بالا دەنساۋلىعى باستى نازاردا بولعانى قۋانتادى
باستى بايلىق – دەننٸڭ ساۋلىعى. قوعامىمىزدا ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن كەرٸگە دەيٸنگٸ زامانداستارىمىزدىڭ دەنٸ ساۋ بولۋى ٷشٸن بارلىق جاعداي جاسالۋدا. سوعان وراي, مەديتسينالىق تەكسەرٸس, سىرقاتتانۋدىڭ الدىن الۋ, سالاماتتى ٶمٸر سالتىن قالىپتاستىرۋ, دەرٸگەرلٸك تەگٸن كەڭەس بەرۋ جٷيەلٸ جولعا قويىلعان. بٸراق ٶمٸر بولعان سوڭ ەرتٷرلٸ جاعداي ورىن الادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا بالالاردىڭ قۇرساقتا جاتىپ كەمتارلىققا شالدىعۋى بەلەڭ الىپ وتىر. نەرەستەلەردٸڭ تۋا بٸتكەن سال اۋرۋى, ەستۋ-سٶيلەۋ كەمٸستٸگٸ جيٸ كەزدەسۋدە.
مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالالارى بار اتا-انالار ولاردى كٷتٸپ-باعۋ, ەمدەتۋ, وقىتۋ جاعىنان قيىندىققا تاپ بولىپ جاتادى. كٶپ جاعدايدا بالالاردى باعىپ-قاعۋ قاراجاتقا كەلٸپ تٸرەلەدٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ حالىققا ارناعان بٷگٸنگٸ جولداۋىندا ەلەۋمەتتٸك مەسەلەگە, ونىڭ ٸشٸندە مٷگەدەك بالالاردى ەمدەتۋگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلگەندٸگٸ قۋانتتى. «وتباسى ينستيتۋتىن قولداۋ, ينكليۋزيۆتٸ قوعام قۇرۋ, بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ, تۇرمىستىق زورلىققا قارسى كٷرەسۋ – بٸزدٸڭ جۇمىسىمىزدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ بولۋى كەرەك. جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىنداعى سۋيتسيدتٸڭ كٶبەيۋٸ بٸزدٸ الاڭداتۋى تيٸس. زورلىق-زومبىلىقتان زارداپ شەككەن بالالاردى وڭالتۋعا ارنالعان باعدارلاما ەزٸرلەۋٸمٸز كەرەك. مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالاسى بار وتباسىلارمەن دە ەرەكشە جۇمىس جٷرگٸزگەن ابزال. تەك رەسمي ستاتيستيكاعا سٷيەنسەك, ەلٸمٸزدە مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ 80 مىڭ بالا بار. ٷكٸمەت سال اۋرۋىنا شالدىققان بالالاردى مەديتسينالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدان قولداۋ جۇمىسىنا ماڭىز بەرۋٸ تيٸس. ەندٸ ٷكٸمەتكە بۇل باعىتتا الداعى ٷش جىلدا 58 ملرد. تەڭگە بٶلۋدٸ تاپسىرامىن», – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
«جان-جاعىڭ امان بولسىن» دەيدٸ قازاق باسقاعا اقجارما تٸلەگٸن ارناعاندا. ەندەشە, قازاقستاننىڭ ەربٸر تۇرعىنى كەلەشەككە كەدەرگٸسٸز ۇمتىلۋى كەرەك.
قادىر ەبدٸراحمانوۆ,
سارقان اۋداندىق مەسليحاتىنىڭ حاتشىسى.
* * *
كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶڭٸلٸنەن شىقتى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋى زامانداستارىمىزدى ايرىقشا تولعاندىرىپ جٷرگەن ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ شەشٸمٸن كٶرسەتۋٸمەن قۇندى دەر ەدٸم. ەسٸرەسە ۇلتتىق مٷددەگە نەگٸزدەلگەن تاپسىرمالاردىڭ ٶزەكتٸلٸگٸ ٶزٸن مەملەكەتشٸل سانايتىن ەربٸر ازاماتتى بەيجاي قالدىرماسى انىق.
