1985 جىلدىڭ 12 تامىزىندا جاپونييادا بولعان Japan Airlines Flight 123 اپاتى اۆياتسييا تاريحىنداعى ەڭ قايعىلى وقيعالاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە ەستە قالدى. توكيونىڭ حانەدا ەۋەجايىنان وساكاعا باعىت العان Boeing 747 ۇشاعى ەۋەگە كٶتەرٸلگەننەن كەيٸن نەبەرٸ 12 مينۋت ٶتكەندە جولاۋشىلار ٷشٸن ناعىز توزاق باستالدى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
بورتتا قانشا ادام بولعان?
بورتتا 509 جولاۋشى مەن 15 ەكيپاج مٷشەسٸ, بارلىعى 524 ادام بولعان. ولاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ جازعى دەمالىستان قايتىپ كەلە جاتقان وتباسىلار ەدٸ. ەشكٸم بٸرنەشە مينۋتتان كەيٸن ٶمٸر مەن ٶلٸمنٸڭ اراسىندا قالاتىنىن بٸلگەن جوق.
ۇشاق 7 مىڭ مەتردەن استام بيٸكتٸككە كٶتەرٸلگەن سەتتە كەنەتتەن جويقىن جارىلىس ەستٸلدٸ. سالوندا قىسىم ەپ-سەتتە جوعالىپ, جولاۋشىلاردىڭ وتتەگٸ ماسكالارى تٶمەن تٷستٸ. ارتىنشا ۇشاق قاتتى شايقالىپ, بٸر جاعىنا قيسايا باستادى.
كەيٸن انىقتالعانداي, جارىلىسقا ۇشاقتىڭ ارتقى قىسىم قالقانىنىڭ (rear pressure bulkhead) جارىلۋى سەبەپ بولعان. بۇل بٶلشەك جەتٸ جىل بۇرىن بولعان باسقا وقيعادان كەيٸن ساپاسىز جٶندەلگەن ەكەن. جارىلىس كەزٸندە ۇشاقتىڭ تٸك قۇيرىعى جۇلىنىپ كەتٸپ, تٶرت گيدراۆليكالىق جٷيەنٸڭ بارلىعى ٸستەن شىقتى. سونىڭ سالدارىنان الىپ لاينەر تولىقتاي باسقارۋدان ايىرىلدى.
سوعان قاراماستان ەكيپاج بەرٸلمەدٸ. تەجٸريبەلٸ ۇشقىشتار ۇشاقتى امان الىپ قالۋ ٷشٸن سوڭعى مٷمكٸندٸگٸنە دەيٸن كٷرەستٸ. ولار باسقارۋ جٷيەسٸ ٸستەمەي قالعاندىقتان, ۇشاقتى تەك قوزعالتقىشتاردىڭ تارتۋ كٷشٸن ٶزگەرتۋ ارقىلى باعىتتاۋعا تىرىستى. بۇل اۆياتسييا تاريحىنداعى ەڭ قيىن جاعدايلاردىڭ بٸرٸ بولدى.
قورقىنىشتى ۇشاق اپاتى
ۇشاق 32 مينۋت بويى تاۋ مەن اڭعارلاردىڭ ٷستٸندە بەيبەرەكەت ۇشتى. كەيدە كٷرت تٶمەن قۇلديلاپ, قايتا كٶتەرٸلدٸ. وسى ۋاقىتتا سالوندا ٷرەي كٷشەيٸپ, كەيبٸر جولاۋشىلار تۋىستارىنا ارناپ قوشتاسۋ حاتتارىن جازا باستاعان. كەيٸن سول حاتتاردىڭ بٸر بٶلٸگٸ اپات ورنىنان تابىلدى.
اقىرى ۇشاق تاكاماگاحارا تاۋىنا سوعىلىپ, بٸرنەشە بٶلٸككە بٶلٸنٸپ كەتتٸ. سوققىنىڭ كٷشتٸ بولعانى سونشا, لاينەردٸڭ سىنىقتارى ورمانعا جٷزدەگەن مەترگە شاشىراپ كەتكەن.
اپاتتان كەيٸن قۇتقارۋشىلار اپات ورنىنا بٸردەن جەتە المادى. قاراڭعى تٷسٸپ كەتكەندٸكتەن ٸزدەستٸرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى كەلەسٸ تاڭعا دەيٸن كەيٸنگە قالدىرىلدى. مامانداردىڭ پٸكٸرٸنشە, ەگەر كٶمەك دەر كەزٸندە جەتكەندە, اۋىر جارالانعان جولاۋشىلاردىڭ بٸر بٶلٸگٸن امان الىپ قالۋعا مٷمكٸندٸك بولعان.
قانشا ادام كٶز جۇمدى?
قايعىلى وقيعا سالدارىنان 524 ادامنىڭ 520-سى قازا تاپتى. تەك تٶرت ەيەل عانا تٸرٸ قالدى. ولاردىڭ ٸشٸندە 12 جاستاعى قىز دا بولعان. بۇل – بٸر عانا ۇشاقتىڭ قاتىسۋىمەن بولعان ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ اۆياتسييالىق اپات سانالادى.
تەرگەۋ بٸرنەشە ايعا سوزىلدى. ساراپشىلار اپاتتىڭ باستى سەبەبٸ جەتٸ جىل بۇرىن جٷرگٸزٸلگەن ساپاسىز جٶندەۋ جۇمىسى ەكەنٸن انىقتادى. سول وقيعادان كەيٸن Boeing كومپانيياسى مەن اۆياكومپانييالاردا تەحنيكالىق باقىلاۋ تالاپتارى كٷشەيتٸلٸپ, ۇشاقتاردىڭ قىسىم جٷيەسٸن تەكسەرۋ تەرتٸبٸ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتٸلدٸ.
ارادا ونداعان جىل ٶتسە دە, Japan Airlines Flight 123 اپاتى اۆياتسييا تاريحىنداعى ەڭ قورقىنىشتى ەرٸ ەڭ اۋىر تراگەدييالاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە اتالادى. بۇل وقيعا تەحنيكالىق قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىن ساقتاماۋدىڭ قانشالىقتى ورنى تولماس سالدارعا ەكەلۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن بٷكٸل ەلەمگە كٶرسەتتٸ.
