Foto: dzen.ru
Búginde pedagog mártebesi qoiylyp, muǵalimderge degen qarym-qatynas barynsha jaqsardy. Qazirgi ýaqytta mektep muǵalimderinen kóp nárse talap etiledi: teoriiany jetkizip qana qoimai, ony praktikada qyzyqty túrde kórsete bilý, tehnologiiamen saýatty jumys isteý, qaǵaz esepterin júrgizý, oqýshylarmen til tabysa bilý jáne t.b. Sonymen zamanaýi muǵalim qandai? Bul týraly Ult.kz saityna mektep oqýshylary óz oilarymen bólisti.
Raiymbek Bedelbek, oqýshy: Sabaq beretin sheber
Menińshe, qazirgi muǵalimniń on jyldan astam, tipti júz jyldan astam ýaqyt boiy jasalǵan ustaz beinesinen aiyrmashylyǵy joq. Ustaz, onyń ishinde zamanaýi ustaz, eń aldymen, dosy jáne kómekshisi, degenmen elimizde jyl saiyn dana tálimgerden góri kómekshi rólin alady. Muǵalim balanyń kózinde Dj.K.Roýlingtiń Garri Potter romandaryndaǵydai siqyrshy, al jasóspirimniń kózinde avtoritetti, oi bólisetin, tájiribe almasatyn tulǵa bolýy kerek.
Zamanaýi muǵalim, ótken ǵasyrdaǵy muǵalimnen aiyrmashylyǵy, qazir balalar qoldanatyn zamanaýi tehnologiialarmen únemi ainalysýy kerek. Eń bastysy, ustaz óz isin, balalaryn shyn júrekten jaqsy kórse, qalǵany ýaqyt óte kele keledi.
Qazirgi zamanǵy muǵalim balalarmen bir tolqynda júretin adam. Ol ázilderdi túsinedi, siz onymen sóilese alasyz, ol óz sabaǵynyń materialyn óte saýatty jáne tiimdi usynady.
Ersultan Tóreqan, oqýshy: «Sizdegi» tehnologiiamen jumys isteý
Qazirgi zamanǵy naǵyz muǵalimder bastamashyl jáne kásippen shektelmeidi, kóbinese qarym-qatynasta beiresmi, dástúrli bilim berý artta qalady. Qazir olar bizdegi táýelsizdikti baǵalaidy. Menińshe, zamanaýi muǵalim eń aldymen tehnologiiadan, internetten, onlain sabaqtan qoryqpaityn adam siiaqty. Dana muǵalim balalar aldyndaǵy jaýapkershiligin sezinedi, sondyqtan oqytýdyń, tájiribe jasaýdyń jańa joldaryn izdeidi. Psihologiialyq jailylyqqa da úlken mán beredi. Onyń sabaqtary árqashan tynysh, kúizelis pen tolqýǵa oryn joq.
Qazirgi muǵalim qoǵamdaǵy ózgeristerdi qabyldaýǵa, trendte bolýǵa, bilýge jáne oqýshymen tandemde bolýǵa daiyn, oi-órisi keń tulǵa, óitkeni qazir qoǵamda daralaý úrdisi baiqalýda. Ár oqýshynyń pikirimen sanasyp, oqýshy ózin belgili dárejede muǵalimmen teń dárejede seziný kerek. Árine, ustaz ustaz bolyp qalýy kerek. Onyń negizgi qyzmeti – bilim berý. Menińshe, qazirgi árbir ustazdyń mindeti – shákirtiniń boiyndaǵy tulǵany kórý. Ustaz – shákirt boiyna alaý jaǵyp, jarqyn bolashaqqa jeteleitin shyraq.
Mýslim Aidosuly, oqýshy: Syn árqashan syndarly bola bermeidi
Muǵalim meiirimdi bolý kerek deidi bári. Birinshi synypta bul óte qajet bolsa kerek, al úlkenderde muǵalimniń aqyldy, ádil jáne sabaq berýde qyzyqty bolýy áldeqaida mańyzdy. Biraq qyzyqty oqytý úshin muǵalim oqýshynyń tilinde sóileýi kerek.
Qazirgi ýaqytta kóptegen oqýshylar muǵalimdermen qiyn qarym-qatynas máselesin ózderi sheshedi. Keide bul ártúrli urpaqtar, múldem basqa kózqarastar men tujyrymdamalar soqtyǵysqandyqtan bolady. Al qazir mektepte tanysýdyń alǵashqy minýttarynan-aq qarym-qatynas ornatqan jas muǵalimderdi kóbirek kórýge bolady. Degenmen, qazirgi zamanǵy muǵalim qandai bolýy kerek? Qalai bolǵanda da, bul muǵalim bolǵandyqtan, ol saýatty, bilimdi, jaqsy oqityn bolýy kerek. Muǵalim balalardyń sabaqqa qaita oralǵysy keletindei etip, aqparatty túsinikti etip berýdiń jolyn tabýy kerek. Bul oqýshylardyń bar nazaryn óz pánine aýdara alatyn, berilgendikpen jumys isteitin, óz isin súietin adam bolýy kerek.
Jasmin Talǵatqyzy, oqýshy: Tájiribeli aǵa dos
Zamanaýi ustaz – eń aldymen shákirtiniń jaqsy dosy, árqashan túsinip, qoldaityn suhbatshysy dep esepteimin. Zamanaýi ustaz shákirtterin ómirdiń durys jolyna baǵyttaityn ustaz da. Osynyń barlyǵymen muǵalim oqýshylarǵa óz pánin úiretýi kerek, óitkeni bul da onyń mańyzdy mindeti men qyzmeti.
Qazirgi muǵalim balalarmen ortaq til taýyp, olardy túsinýi kerek. Olardy óz pikirimen bólisýge májbúrlemeńiz, kerisinshe, olardy jaqsy ideialarǵa jáne basqa kózqarastarǵa yntalandyryńyz. Muǵalim balalarǵa qatysty ikemdi bola alady, qamqorlyq tanytady. Biraq ol úshin balalar da tálimgerin qurmettep, urpaqtar arasyndaǵy aiyrmashylyqty sezinýi kerek. Zamanaýi muǵalimniń eń mańyzdy kásibi qasietteriniń biri – balalardyń daryndylyǵyn kórsete bilý jáne materialdy qoljetimdi túrde túsindire bilý. Qazirgi muǵalimniń HH ǵasyrdaǵy keibir muǵalimderden basty aiyrmashylyǵy – áleýmettik jelilerdi paidalaný. Zamanaýi muǵalim – qandai da bir qyzyq taqyryptaǵy sabaqta kúletin, ázil-qaljyń aityp, úziliste syrlasatyn, jastardyń slengin túsinetin ustaz. Degenmen, muǵalim óziniń eresek ekenin kórsete bilýi kerek ekenin jáne onymen kúlý árqashan múmkin emes ekenin umytpańyz. Balalar sabaqtyń sabaq ekenin túsinýi kerek.
