Foto: sknews.kz
Biyl Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boiynsha «Jaily mektep» ulttyq pilottyq jobasyn júzege asyrý qarqyndy júrgizilýde. Sanaýly aidan keiin elimizdegi apatty mektepter men úsh aýysymda oqytý máselesin sheshetin alǵashqy bilim oshaqtary esigin aiqara ashady, - dep habarlaidy «Ult aqparat».
Osy maqsatqa jetý úshin ulttyq jobanyń biryńǵai operatory «Samuryq-Qazyna Qurylys» AQ biznes-qoǵamdastyq ókilderimen jáne memlekettik organdarmen tyǵyz bailanysta jumys isteidi, óitkeni mundai aýqymdy jobany sátti júzege asyrý qatysýshylar arasynda úilestirý men ózara is-qimyldy talap etedi. Yńǵaily orta qurý uzaq merzimdi protsess. Sondyqtan pilottyq jobanyń nátijelerin únemi taldap, baǵalaý, engizý qazaqstandyqtardyń úmitin aqtaityndai ózgerister men jetildirýler engizý qajet. Ulttyq jobanyń biryńǵai operatory jaily bilim berý ortasyn qurý kezinde jobanyń maqsattaryn túsinetin jáne ózderiniń kásibi tájiribesin tek fizikalyq úi-jailardy salý úshin ǵana emes, sonymen qatar qurý úshin paidalana alatyn qurylys kompaniialarynyń tájiribesi mańyzdy ról atqaratynyn atap kórsetedi.
Jalpy jurtshylyq ulttyq jobanyń barysyn syrttan baqylap qana qoimai, oǵan tikelei atsalysyp otyr desek, artyq aitqandyq bolmas. Yńǵaily mektepterge arnalǵan sáýlettik jáne jobalyq sheshimder eki ret ashyq talqylaýǵa usynyldy, munda árbir múddeli turǵyn bolashaq mektepterin qurýǵa tikelei qatysa alady. Túrli kásip ókilderi, qoǵamdyq uiym músheleri, oqýshylar, ata-analar, ustazdar jáne qarapaiym azamattar bar jobalardy odan ári jetildirýge qatysty syndarly oilary men usynystaryn tikelei aita aldy. «Samuryq-Qazyna Qurylys» AQ ulttyq jobany júzege asyrýǵa belsendi aqparat pen qoǵamdy barynsha tartýǵa basa nazar aýdarady. Biryńǵai operator bul jobanyń ulttyq ekenin, iaǵni mektepterdiń barlyǵyna qolaily bolýy úshin sońǵy operatorlardyń qajettilikteri men pikirlerin eskerý qajet ekenin birneshe ret atap ótti.
Qazaqstan mektep ortasyn jańǵyrtý jolyna senimdi túrde tústi. 1 qyrkúiekte eki aýysymda 150 myńnan astam oqýshy oryny bar 98 jaily mektepti paidalanýǵa berý josparlanýda. Mektepter ozyq STEM zerthanalarymen, robototehnika kabinetterimen, horeografiia kabinetterimen, demalys jáne jelilik aimaqtarmen jabdyqtalady. Ár synypta interaktivti taqta jáne zamanaýi kompiýterler bolady.
Bekitilgen Qazaqstan Respýblikasynyń mektepke deiingi, orta, tehnikalyq jáne kásiptik bilim berýdi damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyna sáikes mynalar kózdelgen:
HHI ǵasyr quzyretterin damytý úshin oqý baǵdarlamalaryn jańartý;
aýyl mektepterine qoldaý kórsetý;
muǵalimderdi daiarlaý jáne olardyń biliktiligin arttyrý;
jańa mektepter salý jáne burynnan barlaryn jóndeý.
Ulttyq jobany júzege asyrýda aýyldyq jáne qalalyq bilim berý mekemeleriniń qural-jabdyq sapasynyń bar aiyrmashylyǵyn joiýǵa kóp kóńil bólinýde. Bul ásirese mańyzdy, óitkeni qazirgi zamanǵy tehnologiialar men kommýnikatsiialar kóp jaǵdaida aýyl oqýshylary úshin qoljetimsiz, bul jalpy bilim sapasyna teris áser etedi. Sondyqtan 163 bilim berý nysany nemese jaily mektepterdiń 44 paiyzy aýyldarda, 56 paiyzy, iaǵni 206 mektep qalalarda salynady. Osylaisha memleket elimizdiń bolashaǵy – jastarǵa investitsiia quiady, olardyń damýy men bilim alýyna barlyq qajetti jaǵdailardy jasaidy, óitkeni elimizdiń odan ári strategiialyq damýy sózbe-sóz bolashaq kóshbasshylarǵa, kásipkerlerge, ǵalymdar men jasaýshylarǵa bailanysty.
