Bala densaýlyǵy basty nazarda bolǵany qýantady
Basty bailyq – denniń saýlyǵy. Qoǵamymyzda eńbektegen baladan eńkeigen kárige deiingi zamandastarymyzdyń deni saý bolýy úshin barlyq jaǵdai jasalýda. Soǵan orai, meditsinalyq tekseris, syrqattanýdyń aldyn alý, salamatty ómir saltyn qalyptastyrý, dárigerlik tegin keńes berý júieli jolǵa qoiylǵan. Biraq ómir bolǵan soń ártúrli jaǵdai oryn alady. Búgingi tańda balalardyń qursaqta jatyp kemtarlyqqa shaldyǵýy beleń alyp otyr. Nárestelerdiń týa bitken sal aýrýy, estý-sóileý kemistigi jii kezdesýde.
Múmkindigi shekteýli balalary bar ata-analar olardy kútip-baǵý, emdetý, oqytý jaǵynan qiyndyqqa tap bolyp jatady. Kóp jaǵdaida balalardy baǵyp-qaǵý qarajatqa kelip tireledi. Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqqa arnaǵan búgingi Joldaýynda áleýmettik máselege, onyń ishinde múgedek balalardy emdetýge erekshe kóńil bólgendigi qýantty. «Otbasy institýtyn qoldaý, inkliýzivti qoǵam qurý, balalardyń quqyǵyn qorǵaý, turmystyq zorlyqqa qarsy kúresý – bizdiń jumysymyzdyń basym baǵyttarynyń biri bolýy kerek. Jasóspirimder arasyndaǵy sýitsidtiń kóbeiýi bizdi alańdatýy tiis. Zorlyq-zombylyqtan zardap shekken balalardy ońaltýǵa arnalǵan baǵdarlama ázirleýimiz kerek. Múmkindigi shekteýli balasy bar otbasylarmen de erekshe jumys júrgizgen abzal. Tek resmi statistikaǵa súiensek, elimizde múmkindigi shekteýli 80 myń bala bar. Úkimet sal aýrýyna shaldyqqan balalardy meditsinalyq jáne áleýmettik turǵydan qoldaý jumysyna mańyz berýi tiis. Endi Úkimetke bul baǵytta aldaǵy úsh jylda 58 mlrd. teńge bólýdi tapsyramyn», – dedi Memleket basshysy.
«Jan-jaǵyń aman bolsyn» deidi qazaq basqaǵa aqjarma tilegin arnaǵanda. Endeshe, Qazaqstannyń árbir turǵyny keleshekke kedergisiz umtylýy kerek.
Qadyr Ábdirahmanov,
Sarqan aýdandyq máslihatynyń hatshysy.
* * *
Kópshiliktiń kóńilinen shyqty
Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýy zamandastarymyzdy airyqsha tolǵandyryp júrgen ózekti máselelerdiń sheshimin kórsetýimen qundy der edim. Ásirese ulttyq múddege negizdelgen tapsyrmalardyń ózektiligi ózin memleketshil sanaityn árbir azamatty beijai qaldyrmasy anyq.
