قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا ەلدٸ مەكەندەردٸ سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ بۇرۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى. قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترٸ ماعزۇم مىرزاعاليەۆ حالىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتۋ قارقىنى تۋرالى ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى primeminister.kz.
سۋ كودەكسٸنە سەيكەس مينيسترلٸك ەلدٸ مەكەندەردٸڭ شەكاراسىنا دەيٸن سۋمەن جابدىقتاۋ جٶنٸندەگٸ فۋنكتسييالاردى جٷزەگە اسىرادى جەنە توپتىق سۋ قۇبىرلارىن سالۋ جەنە رەكونسترۋكتسييالاۋ جٶنٸندەگٸ بيۋدجەتتٸك باعدارلامانىڭ ەكٸمشٸسٸ بولىپ تابىلادى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا رەسپۋبليكا بويىنشا جالپى ۇزىندىعى 15,5 مىڭ شاقىرىم بولاتىن 74 توپتىق سۋ قۇبىرلارى بار.
ونىڭ ٸشٸندە رەسپۋبليكالىق مەنشٸكتە 13 مىڭ شاقىرىم قۇرايتىن 37 توپتىق سۋ قۇبىرلارى تٸركەلگەن. ولار جالپى 1,1 ادامى بار 608 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندٸ ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, 2019-2020 جىلدار ارالىعىندا تيٸستٸ قارجى بٶلٸنٸپ, ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار بٸرقاتار توپتىق سۋ قۇبىرلارى بويىنشا قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالدى.
اتاپ ايتساق, 2019 جىلى پاۆلودار وبلىسىنداعى ماي, بەلوۆود جەنە قاراعاندى وبلىسىنداعى جەيرەم-قاراجال توپتىق سۋ قۇبىرلارى پايدالانۋعا بەرٸلدٸ.
ال 2020 جىلى الماتى وبلىسىنداعى قاسكەلەڭ, قىزىلوردا وبلىسىنداعى تالاپ جەنە جيدەلٸ, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنداعى پرەسنوۆ - ەكٸنشٸ كەزەك, باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى جىمپيتى توپتىق سۋ قۇبىرلارى بويىنشا بارلىق جۇمىستار اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرٸلەتٸن بولادى.
«نەتيجەسٸندە بۇعان دەيٸن ساپالى سۋى بولماعان 37 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەن بويىنشا جاڭادان سۋ قۇبىرلارى سالىنىپ, 46 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ», — دەدٸ مينيستر.
سونىمەن قوسا, بٸر قالا مەن 39 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەننٸڭ ەسكٸ سۋ بەرۋ جٷيەسٸ قايتا جٶندەۋدەن ٶتٸپ, اۋىز سۋدىڭ ساپاسى ارتادى. ٶز كەزەگٸندە, بۇل 286,7 مىڭ تۇرعىندى قامتيدى.
سونىمەن قوسا, 2020 جىلى 3 توپتىق سۋ قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ولار جاڭادان سالىنىپ جاتقان اقمولا وبلىسىنداعى ماكينسك پەن اقتٶبە وبلىسىنداعى جانىس بي توپتىق سۋ قۇبىرلارى. جەنە قاراعاندى وبلىسىنداعى ەسقۇلا توپتىق سۋ قۇبىرىنىڭ جاڭا بٶلٸگٸ سالىنۋدا. اتالعان توپتىق سۋ قۇبىرلارى 2021 جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن پايدالانۋعا بەرٸلەدٸ.
«نەتيجەسٸندە 3 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندە تۇراتىن 1,3 مىڭ ادام ٷشٸن ساپالى اۋىز سۋ قولجەتٸمدٸ بولادى. سونىمەن قاتار, 3 قالانى سۋمەن قامتاماسىز ەتەتٸن قۇبىرلارى جاڭارتىلادى. ياعني, 94 مىڭ تۇرعىن ٷشٸن بەرٸلەتٸن اۋىز سۋدىڭ ساپاسى جاقسارادى», — دەدٸ مىرزاعاليەۆ.
