325 ميلليارد تەڭگە زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەر مەملەكەتكە قايتارىلدى

325 ميلليارد تەڭگە زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەر مەملەكەتكە قايتارىلدى

سۋرەت: گولوس نارودا

زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردٸ قايتارۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ٷشٸن باس پروكۋراتۋرا باسقا دا جاۋاپتى مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, تيٸستٸ كەشەندٸ شارالار اتقارۋدا, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

نەگٸزگٸ ماقسات – مۇنداي اكتيۆتەردٸ قازاقستان تۇرعىندارىنىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن زاڭدى اينالىمعا شۇعىل تارتۋ.

اكتيۆتەردٸ قايتارۋ پروتسەسٸ قاتاڭ تٷردە  زاڭعا سەيكەس جەنە زاڭنىڭ ٶلشەمشارتتارىنا سەيكەس كەلەتٸن ادامدارعا عانا قاتىستى جٷرگٸزٸلۋدە. 

قازٸرگٸ ۋاقىتتا باس پروكۋراتۋرا ەلدەگٸ 1 مىڭنان استام جەنە شەتەلدەگٸ 150-دەن استام مٷلٸك وبەكتٸلەرٸ تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ تالداۋدا. تالداۋمەن تاعى 600 ملرد تەڭگەنٸڭ باعالى قاعازدارى قامتىلعان. ەلٸمٸزدە 200-دەن استام جەنە شەتەلدە 140 بانك شوتتارى انىقتالدى. 2 ترلن تەڭگەگە جۋىق كٷدٸكتٸ ترانزاكتسييالار تەكسەرٸلۋدە.

وسى جۇمىستىڭ نەتيجەسٸندە پرەمەر-مينيستردٸڭ باسشىلىعىمەن كوميسسييا 325 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا اكتيۆتەردٸ مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى كەلٸسٸمدەر مەن تالاپ قويۋلاردى ماقۇلدادى, ونىڭ ٸشٸندە 272 ملرد تەڭگە تەڭگەرٸمٸندەگٸ اقشالاي قاراجات. ولار ماڭىزدى ەلەۋمەتتٸك جەنە ەكونوميكالىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا باعىتتالاتىن بولادى.

سونداي-اق ەلٸمٸزدەگٸ جەنە شەتەلدەگٸ قۇنى 50 ملرد تەڭگەدەن اساتىن اكتيۆتەر مەملەكەتكە بەرٸلدٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە بٸرقاتار ستراتەگييالىق كەن ورىندارى, مونوپوليستٸك كومپانييالار, ونداعان مىڭ گەكتار جەر, سونداي-اق ٶندٸرٸس وبەكتٸلەرٸ, قوناق ٷيلەر, بيزنەس ورتالىقتارى, ۆيللالار, پەتەرلەر, سەندٸ كٶلٸكتەر, زەرگەرلٸك بۇيىمدار جەنە تاعى باسقالار.

بۇدان باسقا, تٸزٸلٸمنٸڭ كەيبٸر سۋبەكتٸلەرٸ ٶز ەركٸمەن جالپى قۇنى 30 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايتىن جوعارى تەحنولوگييالىق ينۆەستجوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا مٸندەتتەمە الدى. ولاردىڭ ٸشٸندە قۇبىرلار, قاپتامالار, حيمييالىق, ازىق-تٷلٸك جەنە ت.ب. ٶنٸمدەردٸ شىعاراتىن ٶندٸرٸس وبەكتٸلەرٸ. وسىلايشا, كەمٸندە 300 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا, جىلدىق سالىق تٶلەمدەرٸ 1 ملرد تەڭگەدەن استام بولۋى تيٸس.

اكتيۆتەردٸ قايتارۋ پروتسەسٸنٸڭ تاعى بٸر ماڭىزدى بٶلٸگٸ - ەلەۋمەتتٸك جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ. مەسەلەن, تٸزٸلٸمدەگٸ تۇلعالار ٶز ەركٸمەن قىزمەتتەرٸن ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار ادامدار جەنە باسقا دا ەلەۋمەتتٸك وسال توپتار تەگٸن پايدالانا الاتىن, قۇنى 5 ملرد تەڭگەدەن اساتىن زاماناۋي مەدەني-اعارتۋ ورتالىعىن سالىنۋعا مٸندەتتەمە الدى.

باس پروكۋراتۋرانىڭ اكتيۆتەردٸ قايتارۋ جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸنٸڭ مەجبٷرلەپ قايتارۋ تەتٸكتەرٸن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە كٶپتەگەن, ونىڭ ٸشٸندە پايدا بولۋى تٷسٸنٸكسٸز اكتيۆتەرگە قاتىستى تالاپ قويۋلار بەرٸلدٸ.

ولاردىڭ بٸرٸ بويىنشا 11 ملن اقش دوللارىنان استام قارجىنى, سونداي-اق 400 ملن تەڭگە سوماسىنا زەرگەرلٸك بۇيىمدار مەن مەدەني قۇندىلىقتاردى مەجبٷرلەپ قايتارۋ تۋرالى سوت شەشٸمٸ قابىلدانىپ, كٷشٸنە ەندٸ.

جالپى, 2022 جىلدان باستاپ ەكونوميكانى دەمونوپوليزاتسييالاۋ شارالارىن قوسا العاندا جالپى سوماسى شامامەن 1,7 ترلن تەڭگەنٸڭ اكتيۆتەرٸ, ونىڭ ٸشٸندە شەتەلدەن 750 ملن اقش دوللارى مەملەكەتكە قايتارىلدى.

بۇل باعىتتا جۇمىستار جالعاسۋدا.