنداي حابارلاۋ تەسٸلٸن تاڭداعاندار سانى بٸر جىلدا 225 125 ادامعا (4%) ارتتى.
بجزق-عا بەرٸلگەن ەلەكتروندىق پوشتا مەكەنجايىنا جٸبەرٸلەتٸن ٷزٸندٸ كٶشٸرمەنٸ 853 954 ادام الادى. ول شوت يەسٸنە ٶزٸ تاڭداعان كەستە بويىنشا اي سايىن, توقسان سايىن, جارتى جىلدا بٸر رەت نەمەسە جىل سايىن كەلٸپ تۇرادى.
ٷزٸندٸ كٶشٸرمەنٸ پوشتا ارقىلى الۋدى ەلٸ كٷنگە دەيٸن 1 297 726 ادام قولدانادى. الايدا پوشتا بايلانىسىن اقپارات الۋ تەسٸلٸ رەتٸندە 2 939 233 سالىمشى مەن الۋشى تاڭداعان 5 جىل بۇرىنعى, ياعني 2015 جىلدىڭ كٶرسەتكٸشٸمەن سالىستىرعاندا ول 44 % ازايعان. اقپارات الۋدىڭ بۇل تٷرٸنە دەگەن قاجەتتٸلٸكتٸڭ ەدەۋٸر تٶمەندەگٸنٸن وسىدان-اق كٶرۋگە بولادى.
ەگەر سالىمشى جزش-دان ٷزٸندٸ-كٶشٸرمەنٸ جىلىنا بٸر رەت دەستٷرلٸ پوشتا ارقىلى الۋدى قالاپ, بٸراق تۇرعىلىقتى مەكەنجايىن ٶزگەرتكەن بولسا, وندا ول جايىندا قورعا حابارلاۋى تيٸس. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى» زاڭىندا ەلگٸندەي تالاپتى مەكەنجايى ٶزگەرگەننەن كەيٸن 10 كٷن ٸشٸندە ورىنداۋى قاجەت دەپ كٶرسەتٸلگەن. بۇلاي بولماعان جاعدايدا پوشتا وپەراتورى زەينەتاقى شوتىنان ٷزٸندٸ كٶشٸرمەنٸ ادرەساتقا جەتكٸزە الماي, ول قورعا قايتىپ ورالادى. سوندىقتان بجزق كەلەسٸ جىلدان باستاپ حابارلاۋ مەرتەبەسٸ «انىقتالماعان» دەپ بەلگٸلەنەتٸن سالىمشىعا ٷزٸندٸ كٶشٸرمەنٸ جٸبەرمەيدٸ. قاراشا ايىنىڭ باسىندا مۇنداي سالىمشىلاردىڭ سانى زەينەتاقى جارناسىنىڭ بارلىق تٷرٸ بويىنشا شوتتاردىڭ جالپى سانىنىڭ 1 ملن-نان استامىن نەمەسە 8,8% قۇرادى.
قور كەڭسەلەرٸنە «ٶزٸ كەلگەن كەزدە» اقپارات بەرۋ تەسٸلٸ 3 029 417 ادامدا ايقىندالعان. ال ٶتكەن جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 1 938 547 ٶتٸنٸشتٸ قۇرادى. ٶسٸم – 56,3%. الايدا بۇل ستاتيستيكانى كٶبٸنەسە جاڭادان اشىلعان شوت يەلەرٸنٸڭ تولىقتىرعانىن ەسكەرگەن جٶن. وسىعان بايلانىستى بجزق زەينەتاقى جٷيەسٸنە جاڭادان كەلگەندەرگە 2019 جىلدان باستاپ مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى بويىنشا جزش اشۋ ٷشٸن شارت جاساۋدىڭ قاجەتٸ جوق ەكەنٸن ەسكەرتەدٸ. بٸرٸنشٸ جارنا تٷسكەن كەزدە شوت اۆتوماتتى تٷردە اشىلادى. جەكە تۇلعانى سەيكەستەندٸرۋ مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارۋ كەزٸندە تٶلەم تاپسىرماسىنىڭ ەلەكتروندىق فورماتىندا كٶرسەتٸلگەن دەربەس دەرەكتەر (تاە, جسن, تۋعان كٷنٸ) بويىنشا جٷزەگە اسىرىلادى. ال جەكە تۇلعانىڭ جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قولدانىستاعى قۇجاتتىڭ دەرەكتەرٸ, تۇراقتى تۇراتىن جەرٸ تۋرالى بارلىق قاجەتتٸ مەلٸمەتتٸ بجزق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ اقپارات جٷيەسٸنەن الادى. مۇنداي شوتتى اشۋ كەزٸندە حابارلاۋ تەسٸلٸ اۆتوماتتى تٷردە «ٶز كەلٸپ, ٶتٸنٸش بٸلدٸرگەن» بولىپ ايقىندالادى. ياعني, جزش-سى جاقىندا اشىلعان بارلىق سالىمشىلارعا بجزق كەڭسەسٸنە جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قۇجاتپەن كەلٸپ, قاجەتتٸ حابارلاۋ تەسٸلٸن تاڭداۋ ۇسىنىلادى. سونداي-اق, مۇنى ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا بولعان جاعدايدا enpf.kz سايتى ارقىلى قاشىقتىقتان جاساۋعا بولادى.
بجزق جەكە زەينەتاقى شوتىن كەز-كەلگەن ىڭعايلى تەسٸلمەن ٷنەمٸ قاداعالاپ وتىرۋ قاجەتتٸلٸگٸن ەسكەرتەدٸ. ول شوتىڭىزدىڭ ٷنەمٸ تولىعىپ وتىراتىنىنا كٶزٸڭٸزدٸ جەتكٸزٸپ, بولاشاق زەينەتاقىڭىزدى جوسپارلاۋدا سەنٸمدٸ بولۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.