مينيستر جوسپار بويىنشا 2025 جىلعا دەيٸن 11 توپتىق سۋ قۇبىرلارى قايتا جاڭارتىلىپ, جٶندەلەتٸنٸن ايتتى. ونىڭ ٸشٸندە, بٸرقاتار سۋ قۇبىرلارى ۇزارتىلادى.
«وسىنىڭ ارقاسىندا بۇعان دەيٸن ساپالى سۋى بولماعان 87 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەن تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. بۇل 103,7 مىڭعا جۋىق ادامدى قامتيدى. سونىمەن قوسا, 321 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەننٸڭ اۋىز سۋ بەرۋ جٷيەسٸ جاڭارتىلاتىن بولادى. بۇل, ٶز كەزەگٸندە 524,6 مىڭ ادامدى قامتيدى», — دەدٸ مينيستر.
جالپى «نۇرلى جەر» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى شەڭبەرٸندە 2025 جىلعا دەيٸن توپتىق سۋ قۇبىرلارى جوبالارىنا 133,1 ملرد استام تەڭگە قاراجات بٶلۋ جوسپاردا بار. ونىڭ ٸشٸندە جاڭادان سالۋعا 14,5 ملرد تەڭگە, ال قايتا جاڭارتۋعا 118,6 ملرد تەڭگە بٶلٸنبەك.
«وسىنىڭ ەسەبٸنەن الداعى بەس جىلدا جاڭادان 1469 شاقىرىم قۇبىر جەلٸلەرٸ سالىنادى جەنە 1724 شاقىرىمى قايتا جاڭارتىلىپ, قاجەتتٸ جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ», — دەدٸ مىرزاعاليەۆ.
اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا بۇرىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلمەگەن 90 اۋىلدىق ەلدٸ مەكەنگە سۋ قۇبىرى جەتكٸزٸلٸپ, 105 مىڭ تۇرعىنعا ساپالى اۋىز سۋ قولجەتٸمدٸ بولادى.
سونىمەن قاتار, 321 ەلدٸ مەكەننٸڭ اۋىز سۋ بەرۋ جٷيەسٸ جٶندەلٸپ, جاڭارتىلادى. بۇل 524,6 مىڭنان استام ادامدى قامتيدى.
جالپى, 5 جىل ٸشٸندە 3 مىڭنان استام شاقىرىم توپتىق سۋ قۇبارلارى سالىنادى. اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ كٶرسەتكٸشٸن 100% پايىزعا جەتكٸزۋ جوسپارلانعان.
پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەبٸلقايىر سقاقوۆ وبلىستا 352 اۋىلدان 141 اەم نەمەسە 40%-ى ٷشٸن ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ قولجەتٸمدٸ ەكەنٸن حابارلادى.
ٶز كەزەگٸندە, ٶڭٸردە ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى 2 باعىتتا جٷرگٸزٸلۋدە:
بٸرٸنشٸدەن, ٸرٸ سۋ قۇبىرلارىنىڭ قۇرىلىسى. بيىل 16,9 ملرد تەڭگە سوماسىنا ۇزىندىعى 605 كم بولاتىن 56 جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا. ا. ج. قولجەتٸمدٸلٸك كٶرسەتكٸشٸ 50%-عا دەيٸن ارتادى.
«كەلەسٸ جىلى 10,1 ملرد تەڭگە سوماسىنا 42 جوبانى ٸسكە اسىرۋ جەنە قولجەتٸمدٸلٸك كٶرسەتكٸشٸن 58%-عا دەيٸن ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا. وسى باعىتتاعى جۇمىستى 2022-2023 جىلدارى جالعاستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», — دەدٸ ەكٸم.
ەكٸنشٸدەن, حالىق سانى 200 ادامنان از بولاتىن اۋىلداردى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبٸنەن كبم (كەشەندٸ بلوك-مودۋل) ورناتۋ ارقىلى شەشٸلەتٸن بولادى.