Sonymen biylǵy Joldaýda aitylǵan asa ózekti máselelerge toqtalar bolsam, Prezidenttiń memlekettik kompaniialardyń sanyn qysqartýǵa, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti jappai damytýǵa, Úkimettiń tarif pen baǵany retteý máselesin qolǵa alýyna, jalpy ishki ónimniń jyl saiynǵy turaqty ósimin 5 paiyzǵa jetkizýge, memlekettik kompaniialardyń sanyn qysqartýǵa qatysty oilary - qoldarlyq bastama. Sondai-aq, Parlament Májilisi depýtattarynyń zańdy quqyǵyn paidalanyp, Úkimetke ózekti máseleler týraly saýal joldaýy kerektigin aitqan Qasym-Jomart Kemelulynyń sózi kókirekterdegi asyl oidy dóp basqandai boldy. Sebebi, sailaýshylardyń qoldaýymen zań shyǵarýshy organǵa barǵan keibir depýtattardyń halyqtyń múddesi úshin biraýyz sóz aitpaityny jasyryn emes. Qasym-Jomart Toqaevtyń aýzynan shyqqan sózdiń eń atalysy – ata-babamyz qasyq qanymen qorǵaǵan jerimizdiń shetildikterge satylmaityndyǵyn málimdeýi der edim. Alǵashqy Joldaýy bolǵandyǵyna qaramastan asa ózekti másele jaily: «Jurtshylyqty tolǵandyryp júrgen jer máselesine arnaiy toqtalǵym keledi. Memleket basshysy retinde taǵy da málimdeimin. Jerimiz sheteldikterge satylmaidy, oǵan jol berilmeidi. Bul másele boiynsha qaýeset taratýdy doǵarý kerek. Biraq jerdi tiimdi paidalanýdy qamtamasyz etý – bizdiń mindetimiz. Jerdi tiimdi igerý máselesi barǵan saiyn ózektilenip barady. Jaǵdai jerge salynatyn tikelei salyqtyń tómendigimen ýshyǵyp otyr. Memleketten aqysyz jer jaldaý quqyǵyn alǵandar ieligindegi jermen jumys istemei otyr. Elimizde latifýndister qatary paida boldy», – dep ashyp aitýy kópshiliktiń kóńilinen shyqty.
Ábilǵazy Raiymbekov,
Almaty oblysynyń Qurmetti azamaty
* * *
Altyn arqaý úzilmeidi
Prezident Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń «Syndarly qoǵamdyq dialog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty alǵashqy Joldaýy elimizdiń aldaǵy ýaqytta ustanatyn strategiiasyn tanystyrdy. Memleket damýynyń jańa kezeńine attaý úshin Elbasy saiasatynyń sabaqtastyǵyn saqtap, júieli reformalar júzege asatyndyǵyn aitqan Prezident: «Elimizdiń damý jolyn búkil álem moiyndap, qazaqstandyq, iaǵni Nazarbaev modeli dep atady. Qazir bizge táýelsizdiktiń jetistikterin eselep, elimizdi damýdyń jańa sapaly kezeńine shyǵarý múmkindigi berilip otyr», – dedi.
Prezidenttiń áleýmettik jeli arqyly memleket pen halyqtyń arasynda altyn kópir ornatý ideiasy kópshiliktiń qyzyǵýshylyǵyn oiatty. Rasynda halyqpen tiimdi keri bailanys ornatý - qashanda basty maqsattardyń biri. Endigi kezekte Prezident Ákimshiliginde osy salany qadaǵalaityn bólim ashyldy. «Qoǵamdyq dialog, ashyqtyq, adamdardyń qajettilikterine jedel den qoiý memlekettik organdar qyzmetiniń basty basymdyqtary sanalady. Prezident Ákimshiliginde memlekettik organdardyń azamattardyń ótinishterin qaraý sapasyn qadaǵalaityn, olar boiynsha jedel sharalar qabyldaityn bólim quryldy», – degen Qasym-Jomart Kemeluly elimizge asa qajetti salalardyń jumysyn jandandyrýdyń tiimdiligin alǵa tartty.
Osy oraida Almaty oblysynyń barlyq deńgeidegi ákimderi men ákimdikterinde áleýmettik jeli betterinde halyqpen keri bailanys ornatylǵanyn aita ketken jón.
Jalpy úsh jyl boiy júrgizilgen akkaýnttarda jetisýlyqtar ózderiniń saýaldaryna tolyqqandy jaýap alyp qana qoimai, ózderiniń kózqarasy men usynystaryn da bildirip keldi. Sondai-aq, oblystyq basqarmalar men departamentter áleýmettik jelilerde resmi akkaýnttaryn júrgizip, halyqpen qarym-qatynasty «onlain» formatta júrgizýde. Memlekettik qyzmetshilerdiń onlain túrde tez ári operativti qyzmet kórsetýi turǵyndar arasynda senim týdyryp, ózekti máseleler tez sheshimin tabady dep senemiz.
Janna Arynbekova,
«Jetisu media» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń basshysy