سونىمەن بيىلعى جولداۋدا ايتىلعان اسا ٶزەكتٸ مەسەلەلەرگە توقتالار بولسام, پرەزيدەنتتٸڭ مەملەكەتتٸك كومپانييالاردىڭ سانىن قىسقارتۋعا, شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸكتٸ جاپپاي دامىتۋعا, ٷكٸمەتتٸڭ تاريف پەن باعانى رەتتەۋ مەسەلەسٸن قولعا الۋىنا, جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ جىل سايىنعى تۇراقتى ٶسٸمٸن 5 پايىزعا جەتكٸزۋگە, مەملەكەتتٸك كومپانييالاردىڭ سانىن قىسقارتۋعا قاتىستى ويلارى - قولدارلىق باستاما. سونداي-اق, پارلامەنت مەجٸلٸسٸ دەپۋتاتتارىنىڭ زاڭدى قۇقىعىن پايدالانىپ, ٷكٸمەتكە ٶزەكتٸ مەسەلەلەر تۋرالى ساۋال جولداۋى كەرەكتٸگٸن ايتقان قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنىڭ سٶزٸ كٶكٸرەكتەردەگٸ اسىل ويدى دٶپ باسقانداي بولدى. سەبەبٸ, سايلاۋشىلاردىڭ قولداۋىمەن زاڭ شىعارۋشى ورگانعا بارعان كەيبٸر دەپۋتاتتاردىڭ حالىقتىڭ مٷددەسٸ ٷشٸن بٸراۋىز سٶز ايتپايتىنى جاسىرىن ەمەس. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اۋزىنان شىققان سٶزدٸڭ ەڭ اتالىسى – اتا-بابامىز قاسىق قانىمەن قورعاعان جەرٸمٸزدٸڭ شەتٸلدٸكتەرگە ساتىلمايتىندىعىن مەلٸمدەۋٸ دەر ەدٸم. العاشقى جولداۋى بولعاندىعىنا قاراماستان اسا ٶزەكتٸ مەسەلە جايلى: «جۇرتشىلىقتى تولعاندىرىپ جٷرگەن جەر مەسەلەسٸنە ارنايى توقتالعىم كەلەدٸ. مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە تاعى دا مەلٸمدەيمٸن. جەرٸمٸز شەتەلدٸكتەرگە ساتىلمايدى, وعان جول بەرٸلمەيدٸ. بۇل مەسەلە بويىنشا قاۋەسەت تاراتۋدى دوعارۋ كەرەك. بٸراق جەردٸ تيٸمدٸ پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ – بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز. جەردٸ تيٸمدٸ يگەرۋ مەسەلەسٸ بارعان سايىن ٶزەكتٸلەنٸپ بارادى. جاعداي جەرگە سالىناتىن تٸكەلەي سالىقتىڭ تٶمەندٸگٸمەن ۋشىعىپ وتىر. مەملەكەتتەن اقىسىز جەر جالداۋ قۇقىعىن العاندار يەلٸگٸندەگٸ جەرمەن جۇمىس ٸستەمەي وتىر. ەلٸمٸزدە لاتيفۋنديستەر قاتارى پايدا بولدى», – دەپ اشىپ ايتۋى كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶڭٸلٸنەن شىقتى.
ەبٸلعازى رايىمبەكوۆ,
الماتى وبلىسىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى
* * *
التىن ارقاۋ ٷزٸلمەيدٸ
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن ٶركەندەۋٸنٸڭ نەگٸزٸ» اتتى العاشقى جولداۋى ەلٸمٸزدٸڭ الداعى ۋاقىتتا ۇستاناتىن ستراتەگيياسىن تانىستىردى. مەملەكەت دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭٸنە اتتاۋ ٷشٸن ەلباسى ساياساتىنىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاپ, جٷيەلٸ رەفورمالار جٷزەگە اساتىندىعىن ايتقان پرەزيدەنت: «ەلٸمٸزدٸڭ دامۋ جولىن بٷكٸل ەلەم مويىنداپ, قازاقستاندىق, ياعني نازارباەۆ مودەلٸ دەپ اتادى. قازٸر بٸزگە تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ جەتٸستٸكتەرٸن ەسەلەپ, ەلٸمٸزدٸ دامۋدىڭ جاڭا ساپالى كەزەڭٸنە شىعارۋ مٷمكٸندٸگٸ بەرٸلٸپ وتىر», – دەدٸ.
پرەزيدەنتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى مەملەكەت پەن حالىقتىڭ اراسىندا التىن كٶپٸر ورناتۋ يدەياسى كٶپشٸلٸكتٸڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتتى. راسىندا حالىقپەن تيٸمدٸ كەرٸ بايلانىس ورناتۋ - قاشاندا باستى ماقساتتاردىڭ بٸرٸ. ەندٸگٸ كەزەكتە پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندە وسى سالانى قاداعالايتىن بٶلٸم اشىلدى. «قوعامدىق ديالوگ, اشىقتىق, ادامداردىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸنە جەدەل دەن قويۋ مەملەكەتتٸك ورگاندار قىزمەتٸنٸڭ باستى باسىمدىقتارى سانالادى. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ازاماتتاردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸن قاراۋ ساپاسىن قاداعالايتىن, ولار بويىنشا جەدەل شارالار قابىلدايتىن بٶلٸم قۇرىلدى», – دەگەن قاسىم-جومارت كەمەلۇلى ەلٸمٸزگە اسا قاجەتتٸ سالالاردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن العا تارتتى.
وسى ورايدا الماتى وبلىسىنىڭ بارلىق دەڭگەيدەگٸ ەكٸمدەرٸ مەن ەكٸمدٸكتەرٸندە ەلەۋمەتتٸك جەلٸ بەتتەرٸندە حالىقپەن كەرٸ بايلانىس ورناتىلعانىن ايتا كەتكەن جٶن.
جالپى ٷش جىل بويى جٷرگٸزٸلگەن اككاۋنتتاردا جەتٸسۋلىقتار ٶزدەرٸنٸڭ ساۋالدارىنا تولىققاندى جاۋاپ الىپ قانا قويماي, ٶزدەرٸنٸڭ كٶزقاراسى مەن ۇسىنىستارىن دا بٸلدٸرٸپ كەلدٸ. سونداي-اق, وبلىستىق باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەر ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە رەسمي اككاۋنتتارىن جٷرگٸزٸپ, حالىقپەن قارىم-قاتىناستى «ونلاين» فورماتتا جٷرگٸزۋدە. مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ونلاين تٷردە تەز ەرٸ وپەراتيۆتٸ قىزمەت كٶرسەتۋٸ تۇرعىندار اراسىندا سەنٸم تۋدىرىپ, ٶزەكتٸ مەسەلەلەر تەز شەشٸمٸن تابادى دەپ سەنەمٸز.
جاننا ارىنبەكوۆا,
«Jetisu media» كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنٸڭ باسشىسى