Sheteldik tájiribe týraly aitatyn bolsaq, Skandinaviia elderi úilesimdi jáne jan-jaqty bilim berý salasyndaǵy kóshbasshylar bolyp sanalady. Osylaisha, Finliandiiada memleket balanyń jeke tulǵa retinde qalyptasýynyń barlyq derlik protsesine jaýapkershilikti óz moinyna alady. Bul máselede qolaily oqý ortasy úlken áser etedi. Bul stýdentterdiń psihologiiasyna jaqsy áser etip, olardyń kásibi qabiletterin damýdyń alǵashqy kezeńderinde anyqtaýǵa kómektesedi.
Zamanaýi infraqurylymy, qolaily oqý jaǵdailary jáne oqý protsesin uiymdastyrýdyń innovatsiialyq tásilderi bar jańa mektepter qajet. Bul árbir oqýshynyń áleýetin damytýǵa jasalǵan mańyzdy qadam. Ulttyq pilottyq jobanyń tájiribesi bilim berý salasy úshin de, qurylys sektory úshin de jańa standartqa ainalýy tiis.
«Samuryq-Qazyna qurylys» kompaniiasy áleýmettik nysandar qurylysyna synaqtan súrinbei ótip, tiimdiligin dáleldegen birqatar ozyq quraldar men tetikterdi engizdi. «Jaily mektep» ulttyq jobasynda EPK kelisim-sharttarynyń mehanizmi alǵash ret synaqtan ótti. Bul tájiribe shetelde sátti qoldanylýda jáne qysqa merzimde iri jobalardy júzege asyrýǵa múmkindik beredi. EPC kelisimderiniń artyqshylyǵy - mektepterdi jobalaý, salý jáne jabdyqtaý, sondai-aq barlyq qajetti qural-jabdyqtarmen jáne infraqurylymmen qamtamasyz etý boiynsha jumystar qatar júrgiziletin keshendi tásil. Biryńǵai operator árbir jasalǵan kelisim-shartty, jobalyq-smetalyq qujattamany, barlyq materialdardy, taýarlar men jabdyqtardy, sondai-aq qurylysta otandyq óndiris materialdarynyń paidalanylýyn tekseredi.
Qurylys-montaj jumystary smetalyq qujattamany alýdy uzaq kútpei, syzbanyń barlyq talaptarǵa sáikestigi tekserilgen sátten bastalady. Osy tásildiń arqasynda joǵary sapaly qurylys jobalyq-smetalyq qujattamany alǵanǵa deiin bastalyp, merzimi aitarlyqtai qysqarady. Sondyqtan joba «pilot» bolyp tabylady. Jańa tehnika synaqtan ótýde.
Sonymen qatar, Bitrix kross-platformasymen biriktirilgen E-Qurylys aqparattyq júiesiniń arqasynda ulttyq jobanyń barlyq qujat ainalymy elektrondy formatqa kóshirildi. Jańashyldyq qadaǵalaý organdaryna naqty ýaqyt rejiminde esep berýdi baqylap qana qoimai, beinebaqylaý kameralarynyń arqasynda qurylys jumystarynyń barysyn baqylaýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar, joba jobalaý jáne tehnikalyq qadaǵalaý mamandarynyń jiti baqylaýynda. Shaǵyn jinaqty mektepterge tehnikalyq qadaǵalaýdy júzege asyratyn uiymdardy «Samuryq-Qazyna Development» enshiles kompaniiasy tekseredi, bul qurylys salasynda tereń bilimi men kásibi tájiribesi bar 1 sanatty mamandardyń bolýyna bailanysty.
Ulttyq jobanyń biryńǵai operatory «Samuryq-Qazyna Qurylys» AQ sátti jobalyq jumystyń negizgi quramdas bóligi qurylystyń barlyq kezeńderinde josparlaý, baqylaý jáne úilestirý ekenin atap ótedi. Eńbekti qorǵaý jáne qaýipsizdik máselelerine erekshe kóńil bólinedi.
Bul bastamalardy sátti júzege asyrý úshin qazaqstandyq mamandardy oqytyp, qaita daiarlaý qajet. Kýrstar men treningter uiymdastyrýda, sondai-aq sheteldik sarapshylardyń bilimin otandyq mamandarǵa berýde mańyzdy qadamdar qajet. Sheteldik mamandardy tartý qurylys kompaniialaryna zamanaýi tehnologiialardy tabysty engizý úshin qosymsha bilim men tájiribe alýǵa kómektesedi.
«Jaily mektep» pilottyq jobasyn júzege asyrýdyń mysaly Qazaqstannyń qurylys salasyna múlde jańa deńgeige shyǵýǵa múmkindik beredi. Barlyq innovatsiialyq tehnologiialar men baqylaý ádisteri qurylystyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi. Bul innovatsiialar tiimdilik pen senimdilikti arttyryp qana qoimai, oryndalatyn jumystardyń sapasyn arttyrady. Tehnologiianyń qarqyndy damýy qyzmettiń barlyq salalarynda sheshýshi ról atqaratyn bizdiń zamanymyzda mundai tásilder barǵan saiyn tanymal jáne ózekti bola túsýde.
